Loading AI tools
Státní bezpečnost, w skrócie StB (czes. Státní bezpečnost, słow. Štátna bezpečnosť w skrócie ŠtB, pol. Bezpieczeństwo Państwowe) – cywilna służba specjalna Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej, istniejąca w latach 1945–1990. Státní bezpečnost była częścią Ministerstwa Spraw Wewnętrznych CSRS (Ministerstvo vnitra).
StB | |
![]() Była siedziba StB przy ul. Bartolomějskiej w Pradze, tzw. kachlíkárna | |
Państwo | |
---|---|
Data sformowania |
30 czerwca 1945 |
Data rozformowania |
1 lutego 1990 |
Dane podstawowe | |
Podporządkowanie |
Sbor národní bezpečnosti |
Státní bezpečnost powstała 30 czerwca 1945 roku pod kierownictwem Komunistycznej Partii Czechosłowacji (KSČ). Realizowała politykę represji wobec przeciwników politycznych, m.in. podczas przejmowania władzy przez komunistów w 1948 roku nadzorowała działalność opozycji i posługiwała się przeciwko niej fałszywymi dowodami.
Jeszcze zanim Czechosłowacja stała się państwem komunistycznym, StB posługiwała się brutalnymi metodami wymuszania zeznań: torturami lub stosowaniem środków odurzających, szantażem, również porwaniami. Tuż po dojściu do władzy komunistów tego typu praktyki stały się powszechne i szeroko stosowane.
Státní bezpečnost wraz z VB (czes. Veřejná bezpečnost, słow. Verejná bezpečnosť – Bezpieczeństwo Publiczne), czyli służbą mundurową wykonującą standardowe zadania policji (odpowiednik polskiej Milicji Obywatelskiej), było częścią SNB/ZNB (czes. Sbor národní bezpečnosti, słow. Zbor národnej bezpečnosti – Korpusu Bezpieczeństwa Narodowego). SNB podobnie jak StB i VB miała swoje regionalne i okręgowe delegatury. Podlegały one ministerstwom spraw wewnętrznych Czech i Słowacji, ale ich kierownictwo operacyjne podlegało bezpośrednio federalnemu ministerstwu spraw wewnętrznych.
Státní bezpečnost została rozwiązana 31 stycznia 1990 roku. W jej miejsce powołano Federalną Informacyjną Służbę Bezpieczeństwa CSRF, w skrócie FBIS. W 1993 roku, w związku z podziałem państwa, rozwiązano ją, a w jej miejsce Czechach utworzyły Bezpečnostní informační služba, w skrócie BIS – Informacyjną Służbę Bezpieczeństwa (agencja ds. kontrwywiadu, bezpieczeństwa wewnętrznego oraz zwalczania i zapobiegania terroryzmowi), natomiast na Słowacji powstała Slovenská informačná služba, w skrócie SIS – Słowacka Służba Informacyjna (agencja ds. wywiadu i kontrwywiadu).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.