Recydywa
Z Wikipedii, wolnej encyclopedia
Recydywa (z łac. recidivus „powrotny, powtórny”, od recidere „popadać w coś na nowo, wracać”)[1] – powrót do przestępstwa.
![]() |
Ten artykuł dotyczy pojęcia prawnego. Zobacz też: zespół bluesrockowy Recydywa. |
Ten artykuł należy dopracować |
Termin ten jest wieloznaczny, bywa używany w różnych zakresach i aspektach oraz dla różnych celów naukowych czy praktycznych.
W prawie karnym najprościej można by ją nazwać ponownym popadnięciem w sytuację zakazaną pod groźbą kary, a więc powrotem do przestępstwa. W ustawodawstwach historycznych, czy innych państw, spotykamy różne sposoby wyodrębnienia prawno-karnej recydywy. Podziały te mają na celu zastosowanie odpowiednich środków represyjnych i wychowawczych.
Rozróżnia się pojęcie recydywy w znaczeniu:
- kryminologicznym
- ogólnym
- penitencjarnym
- jurydycznym.
W ujęciu kryminologicznym o recydywie można mówić, gdy będzie to występujące wielokrotnie w społeczeństwie zjawisko przestępczości powrotnej, zaś w przypadku jednostki jest to ponowne lub wielokrotne popełnianie przestępstw przez tę samą osobę (niezależnie od tego, czy została ona ukarana). Dla recydywy kryminologicznej pojmowanej jako zjawisko społeczne nie ma znaczenia, czy recydywista został za swoje przestępstwa skazany, czy już odbył karę za nie, i czy zostały w ogóle te przestępstwa wykryte – tzw. „ciemna liczba recydywy” – czyli jest ona niezależna od kryteriów formalnych, oprócz uznania czynu za przestępstwo przez ustawę. Z tych względów wielkość tego zjawiska nie jest znana, a statystyki uwzględniają tylko jego pewną część.
W znaczeniu ogólnym recydywa polega na uprzednim ukaraniu sprawcy za przestępstwo.
W ujęciu penitencjarnym pojęcie recydywy jest najszersze, bo zawiera w sobie nie tylko ponowne odbywanie kary pozbawienia wolności za przestępstwa podobne, ale również odbywanie tej kary po raz któryś, również za inne przestępstwa. Recydywa ta stale wzrasta, staje się zjawiskiem powszechnym, co łączy się bezpośrednio z ogólnoświatowym kryzysem kary pozbawienia wolności.
W ostatnim zaś pojęciu recydywa w znaczeniu prawnym. Będziemy nią nazywać tę jej część, która odpowiada ustawowym kryteriom. Ustawa w przypadku recydywy o znaczeniu judykacyjnym zwana często prawną wyróżnia recydywę ogólną i szczególna. Recydywa szczególna dotyczy powrotu do niektórych przestępstw w ciągu 5 lat od odbycia kary art. 64 § 1 i 2). W przypadku gdy nastąpi sytuacja ponownego skazania karą pozbawienia wolności zbiega się ona z pojęciem recydywy penitencjarnej. Jednak recydywa penitencjarna jest zjawiskiem szerszym, albowiem dotyczy ponownego odbycia kary pozbawienia wolności poprzez skazanie nie tylko za przestępstwa, które są ustawowo określone w warunkach recydywy szczególnej. W ramach recydywy szczególnej Kodeks karny z 1969 r. wyodrębnił recydywę podstawową i wielokrotną.