Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Polska Niepodległa (PN) – polska wojskowo-cywilna organizacja konspiracyjna działająca w okresie od jesieni 1939 do połowy 1945 na obszarze większości okupowanej przez Niemców Polski (głównie części centralnej).
Organizacja została utworzona 1 listopada 1939 w Warszawie z inicjatywy inżyniera Józefa Sulińskiego ps. „Zawisza”, który został jej pierwszym komendantem głównym. W jej skład weszli początkowo pracownicy Zarządu Warszawy i podporządkowanych mu jednostek organizacyjnych oraz byli członkowie ochotniczych batalionów robotniczych broniących stolicy we wrześniu 1939. W późniejszym okresie dołączyli ludzie z innych środowisk, chociaż PN zachowała swój apolityczny charakter. Prowadziła ona działalność w zakresie wydawania i kolportażu własnej prasy podziemnej (między innymi tygodnik „Jutro”, miesięcznik „Głos Wolny, Wolność Ubezpieczający”), szkolenia wojskowego, samoobrony, akcji sabotażowo-dywersyjnych.
W skład Komendy Głównej Polski Niepodległej wchodziło 6 Wydziałów: Organizacyjny (szef Karol Mroczkowski „Korczak”), Wojskowy (szef pułkownik Stanisław Giebułtowicz „Żubr”), Informacji (szef Ryszard Toporowski „Topór”), Propagandy i Prasy (szef NN „Satyr”), Skarbowy (szef inżynier Anatol Kwiatkowski „Toliński”), Cywilny (szef Stanisław Lemański „Bukowczyk”). Od 1942 istniało 8 Okręgów w terenie: I Warszawa, II Województwo Warszawskie, III Lublin, IV Łódź, V Kielce, VI Kraków, VII Białystok, VIII Poznań. Najniższą jednostką była 5-osobowa sekcja, dalej występowały drużyna, pluton, placówka i zgrupowanie.
Tekst przysięgi członków Polski Niepodległej:
Wstępując do Organizacji Polski Niepodległej, przysięgam Bogu Wszechmogącemu i Ojczyźnie rozkazy władz organizacyjnych ściśle, chętnie i bez wahania wypełniać, tajemnic organizacyjnych nigdy i nikomu ani dobrowolnie, ani pod przymusem zdradzić, sprawie wyzwolenia Ojczyzny poświęcić się i służyć jej aż do ostatecznego zwycięstwa. Tak mi dopomóż Bóg.
Organizacja w szczytowym okresie liczyła około 20 tysięcy członków. W pierwszej połowie 1940 wchodziła w skład Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Niepodległościowych. Z 7 na 8 stycznia 1941 został aresztowany przez Niemców Józef Suliński i osadzony na Pawiaku. Jednakże nadal kierował on organizacją zza krat. 18 października udało mu się zbiec ze szpitala zakaźnego. W 1942 PN pod względem wojskowym została podporządkowana Komendzie Głównej Armii Krajowej. W latach 1943–1944 współpracowała ze Związkiem Odbudowy Rzeczypospolitej.
29 marca 1944 Józef Suliński popełnił samobójstwo, połykając cyjanek przy próbie aresztowania w Piastowie. Nowym komendantem głównym został dotychczasowy szef sztabu Karol Mroczkowski ps. „Korczak”. W lipcu 1944 cywilna część PN współtworzyła Zjednoczenie Demokratyczne.
Członkowie PN wzięli udział w powstaniu warszawskim w szeregach jednostek AK, między innymi Eugeniusz Rutkowski ps. „Goraj” (kompania „Goraj” na Czerniakowie), Zygmunt Skowron ps. „Rafał”, dowódca praskiej kompanii 641. Ponadto członkowie PN walczyli w Zgrupowaniu „Siekiera”.
20 września 1945 rozkazem komendanta Karola Mroczkowskiego organizacja została rozwiązana.
Obecnie istnieje Środowisko „Polska Niepodległa” przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.