Polidaktylia bazalnych czworonogów
Z Wikipedii, wolnej encyclopedia
Polidaktylia wczesnych czworonogów – występowanie powyżej 5 palców na rękach i stopach jako stan prawidłowy u pierwszych czworonogów. U tych w znacznym stopniu wodnych stworzeń nie oznacza to polidaktylii w sensie medycznym, jako zaburzenia rozwojowego polegającego na wytworzeniu się większej niż typowa dla danego gatunku liczbie palców[1]. Stanowi to rezultat wczesnej ewolucji kończyn, zakończonych raczej płetwami niż palcami.
Czworonogi wyewoluowały ze zwierząt posiadających płetwy, jak mięśniopłetwe. Z takiego stanu ewoluował nowy wzorzec kończyny. Jej oś uległa rotacji, osie wtórne ułożyły się wzdłuż dolnego brzegu, dzięki czemu mogła powstać zmienna liczba solidnych szkieletowych podpór dla wiosłowatych stóp[2]. Budowa taka wynikała z utraty budujących promienie rybiej płetwy białek aktynodyny 1 i 2 bądź też modyfikacji ekspresji HOXD13[3][4].
Wcześni przedstawiciele czworonogów, jak Acanthostega, mieli po 8 palców. Bardziej zaawansowana Ichthyostega miała 7, mniej bazalny Tulerpeton dysponował sześcioma[1]. Crassigyrinus z ubogiej w skamieniałości przerwy Romera z karbonu wczesnego, jak uważa się zazwyczaj, miał na każdej łapie po 5 palców. Antrakozaury, być może stanowiące pień drzewa rodowego czworonogów[5][6] lub Reptiliomorpha[7], zachowały pięciopalczastą stopę, obserwowaną w dalszym ciągu u owodniowców, natomiast u innych linii labiryntodontów redukcja postępowała, prowadząc do czteropalczastej stopy kończyny barkowej przy pięciopalczastej stopie kończyny miednicznej. Wzorzec taki zachował się u współczesnych płazów[8]. Wzrastająca wiedza o labiryntodontach z przerwy Romera doprowadziła do zmiany hipotezy podającej, że pięciopalczastość, obserwowana u większości współczesnych czworonogów, była plezjomorfią. Kiedyś uważano, że redukcja kończyn u płazów i gadów nastąpiła niezależnie[1][9]. Bardziej współczesne badania sugerują jednak, że zaszła pojedyncza redukcja w obrębie pnia linii rozwojowej czworonogów. Odbyła się ona w dewonie późnym bądź karbonie wczesnym[10][11].