Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Piramida systemu kapitalistycznego (ang. Pyramid of Capitalist System) – słynna i wielokrotnie reprodukowana amerykańska karykatura z 1911 roku, krytyczna wobec kapitalizmu[1], skopiowana z rosyjskiej ulotki z około 1901 roku[2].
Piramida opublikowana w gazecie Industrial Worker należącej do związku zawodowego Robotnicy Przemysłowi Świata, skupia się na stratyfikacji według klas i nierówności społecznych. Jej autorami są Nedeljkovich, Brashich i Kuharich[1].
Karykatura pokazuje hierarchię społeczną, z nielicznymi bogaczami na szczycie i zubożałymi masami na dole, wraz z opisem po francusku z lewej i angielsku z prawej strony. Na samym szczycie piramidy znajduje się worek z pieniędzmi ze znakiem dolara, poniżej arystokracja i przywódcy państw („rządzimy wami”). Pod nimi znajduje się duchowieństwo („ogłupiamy was”), poniżej wojsko („strzelamy do was”), a pod nimi wytwornie ubrana burżuazja („jemy dla was”). Podstawa piramidy jest utrzymywana przez umęczonych robotników i chłopów („pracujemy dla wszystkich”, „żywimy wszystkich”)[1].
Antykapitalistyczna praca oparta jest na starszych, podobnych karykaturach. W 1900 roku podczas kampanii wyborczej Belgijska Partia Robotnicza wykorzystała rysunek zatytułowany Pyramide à renverser („piramida, którą trzeba obalić”)[3]. Rok później ukazała się karykatura malarza Mikołaja Łochowa przedstawiająca hierarchię Imperium Rosyjskiego. W oryginale robotnicy podtrzymują piramidę na plecach, ze słowami: „Nadejdzie czas, kiedy ludzie w swojej wściekłości wyprostują zgięte plecy i zniszczą konstrukcję jednym potężnym pchnięciem ramion”[2]. Różnice między rosyjskim oryginałem z 1901 roku a amerykańską wersją z 1911 roku obejmują zastąpienie:
Dodatkowo w amerykańskiej wersji nie ma rewolucyjnych słów. Natomiast na obu karykaturach leżące dziecko i dzieci-pracownicy symbolizują trudną sytuację robotników, a czerwony sztandar przez nich trzymany, symbolizuje powstanie ruchu socjalistycznego[4].
Podstawowym przesłaniem piramidy systemu kapitalistycznego jest krytyka tego systemu i obraz proletariatu na którym opiera się cała reszta. Gdyby proletariusze usunęli się z piramidy, mogliby obalić istniejący porządek społeczny[1]. Ten rodzaj krytyki kapitalizmu przypisywany jest francuskiemu socjaliście Louisowi Blancowi[5].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.