Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Panajis Tsaldaris (gr. Παναγής Τσαλδάρης; ur. 1868 w Kamari, zm. 1936 w Atenach) – grecki polityk, premier Grecji w latach, lider Partii Ludowej.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
1868 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
17 maja 1936 |
Premier Grecji | |
Okres |
od 3 listopada 1932 |
Przynależność polityczna |
Partia Ludowa |
Poprzednik | |
Następca | |
Okres |
od 10 marca 1933 |
Poprzednik | |
Następca | |
![]() |
Z wykształcenia był prawnikiem[1]. W okresie międzywojennym lider greckiej prawicy rojalistycznej[2]. W 1933, po zwycięstwie wyborczym Partii Ludowej, został premierem Grecji[3], stając na czele rządu mniejszościowego. Przed sformowaniem rządu zobowiązał się do przestrzegania greckiej konstytucji i poszanowania ustroju republikańskiego, jednak nie przekonał przeciwników politycznych – liberałów Elefteriosa Wenizelosa – do swojej wiarygodności[4]. Liberałowie przyczynili się do obalenia rządu, jednak przegrali również kolejne wybory, nowy rząd ponownie sformował Tsaldaris[4]. W okresie sprawowania przezeń urzędu rządzący rojaliści usunęli swoich politycznych przeciwników ze stanowisk w administracji państwowej i wojsku. W 1934 rząd przedstawił także nowy projekt ordynacji wyborczej, faworyzujący ugrupowanie rządzące. Konflikt z opozycją na tle przedstawionych zmian zakończyła próba zamachu stanu dokonana w marcu 1935 przez zwolenników Wenizelosa. Wystąpienie zostało stłumione, zaś wenizeliści poddani represjom. W kwietniu 1935 rząd podał się do dymisji[5]. W nowych wyborach, w czerwcu tego samego roku, kierowana przez Tsaldarisa Partia Ludowa odniosła zdecydowane zwycięstwo (287 mandatów z 300), wobec bojkotu wyborów, jaki ogłosiły środowiska republikańskie[5], a on sam został ponownie premierem[6].
W polityce zagranicznej Tsaldaris dążył do zagwarantowania Grecji bezpieczeństwa poprzez przystąpienie do paktu wielostronnego. W 1934 podpisany został układ sojuszniczy znany jako Pakt Bałkański, którego sygnatariuszami obok Grecji były Rumunia, Jugosławia i Turcja[7]
Zdecydowane zwycięstwo Partii Ludowej, mimo warunków, w jakich miało miejsce, zainspirowało rojalistycznie nastawionych oficerów greckich do wywarcia na jej liderów nacisków w kwestii przywrócenia monarchii, obalonej w Grecji w 1924[5]. Dążący do rewanżu na liberałach skrajni rojaliści zarzucali premierowi prowadzenie zbyt ugodowej polityki[4]. 10 października 1935 Tsaldaris, republikanin z przekonania[8] został zmuszony do ustąpienia z urzędu premiera[6]. Zastąpił go gen. Jeorjos Kondilis, pod kierunkiem którego w listopadzie 1935 przeprowadzony został plebiscyt w sprawie przyszłego ustroju państwa. Wyniki głosowania zostały sfałszowane[6]; oficjalnie 75% Greków głosowało za restauracją monarchii[5]. Tsaldaris zmarł w 1936.
Jego żoną była Lina Tsaldari, również polityk, działaczka greckich konserwatystów i uczestniczka ruchu na rzecz nadania kobietom prawa wyborczego, pierwsza w historii Grecji kobieta na stanowisku ministra[9]. Z kolei jego bratanek Konstandinos Tsaldaris, również działacz konserwatywny, dwukrotnie sprawował urząd premiera Grecji[10].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.