Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Nowotwory głowy i szyi (ang. head and neck cancer) – grupa chorób nowotworowych, które ze względu na zbliżoną etiopatogenezę, patomorfologię i podobny przebieg kliniczny ujmuje się w jedną grupę. Guzy wywodzące się z górnej części układu oddechowego i pokarmowego – są to nowotwory jamy ustnej, języka, gardła, krtani, ślinianek, jamy nosowej, zatok przynosowych, ucha, tarczycy. Do tej grupy zalicza się również chłoniaki i mięsaki. Histopatologiczne większość (90%) nowotworów głowy i szyi to rak płaskonabłonkowy[1] wywodzący się z błony śluzowej[2]. Nowotwory często zajmują węzły chłonne, których powiększenie często jest pierwszym objawem choroby. Większość nowotworów cechuje względnie małe ryzyko przerzutów odległych[3] (przerzutem odległym nie jest obecność nowotworu w lokalnym węźle).
Nowotwory głowy i szyi w Polsce stanowią około 6% nowotworów i są przyczyną około 5% zgonów z powodu choroby nowotworowej[3]. Najczęstszym nowotworem tej grupy jest rak krtani[3]. Wszystkie nowotwory głowy i szyi kilkakrotnie częściej występują u mężczyzn (5-krotnie częściej). U 10% pacjentów jednocześnie lub po upływie min. 6 miesięcy rozwija się jednocześnie drugie ognisko nowotworowe. Jest to spowodowane wspólną etiopatogenezą i czynnikami ryzyka. U pacjentów z nowotworami głowy i szyi częściej występuje rak płuca i inne nowotwory tytoniozależne.
Nowotwory są silnie związane z czynnikami środowiskowymi i związanymi ze stylem życia, szczególnie z paleniem tytoniu, piciem alkoholu, promieniowaniem UV[4]. Pewne znaczenie mają takie czynniki jak: czynniki dietetyczne (brak witamin, owoców i warzyw), zakażenie wirusem EBV[5], HPV[6], polipy i przewlekłe stany zapalne zatok obocznych zatok (dla raka zatok obocznych).
Objawy kliniczne różnią się w zależności od lokalizacji. Najczęstsze objawy to:
Często pierwszym objawem jest powiększenie szyjnych węzłów chłonnych.
Główne dolegliwości według lokalizacji zmian:
Również:
Postępowanie diagnostyczne obejmuje wywiad i badanie przedmiotowe z oceną węzłów chłonnych. Dalsze postępowanie jest ściśle uzależnione od rodzaju nowotworu. Konieczne jest badanie laryngologiczne, często również endoskopowe. Stosowane są badania obrazowe: USG, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości. Ostateczne rozpoznanie jest stawiane na podstawie badanie histopatologiczne fragmentu tkankowego pobranego chirurgicznie ze zmiany.
We wczesnym stopniu zaawansowania w leczeniu radykalnym stosuje się leczenie chirurgiczne oraz radioterapię. Chorzy zwykle wymagają zastosowanie tylko jednej z tych metod, wybór jest uzależniony typem i lokalizacją nowotworu. Bardziej zaawansowane stadia wymagają zabiegu operacyjnego uzupełnionego radioterapią lub wyłącznie radioterapię. W nowotworach o niskiej dojrzałości (G-3, raki typu nosogardłowego II i III WHO) wymagają skojarzenia radioterapii i chemioterapii.
Chemioterapia w nowotworach głowy i szyi ma niewielkie zastosowanie, jest to uwarunkowane niską chemiowrażliwością guzów.
kod ICD10 | nazwa choroby |
---|---|
ICD-10: C01 | Nowotwór złośliwy nasady języka |
ICD-10: C02 | Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części języka |
ICD-10: C03 | Nowotwór złośliwy dziąsła |
ICD-10: C04 | Nowotwór złośliwy dna jamy ustnej |
ICD-10: C05 | Nowotwór złośliwy podniebienia |
ICD-10: C06 | Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części jamy ustnej |
ICD-10: C07 | Nowotwór złośliwy ślinianki przyusznej |
ICD-10: C08 | Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych dużych gruczołów ślinowych |
ICD-10: C09 | Nowotwór złośliwy migdałka |
ICD-10: C10 | Nowotwór złośliwy części ustnej gardła |
ICD-10: C11 | Nowotwór złośliwy części nosowej gardła |
ICD-10: C12 | Nowotwór złośliwy zachyłka gruszkowatego |
ICD-10: C13 | Nowotwór złośliwy części krtaniowej gardła |
ICD-10: C14 | Nowotwór złośliwy o innym i nieokreślonym umiejscowieniu w obrębie wargi, |
ICD-10: C30 | Nowotwór złośliwy jamy nosowej i ucha środkowego |
ICD-10: C31 | Nowotwór złośliwy zatok przynosowych |
ICD-10: C32 | Nowotwór złośliwy krtani |
ICD-10: C33 | Nowotwór złośliwy tchawicy |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.