![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Katowice_-_Szopienice-Burowiec_092.jpg/640px-Katowice_-_Szopienice-Burowiec_092.jpg&w=640&q=50)
Helgoland (Katowice)
Z Wikipedii, wolnej encyclopedia
Helgoland – osiedle patronackie domów wielorodzinnych (familoków) dawnej huty cynku „Wilhelmina”[1], powstałych w okresie około 1890–1905 przy ulicy Lwowskiej 15–28 w Katowicach[2], na terenie dzielnicy Szopienice-Burowiec[1].
![]() |
Ten artykuł dotyczy osiedla patronackiego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa. |
![]() Helgoland od strony ul. Lwowskiej | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miasto | |||
Dzielnica | |||
Data budowy |
1890–1905 | ||
![]() | |||
|
Nazwa osiedla (widoczna już na mapie z 1898[3]) pochodzi od wyspy Helgoland ze względu na jej rzeźbę terenu, gdyż osiedle wznosi się na wysokiej skarpie[4]. Familoki Helgolandu zostały utrwalone w filmach Kazimierza Kutza, a także na obrazach prymitywisty Grupy Janowskiej – Pawła Wróbla[5]. Z Helgolandu pochodził Henryk Bereska – poeta i tłumacz literatury na język niemiecki[6].
Pierwsza, obecnie nieistniejąca zabudowa kolonii powstała w 1834 roku dla pracowników huty cynku „Wilhelmina”[7], zaś obecna zaczęła powstawać w latach 90. XIX wieku. Familoki zbudowane są stylu historyzmu ceglanego[1]. W przeszłości za familokami znajdowały się komórki, w których mieszkańcy hodowali zwierzęta gospodarskie. Zostały one wyburzone w latach 60. XX wieku na polecenie władz Katowic[6][5].
Budynki mieszkalne powstały według powtarzalnych projektów, z czerwonej cegły, a każdy obiekt posiadał dwa piętra, spłaszczone dachy i podpiwniczenie. Ustawiono je w rzędach na wzniesieniu, po obydwu stronach drogi (ówczesna Bahnhofstrasse)[8].
Budynki Helgolandu są w zarządzie Administracji Budynków AD3 „Wieczorek” Hutniczo-Górniczej Spółdzielni Mieszkaniowej[9]. Równolegle do osiedla biegnie żółty szlak rowerowy nr 5[10], a ponadto Helgoland sąsiaduje z kolejowym przystankiem osobowym Katowice Szopienice Południowe[11].