Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Dzwonkówka brązowozielona (Entoloma incanum (Fr.) Hesler) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae)[1].
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1821 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus incanus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Lexemuel Ray Hesler w 1967 r.[1]
Nazwę zwyczajową zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.[3]
Średnica 1–4 cm, początkowo półkulisty, czasami stożkowy, potem wypukły, w końcu rozpostarty z wklęśnięciem na środku. Brzeg młodych owocników lekko podwinięty, potem prosty, z wiekiem często karbowany lub popękany. Jest częściowo niehigrofaniczny. W stanie wilgotnym przeźroczysty i prążkowany do połowy promienia, oliwkowozielony lub oliwkowobrązowy, czasami żółtozielony, cytrynowy lub brązowoczerwony, zwykle przy brzegu jaśniejszy. W stanie suchym wyblakły, promieniście włóknisty, czasem na środku drobno łuseczkowaty lub filcowaty[4].
W liczbie 15-23, z międzyblaszkami (l = 3-7), średniogęste lub gęste, przyrośnięte lub zbiegające z ząbkiem, łukowate, rzadziej brzuchate, nierówne, czasem poszarpane o szerokości do 5 mm. Początkowo zielonkawe, potem dość brudno-różowe. Ostrza przeźroczyste, tej samej barwy[4].
Wysokość 2–8 cm, grubość 1,5–4 mm, cylindryczny lub nieco spłaszczony, czasami wyraźnie rozszerzający się w kierunku podstawy, początkowo o barwie żywozielonej, później brązowiejący, czasami z niebieskawym odcieniem. Uszkodzony szybko zmienia barwę na niebieskozieloną, zwłaszcza w dolnej części. Powierzchnia naga, błyszcząca, z białą, filcowatą grzybnią u podstawy[4].
Zarówno w kapeluszu, jak i w trzonie jasnozielony lub oliwkowy, po uszkodzeniu zmieniający się na niebieskozielony. Bez zapachu, lub ze słabym, nieco mdlącym, przypominającym zapach myszy lub niektóre żółte sery. Bez smaku, lub o nieco nieprzyjemnym smaku[4].
Zarodniki w widoku z boku w zarysie elipsoidalne, kanciaste, 6-9-kątowe, o wymiarach (9.0-) 10,5-13.0 (-14,0) × 7,5-9,5 (-10,0) μm. Podstawki 28-60 × 9-16 μm, 2- lub 4–zarodnikowe, ze sprzążkami. Brak cheilocystyd. Komórki skórki o cylindrycznych lub napęczniałych strzępkach o szerokości 10-20 μm z końcowymi elementami o szerokości do 25 μm. Zawierają wewnątrzkomórkowy pigment. W strzępkach pod skórką i w tramie błyszczące granulki. W strzępkach brak sprzążek[4].
Dzwonkówka brązowozielona w Europie jest szeroko rozprzestrzeniona. Podano jej występowanie także w Meksyku, wschodnich rejonach USA, w Korei i Japonii[5]. Jest rzadka[4]. W Polsce również jest raczej rzadka, w piśmiennictwie naukowym podano 3 jej stanowiska[3]. Nowsze stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Dzwonkówka brązowozielona jest w nim zaliczona do grzybów zagrożonych i chronionych[6].
Owocniki wyrastają w małych grupach w trawie i w mchach na słabo nawożonych, półnaturalnych łąkach. Preferuje gleby suche, piaszczyste lub gliniaste, także wapienne[4]. Owocniki tworzy od czerwca do października[3]. W Polsce notowana m.in. w Tatrach wśród roślin wysokogórskich (dębik ośmiopłatkowy i turzyca mocna)[3].
Saprotrof. Jest grzybem jadalnym, ale ze względu na niewielkie rozmiary i rzadkość występowania zupełnie bez znaczenia praktycznego. Odradza się też zbieranie do celów spożywczych ze względu na możliwość pomylenia z gatunkami trującymi[7].
Dzwonkówka brązowozielona jest łatwa do odróżnienia od innych dzwonkówek po zielonym lub oliwkowym kolorze i szybkiej jego zmianie na niebieskozielony po uszkodzeniu[4]. Nieco podobna dzwonkówka cytrynowa (Entoloma pleopodium) ma mniej intensywną zieloną barwę, raczej oliwkowo-żółtobrązową, kapelusz na środku wybrzuszony, oraz przyjemny zapach[7].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.