Czartawa (Circaea L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae). Należy do niego 8[4][5] gatunków (w zależności od ujęcia systematycznego), w obrębie rodzaju częste są mieszańce międzygatunkowe[5]. Rośliny te rosną na rozległych obszarach na półkuli północnej[5]. W Polsce występują trzy gatunki, z których najpospolitszym na niżu jest czartawa pospolita (Circaea lutetiana), drugiem jest czartawa drobna (Circaea alpina), a trzecim utrwalony mieszaniec między nimi – czartawa pośrednia (Circaea × intermedia)[6].
![]() Czartawa drobna | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj |
czartawa | ||
Nazwa systematyczna | |||
Circaea L. Sp.Pl. 9. 1753 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Synonimy | |||
|
- Pokrój
- Byliny kłączowe, często tworzące rozległe kolonie[5].
- Liście
- Ogonkowe, w dole naprzeciwległe, w górze (w obrębie kwiatostanu) skrętoległe[5].
- Kwiaty
- Skupione w grona na szczytach pędu i jego odgałęzień, proste lub rozgałęzione. Kwiaty dwukrotne, działki kielicha i płatki korony naprzemianległe. Płatki białe lub różowe, na szczycie zwykle wycięte. Pręciki naprzeciwległe działkom. Zalążnia jedno- lub dwukomorowa, z pojedynczymi zalążkami w komorze. Szyjka słupka długości równej lub nieco dłuższej od pręcików, na szczycie z rozwidlonym znamieniem[5].
- Owoce
- Torebki pokryte haczykowatymi włoskami zawierające gładkie nasiona[5].
- Pozycja systematyczna
Rodzaj należy do podrodziny Onagroideae w rodzinie wiesiołkowatych (Onagraceae). Rodzaj jest blisko spokrewniony z rodzajem fuksja Fuchsia[7].
- Wykaz gatunków[4]
- Circaea alpina L. – czartawa drobna
- Circaea canadensis (L.) Hill
- Circaea cordata Royle
- Circaea × decipiens Boufford
- Circaea × dubia H.Hara
- Circaea erubescens Franch. & Sav.
- Circaea glabrescens (Pamp.) Hand.-Mazz.
- Circaea × intermedia Ehrh. – czartawa pośrednia
- Circaea lutetiana L. – czartawa pospolita
- Circaea × mentiens Boufford
- Circaea mollis Siebold & Zucc.
- Circaea × ovata (Honda) Boufford
- Circaea repens Wall. ex Asch. & Magnus
- Circaea × skvortsovii Boufford
- Circaea × sterilis Boufford
- Circaea × taronensis H.Li
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.