![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Stravinski%252C_Concertino_%2528detail%2529.jpg/640px-Stravinski%252C_Concertino_%2528detail%2529.jpg&w=640&q=50)
Concertino (forma muzyczna)
Z Wikipedii, wolnej encyclopedia
Concertino (niem. Konzertstück) – utwór muzyczny na instrument solowy z towarzyszeniem orkiestry, pochodna koncertu.
![]() |
Ten artykuł dotyczy terminu muzycznego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Stravinski%2C_Concertino_%28detail%29.jpg/640px-Stravinski%2C_Concertino_%28detail%29.jpg)
Nazwa jest włoskim zdrobnieniem słowa „koncert” (wł. concerto)[1] i oznacza miniaturyzację tej formy muzycznej[2]. W Niemczech przyjęła się nazwa Konzertstück[3] .
Jest rodzajem miniatury koncertowej[3] , zapoczątkowanej w okresie wczesnego romantyzmu (ok. 1800)[4]. Przyjmuje uproszczoną formę jedno- lub kilkuczęściową (zwykle graną bez przerw), z płynnymi zmianami tempa i charakteru utworu[5] [4][6].
Najczęściej concertino nawiązuje do tradycyjnego koncertu, zachowując jego trzyczęściowy układ o charakterze repryzowym. Jest ono zwykle realizowane w znacznie okrojonej formie w stosunku do koncertu romantycznego w stylu brillant, ma także dużo prostszą i mniej sformalizowaną budowę wewnętrzną[7][4]. W swojej formie concertino wraca do pierwotnego sposobu koncertowania, opartego na dialogu instrumentu solowego z orkiestrą, niekiedy nawet przy użyciu krótkich fraz, jak w Concertino na fortepian i orkiestrę (1925) Arthura Honeggera[7].
Najbardziej znane concertina z epoki romantyzmu to m.in. Concertino Es-dur na klarnet i orkiestrę, op. 26 (1811) i Konzertstück na fortepian i orkiestrę (1821) oba Carla Marii von Webera oraz Konzertstück für Klavier und Orchester G-dur, op. 92 (Introduction und Allegro appassionato) (1849) Roberta Schumanna[3] [5] [4]. Jako forma muzyczna concertino stało się ponownie modne od lat 30. XX wieku, czego przykładem może być Konzertstück na trautonium i orkiestrę smyczkową (1931) Paula Hindemitha oraz Concertino de printemps na skrzypce i orkiestrę, op. 135 (1934) Dariusa Milhauda[uwaga 1][3] .