![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Heic0821f.jpg/640px-Heic0821f.jpg&w=640&q=50)
Fomalhaut
From Wikipedia, the free encyclopedia
Fomalhaut (Alfa Piscis Austrini, Alfa PsA, α Piscis Austrini, α PsA) er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Den sørlege fisken og ei av dei mest lyssterke stjernene på himmelen. Ho er ei klasse A-stjerne i hovudserien kring 25 lysår frå jorda som målt av Hipparcos-satellitten.[10] Sidan 1943 har spekteret til denne stjerna tent som ein av dei stabile ankerpunkta ein klassifiserer andre stjerner etter.[11] Ho er klassifisert som ei Vega-liknande stjerne som stråler overskot av infraraud stråling, som indikerer at ho er omgjeve av ei skive kring stjerna.[12] Fomalhaut, klasse K-stjerna TW Piscis Austrini og klasse M-stjerna LP 876-10 utgjer eit trippelsystem.[13]
Observasjonsdata Epoke J2000 Ekvinoks J2000 | |
---|---|
Stjernebilete | Den sørlege fisken (Fomalhaut A+B), Vassmannen (Fomalhaut C) |
Fomalhaut | |
Rektascensjon | 22h 57m 39.0465s[1] |
Deklinasjon | −29° 37′ 20.050″[1] |
Tilsynelatande storleiksklasse (V) | 1.16 |
TW Piscis Austrini | |
Rektascensjon | 22h 56m 24.05327s[1] |
Deklinasjon | −31° 33′ 56.0351″[1] |
Tilsynelatande storleiksklasse (V) | 6.48[2] |
LP 876-10 | |
Rektascensjon | 22h 48m 04.47s[3] |
Deklinasjon | −24° 22′ 07.5″[3] |
Tilsynelatande storleiksklasse (V) | 12.618[3] |
Karakteristikk | |
Utviklingsstadium | A3 V / K5Vp / M4V[3][4] |
U−B fargeindeks | 0.08 / 1.02 / ?[5] |
B−V fargeindeks | 0.09 / 1.10 / 1.683[3][5] |
Variabel type | Ingen / BY Draconis / ? |
Astrometri | |
Fomalhaut | |
Radialsnøggleik (Rv) | +6.5 km/s |
Eigarørsle (μ) | RA: +328.95[1] mas/år Dek.: −164.67[1] mas/år |
Parallakse (π) | 129.81 ± 0.47[1] mas |
Avstand | 25,13 ± 0,09 ly (7,70 ± 0,03 pc) |
Absolutt storleiksklasse (MV) | 1.72[6] |
TW Piscis Austrini | |
Radialsnøggleik (Rv) | +6[2] km/s |
Eigarørsle (μ) | RA: −331.11[1] mas/år Dek.: −158.98[1] mas/år |
Parallakse (π) | 131.42 ± 0.62[1] mas |
Avstand | 24,82 ± 0,09 ly (7,61 ± 0,04 pc) |
Absolutt storleiksklasse (MV) | 7.08[6] |
Detaljar | |
Fomalhaut | |
Masse | 1.92±0.02[6] M☉ |
Radius | 1.842±0.019[6] R☉ |
Luminositet | 16.63±0.48[6] L☉ |
Overflategravitasjon (log g) | 4.21[7] cgs |
Temperatur | 8,590[6] K |
Metallisitet [Fe/H] | −0.03[8] to −0.34[9] dex |
Rotasjonssnøggleik (v sin i) | 93[7] km/s |
Alder | 4.4±0.4×108[6] år |
Masse | 0.725 ± 0.036[4] M☉ |
Radius | 0.629 ± 0.051[4] R☉ |
Luminositet | 0.19[6] L☉ |
Temperatur | 4,711 ± 134[4] K |
Rotasjonssnøggleik (v sin i) | 2.93[4] km/s |
Alder | 4.4 × 108[6] years |
Andre namn | |
Fomalhaut: α Piscis Austrini, α PsA, Alfa PsA, 24 Piscis Austrini, CPD −30° 6685, FK5 867, Gl 881, HD 216956, HIP 113368, HR 8728, SAO 191524 | |
TW Piscis Austrini: Fomalhaut B, TW PsA, Gl 879, HR 8721, CD -32°17321, HD 216803, LTT 9283, GCTP 5562.00, SAO 214197, CP(D)-32 6550, HIP 113283 | |
LP 876-10: Fomalhaut C, 2MASS J22480446-2422075, NLTT 54872, GSC 06964-01226 | |
Databasereferanse | |
SIMBAD | data |
Exoplanetarkiv | data |
ARICNS | data |
Extrasolar Planets Encyclopaedia | data |
Databasereferanse | |
TW Piscis Austrini | |
SIMBAD | data |
ARICNS | data |
Fomalhaut er særleg viktig innan leitinga etter exoplanet, sidan ho er senteret i det første stjernesystemet med ein exoplanet (Fomalhaut b) som er mogeleg å sjå i synleg lys. Biletet vart publisert i Science i november 2008.[14] Fomalhaut er den tredje mest lyssterke stjerna ein kjenner som har eit planetsystem (sett frå jorda), etter Pollux og sola.