Loading AI tools
ambachtsman/vrouw die figuren, initialen of namen graveert Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een graveur, uit het Oudgrieks: γράφειν, gráphein, schrijven, is een ambachtsman of -vrouw die door met scherpe instrumenten in metalen of glazen voorwerpen te kerven graveert. De afbeeldingen, die worden gegraveerd kunnen bijvoorbeeld figuren, initialen en namen zijn. Het kunstwerk dat een graveur maakt heet een gravure. Het vak van glasgraveur is afwijkend van het vak van de gewone graveur.
Het belangrijkste gereedschap van de handgraveur is de burijn, op de eerste twee afbeeldingen. In het moderne vakjargon wordt gesproken van een graveersteker en dat geeft de functie aardig weer. Een burijn is gemaakt van hard gereedschapstaal en het is mogelijk om hiermee groeven in allerlei metalen te snijden. Metalen die in aanmerking komen, zijn zachte metalen zoals tin en lood, maar ook iets hardere metalen als koper, zilver, messing, goud en zelfs harde metalen zoals staal. Een geoefend graveur is in staat om uit de hand met behulp van een burijn sierlijke krullen te steken in het oppervlak van de genoemde metalen.
Graveurs kregen vanaf de 19e eeuw een groot aantal machines tot hun beschikking, die het handwerk aanzienlijk vergemakkelijkten. De meeste machines zijn op het principe van de pantograaf gebaseerd. Het komt erop neer dat de graveur eerst een sjabloon vervaardigt waarop de voorstelling die men wil graveren een aantal malen vergroot en in reliëf staat afgebeeld. Deze sjabloon kan worden afgetast met een taststift, die door een beweegbare stalen arm in verbinding staat met een frees die men op elke gewenste diepte kan instellen. Op deze arm staat een schaalverdeling, die men in elke gewenste dimensie kan instellen, zodat tijdens het frezen elke beweging die men met de taststift maakt, een vooraf ingesteld aantal keren wordt verkleind.
In de laatste decennia worden de graveermachines met een pantograaf geleidelijk door computer-gestuurde machines vervangen. Hierbij wordt niet langer van sjablonen gebruikgemaakt. De graveur maakt een digitaal ontwerp en de te graveren of te frezen informatie wordt vervolgens rechtstreeks via de computer doorgegeven. Het bedienen van deze machines en het slijpen van de frezen blijft echter een specialisme.
De meeste graveurs maken gebruik van een combinatie van alle boven beschreven technieken. Het is een veelzijdig ambacht dat nog maar weinig wordt beoefend, maar waar nog altijd vraag naar is. Er bestaat in Nederland geen gespecialiseerde opleiding meer waar het vak van graveur kan worden geleerd. De Vakschool in Schoonhoven voor juweliers, goud- en zilversmeden en uurwerkmakers, geeft wel cursussen graveren.