Loading AI tools
Italiaanse gemeente Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Aosta (Frans: Aoste, Arpitaans: Aoûta of Veulla) is de hoofdstad van de autonome Italiaanse regio Aostavallei, waar gedeeltelijk Arpitaans gesproken wordt. Frans is er een erkende taal. De stad ligt op 583 meter hoogte en heeft ongeveer 34.000 inwoners. Het is een oude Romeinse stad met restanten van een forum, een amfitheater en stadsmuren met poorten. Geografisch bevindt Aosta zich aan de Italiaanse kant van de Mont Blanctunnel, midden tussen de hoogste bergen van Westelijk Europa, zoals de Mont Blanc, de Matterhorn, de Monte Rosa en de Gran Paradiso.
Stad in Italië ![]() | |||
---|---|---|---|
Situering | |||
Regio | Aostavallei (VAO) | ||
Coördinaten | 45° 44′ NB, 7° 19′ OL | ||
Algemeen | |||
Oppervlakte | 21,4 km² | ||
Inwoners (1 januari 2023) |
33.093 (1601 inw./km²) | ||
Hoogte | 583 m | ||
Overig | |||
Postcode | 11100 | ||
Netnummer | 0165 | ||
Aangrenzende gemeenten | Charvensod, Gignod, Gressan, Pollein, Roisan, Saint-Christophe, Sarre | ||
Beschermheilige | San Grato (it.) Saint Grat (fr.) | ||
Naam inwoner | aostani (it.) aostois (fr.) veullatsou (patois) | ||
ISTAT-code | 007003 | ||
Website | comune.aosta.it | ||
Detailkaart | |||
![]() | |||
Locatie van (it) Aosta / (fr) Aoste in | |||
Foto's | |||
![]() | |||
Panorama van Aosta uit noordoosten | |||
|
Dwars door het dal stroomt de Dora Baltea ((fr) Doire Baltée) die wordt gevoed door de enorme gletsjers van de Mont Blanc en de Gran Paradiso. Mont Émilius rijst hoog boven de stad uit (3.559 meter).
Reeds in de oudheid bewoonde een megalithische bevolking het gebied, dat werd overgenomen door de Salassi ((fr) Salasses), een Kelto-Ligurische stam. Ze werden in 25 voor Christus verslagen door keizer Augustus en zijn bereden legioenen en er werd een stad gesticht met zijn naam: Augusta Prætoria Salassorum - nu afgesleten tot Aosta. Na het jaar 11 v.Chr. werd het de hoofdstad van de provincie Grajische Alpen. Na eeuwen van keizerlijke overheersing en kerstening wist Aosta dankzij de Alpen en haar stadsmuren met succes invasies af te slaan. De Franken van Pepijn de Korte bereikten de stad eenmaal om de Longobarden Italië uit te slaan. Na het jaar 888 ontstond het Italiaanse rijk van Arduin van Ivrea en Berengarius I van Friuli. De geboorte van het rijk van Savoye met als hoofdstad Chambéry bracht de stad uiteindelijk in de Italiaanse unie.
De streek kent rode wijnen en het Nationaal park Gran Paradiso er niet ver vandaan. Aosta biedt vele sportieve en recreatieve mogelijkheden zoals trektochten door de bergen, kajakken, kanovaren, hydrospeed, raften, rotsklimmen (in/outdoor), tennis enzovoort.
Door de streek loopt de middeleeuwse weg en pelgrimsroute Via Francigena.
Aosta was twee keer etappeplaats in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. De Italianen Fausto Coppi (1949) en Ercole Baldini (1959) waren er ritwinnaar. Daarnaast was Aosta meermaals opgenomen in het parcours van de Ronde van Italië. In 2006 was Aosta voorlopig voor het laatst startplaats van een etappe.