Loading AI tools
gemeente in Limburg, Nederland Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
De gemeente Venlo (ⓘ) is de grootste in Noord-Limburg en na Maastricht qua inwonertal de tweede van de Nederlandse provincie Limburg. De gemeente omvat meerdere stadsdelen en dorpen, zoals in het westen aan de overkant van de rivier de Maas Blerick en in het zuiden Tegelen en Belfeld en in het noorden Arcen, Lomm en Velden, en de stad zelf. De gemeente telde op 1 januari 2024 103.785 inwoners (CBS). Qua inwonertal staat Venlo daarmee in Nederland op de 31e plaats.
Gemeente in Nederland ![]() | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
Situering | |||
Provincie | ![]() | ||
COROP-gebied | ![]() | ||
Coördinaten | 51° 22′ NB, 6° 10′ OL | ||
Algemeen | |||
Oppervlakte | 128,99 km² | ||
- land | 124,25 km² | ||
- water | 4,74 km² | ||
Inwoners (1 januari 2024) |
103.785? (835 inw./km²) | ||
Bestuurscentrum | Venlo | ||
Belangrijke verkeersaders | A67 / E34 A73 A74 40 61 N271 N273 N275 N295 N556 58 K2 L2 L29 L480 | ||
Politiek | |||
Burgemeester (lijst) | Antoin Scholten (VVD) | ||
Economie | |||
Gemiddeld inkomen (2019) | € 24.300 per inwoner | ||
Gem. WOZ-waarde (2019) | € 197.000 | ||
WW-uitkeringen (2014) | 55 per 1000 inw. | ||
Overig | |||
Postcode(s) | 5900-5951 | ||
Netnummer(s) | 077 | ||
CBS-code | 0983 | ||
CBS-wijkindeling | zie wijken en buurten | ||
Amsterdamse code | 10477 | ||
Website | www.venlo.nl | ||
|
Al in de vroege IJzertijd, zoals uit de opgravingen van de grafheuvels op de Jammerdaalse Heide is gebleken, woonden er mensen in wat nu het grondgebied van de gemeente Venlo is. Blerick kende een Romeinse nederzetting, Blariacum, met een eigen Romeins garnizoen. Er was ook een Romeinse nederzetting aan de overkant van de Maas in Venlo, maar die speelde destijds een minimale rol. In 1343 verwierf Venlo stadsrechten.
Tijdens de Franse Tijd bestond Venlo uit meer woonkernen dan alleen de toen nog ommuurde stad, zoals de plaatsen Belfeld en Beesel. De tussenliggende plaats Tegelen werd in de Franse tijd onderdeel van het kanton Bracht (nu behorende tot de Duitse gemeente Brüggen), omdat Venlo zich tegen de toevoeging tot haar gemeente had gekant. Na het vertrek van de Fransen is die indeling weer ongedaan gemaakt.
De gemeente Venlo kreeg aan het einde van de negentiende eeuw te maken met een gebrek aan woonruimte. Er werden diverse pogingen gedaan om Blerick van de gemeente Maasbree te scheiden en te annexeren. Dit werd in 1909 in Blerick resoluut van de hand gewezen. Ook in 1911, na de bouw van de nieuwe infanteriekazerne in Blerick, lukte dit niet. Volgens Venlo kon Blerick de openbare orde niet handhaven door de komst van de infanteristen, maar ook dat werd afgewimpeld, net als een annexatiepoging in 1921.
In 1938 werd de discussie nogmaals aangezwengeld door de provincie Limburg, omdat Blerick dichter bij Venlo lag dan bij Maasbree en Baarlo. Ondanks de falende 'annexatiestrijd' werd het centrum van Blerick wel aangesloten op het Venlose licht- en gasnetwerk. Op 1 oktober 1940, ten tijde van de Duitse bezetting van Nederland, viel dan toch het doek voor Blerick en kreeg Venlo er 10.865 burgers bij; met naast de inlijving van Blerick ook die van de dorpen Hout-Blerick en de Boekend, alsook de buurtschap 't Ven.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden bijna alle Joden uit Venlo weggevoerd. De eerste arrestatie van Joodse Venlonaren was die van kloosterlingen op 2 augustus 1942. Daarna volgde de arrestatie van meer Venlose Joden op 10 en 11 november 1942. Er werden acht personen op 16 november 1942 op transport naar Kamp Westerbork gezet. De overigen volgden snel daarna. Vrijwel allen werden omgebracht, velen in Auschwitz.
De binnenstad van Venlo, alsmede de noordkant van Blerick, werd in 1944 zwaar beschadigd vanwege vergeefse pogingen van de Britten om de stadsbrug te bombarderen (die uiteindelijk door de Duitsers zelf werd opgeblazen). Ook de Venlose synagoge werd zwaar beschadigd en werd later geheel afgebroken.
Op 1 januari 2001 fuseerden de gemeenten Tegelen en Belfeld met Venlo. Het kloosterdorp Steyl, dat voor die tijd bij de gemeente Tegelen hoorde, maakt sindsdien ook deel uit van de gemeente Venlo. In het kader van een nieuwe voorgenomen gemeentelijke herindeling van Noord-Limburg stemden de gemeenteraden van Arcen en Velden en Venlo op 13 maart 2008 unaniem in met een fusie van beide gemeenten, die op 1 januari 2010 een feit werd. Daarmee bereikte de gemeente Venlo het inwonertal van 100.000. Zij is na Maastricht de grootste gemeente van Nederlands-Limburg qua inwonertal.
Nederlandse naam | Lokale naam | Inwoners |
Venlo | Venlo | 40.945 |
Blerick | Bliërik | 23.990 |
Tegelen | Tegele | 15.125 |
Belfeld | Belvend | 5.475 |
Velden | Velde | 5.415 |
Steyl | Sjteil | 3.635 |
Hout-Blerick | Holt-Bliërik | 2.865 |
Arcen | Árse | 2.760 |
Lomm | Lóm | 1.040 |
Boekend | d'n Bookend | 880 |
Bron: CBS Kerncijfers 31-12-2022
Venlo
|
Blerick
|
Tegelen |
Belfeld |
Arcen en Velden
|
Op 1 januari 2010 fuseerden een aantal gemeenten in Noord-Limburg, waardoor Venlo andere buurgemeenten kreeg.
Aangrenzende gemeenten sinds 1 januari 2010 | ||||
---|---|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() | ||
![]() |
||||
![]() |
![]() | |||
![]() |
![]() |
![]() |
Het college van burgemeester en wethouders voor de periode 2022-2026 wordt gevormd door een coalitie van EENLokaal, CDA, PvdA, GL (24 van de 39 zetels).[1] A.S. (Antoin) Scholten (VVD) is burgemeester.
Venlo | Supranationaal | Nationaal | Provincie | Waterschap | Arrondissement | COROP-Gebied | Gemeente | ||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Administratief | Niveau | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Limburg | Noord-Limburg | ![]() | |
Bestuur | Europese Commissie | Nederlandse regering | Gedeputeerde staten | Dagelijks Bestuur | Rechtbank Limburg | - | College van B&W | ||
Raad | Europees Parlement | Eerste Kamer | Tweede Kamer | Provinciale staten | Algemeen Bestuur | Gerechtshof 's-Hertogenbosch | - | Gemeenteraad | |
Kiesomschrijving | Kiesdistrict Nederland | Provincie Limburg | Kieskring Maastricht | Waterschap Limburg | - | - | Venlo | ||
Verkiezing | Europese | Eerste Kamer- | Tweede Kamer- | Provinciale Staten- | Waterschaps- | - | - | Gemeenteraads- |
Alle zustersteden van Venlo hebben als overeenkomst dat zij eveneens in de nabijheid van een landsgrens liggen.
De officiële stedenbandstatus met Klagenfurt en Gorizia werd door Venlo in 2010 verbroken, omdat er al decennia geen uitwisseling en samenwerking met deze steden was geweest.[11] Daarnaast was Venlo zich steeds meer gaan richten op het Duitse achterland en Oost-Europa.
De hoogste gebouwen van de gemeente Venlo boven de dertig meter (aller tijden):
Het basisonderwijs telt 38 scholen, verdeeld over een rooms-katholieke grondslag (26), openbaar (4), algemeen bijzonder (5), protestants (1), islamitisch (1) en antroposofisch (1).[12] Twaalf van deze scholen vallen onder het bestuur van Kerobei, die verder ook scholen in de koepel heeft in buurgemeenten.[13]
In het middelbaar onderwijs telt de gemeente vijf reguliere scholen, te weten:[14]
Deze instituten voor hoger onderwijs werken bovendien samen in de sinds 2017 opgerichte Brightlands Campus Greenport Venlo, samen met diverse kennisinstituten en bedrijven. De regie voor de ontwikkeling van het gebied is in handen van de Provincie Limburg.[15][16][17][18]
In 2017 gaf de Roemeense Universiteit UGAL uit Galata te kennen interesse te hebben in vestiging in Venlo voor een medische faculteit.[19] Maar ook een Business School, een faculteit Rechtsgeleerdheid en een faculteit Traditionele Chinese geneeskunde zou daarbij een optie zijn. Het instituut heeft zelfs al een website onder de naam Venlo University.[20] Nadat het beoogde pand door de gemeente Venlo zelf in gebruik is genomen, werd echter niets meer vernomen van de Roemeense universiteit.
Verder heeft Venlo enkele instituten die opleidingen aanbieden op hobby-gebied. Deze instituten zijn sinds 2005 gebundeld in het Kunstencentrum Venlo en Omstreken.
Betaaldvoetbalclub VVV-Venlo, speelt in de eerste divisie. Andere voetbalverenigingen in Groot Venlo zijn;
Venlo had vanaf de 19e eeuw twee kranten: het Venloosch Weekblad en de Venlosche Courant. Deze fuseerden tot Nieuwe Venlosche Courant en bestond tot aan de Tweede Wereldoorlog. Daarna ging de krant verder onder de naam Dagblad voor Noord-Limburg, dat eind 20e eeuw samenging met de Zuid- en Midden-Limburgse De Limburger tot Dagblad de Limburger, en tegenwoordig eenvoudigweg De Limburger.
In 1982 ontstond uit de gelederen van de ziekenhuisomroep van het toenmalige Sint-Maartens Gasthuis het idee voor een commerciële omroep voor heel Venlo en begon Stadsomroep Venlo met zijn eerste tv-uitzending. De gemeente Tegelen had een eigen radio- en televisieomroep Stichting Lokale Omroep Tegelen (SLOT). Na de gemeentelijke herindeling in 2001 fuseerden beide omroepen tot Omroep Venlo, dat in 2007 zijn 25-jarig jubileum vierde. De gemeente Belfeld was tot de fusie met Venlo en Tegelen aangesloten op Omroep Maas en Grens.
Sinds 2020 heeft Venlo er een nieuw mediaplatform bij: Venlo Van Binnen. Dit platform brengt halfjaarlijks een papieren editie uit,[26] en gebruikt daarnaast een internetwebsite.[27]
Binnen de provincie Limburg heeft Venlo de officieuze titel Stad van 1000 Leedjes gekregen.[28] De reden voor deze opsteker is vooral dat door de jaren heen Venlose artiesten of liedjesschrijvers vaak het winnende liedje op het Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer maakten. De laatste jaren zijn er ook steeds meer (nationale en internationale) bands en artiesten bijgekomen die hun oorsprong in de gemeente Venlo hebben, al dan niet in het dialect zingend. Enkele van deze namen:
Venlo is bekend om zijn vastelaovend met een uitgebreid repertoire van lokale carnavalsliedjes die al vanaf het eind van de 19e eeuw in de vorm van een prijsvraag gekozen worden. De vastelaovesvereniging Jocus organiseert elk jaar een liedjesavond, waarbij van de andere Venlose carnavalsverenigingen ieder vijf leden in een wijk-jury zitten. Veel liedjes staan op naam van het duo Frans Boermans en Thuur Luxembourg. Een ander fenomeen zijn de Joekskapellen, waarvan Venlo er ongeveer 30 binnen haar grenzen heeft. Als oudste carnavalsvereniging van Nederland is VVG Jocus onlosmakelijk met het Venlose carnaval verbonden. Andere verenigingen in Venlo die een prins uitroepen zijn VVG de Kwas, VG de Törvers, VG de Vogelhut, VV Boëte De Paort, VG de Vaegers, VV de Kaetelaers, VV de Gaaskaetel, VV de Moeraskwaakers, De wien, De Poerker, de Beerpiëp. In de gemeente Venlo wordt sinds 2004 ook een Groot Venloosche Nar uitgeroepen door 'g.v.v.g. De 3-kes' (Groot-Venlo).
Elk dorp en elke wijk heeft zijn eigen carnavalsvereniging. De bekendste zijn:
De gemeente Venlo kent 469 officiële monumenten.
Venlo herbergt een aantal recreatieve mogelijkheden en bezienswaardigheden, zoals musea, historische panden en (stads)parken:
Meerdere historische gebouwen zijn in Tegelen sinds de Tweede Wereldoorlog door verschillende oorzaken verdwenen. Tijdens de oorlog werden onder meer de dubbele villa Lengs en Huize Gusto verwoest. Om plaats te maken voor de kleigroeve van Russel-Tiglia werd in 1962 kasteelboerderij Wambach gesloopt en in 1967 brandde de Holtmeule, de laatste watermolen van Tegelen af. Vanaf eind jaren zestig werden vanwege weinig doordachte bestemmingsplannen vele historische panden in het centrum gesloopt, waardoor hier slechts enkele interessante panden bewaard zijn gebleven. De meeste bezienswaardigheden zijn buiten het centrum en rond de oude markt te vinden:
Daarnaast zijn er kloostercomplexen en fabrikantenvilla's in Steyl:
En verder bezienswaardigheden boven Op de Heide:
Zie de lijst van rijksmonumenten in Tegelen voor de ongeveer tachtig rijksmonumenten.
De voornaamste zijn:
De detailhandel in de binnenstad van Venlo is sinds de jaren 60 gebaat bij de bezoekers uit het Duitse achterland, vooral afkomstig uit het nabije en dichtbevolkte Ruhrgebied. Deze bezoekers komen naar Venlo om hier te winkelen. Vooral op Duitse feestdagen, waarbij in Duitsland de winkels verplicht gesloten zijn, is het vaak druk in Venlo. In bepaalde winkels, in de zogenaamde Duitse hoek, wordt men vaak eerst in het Duits aangesproken, alvorens op het Nederlands of het dialect overgegaan wordt. Ook de prijzen stonden bij deze winkels tot voor de invoering van de euro vermeld in de eertijdse munteenheid Duitse mark (DM). Vooral groente en fruit, kaas en boter (hiervan is de Duitse term "Butterfahrt" afkomstig), Duitse(!) koffie en sigaretten zijn geliefd bij de Duitse bezoekers. Opmerkelijk is, dat een aan het Venloos verwant dialect ook wordt gesproken in het Duitse gebied tot kilometers over de grens, maar dat hangt samen met de historische, politieke en culturele achtergrond van Noord-Limburg en Noordrijn-Westfalen (zie Hertogdom Gelre). Door het speciaal op het Duitse kooptoeristen toegespitste winkelaanbod rondom het plein ontvangt Venlo jaarlijks circa 5 miljoen bezoekers uit voornamelijk het aangrenzende Ruhrgebied.
Het begin van de Venlose industrie begon met bedrijven zoals de boterkleurselfabriek Van der Grinten N.V. en de gloeilampenfabriek Goossens, Pope & Co. In 1909 kwam fietsenfabriek Valuas. Beeldenfabriek "Sint-Joseph", aan Emmastraat 84-86, had een pand uit 1916, dat echter in 2008 werd gesloopt. Ook in 1916 vestigde zich een productielocatie van de Duitse firma Enfa in Venlo, voor de productie van enveloppen. Deze stopte de productie in 2014.
Instrumentenfabriek Nedinsco vestigde zich in 1921. Anno 2007 zijn kopieer- en printerbedrijf Océ (voortgekomen uit Van der Grinten N.V.), vervoersbedrijf Frans Maas (met DFDS gefuseerd tot DSV) en kantoorartikelenbedrijf Office Depot bekende bedrijven in Venlo. Maar ook Scheuten Glas en Lagotronics maken hun opmars. De internationale webshop vidaXL verplaatste haar hoofdkantoor en distributiecentrum in 2017 naar Venlo.
Vooral in de vervoersbranche werd Venlo aan het begin van de twintigste eeuw groot, door een strategische ligging aan de grens op een kruising van de Maas en het spoor. De grootste bedrijventerreinen zijn gelegen in stadsdeel Blerick aan de snelwegen A73 en A67 (knooppunt Zaarderheiken). Hier ligt ook de grote groente- en fruitveiling ZON, oorspronkelijk opgericht als Venlose Veiling Vereeniging aan Rodestraat 5-9. De A67 loopt in Duitsland over in de BAB40. Daarnaast vormt de A74 een verbinding met het Duitse achterland via de BAB61 (de Linksrheinische Autobahn) en de BAB40, richting Duisburg. De Maas is enige tijd in mindere mate gebruikt als vervoersader, maar sinds de bouw van de bargeterminal is het vervoer over de Maas voor Venlo weer in opkomst.
Verder is Venlo tevens een belangrijke schakel tussen de haven van Rotterdam enerzijds en het Europese binnenland anderzijds. Sinds 1982 beschikt Venlo over een railterminal. Anno 2023 liggen er drie railterminals op Venloos grondgebied, waaronder de grootste inlandse railterminal van Europa.
|
|
|
Bruggen over de Maas (stroomafwaartse volgorde):
Er zijn in de gemeente Venlo diverse wegen om de grens naar Duitsland te passeren. Deze verschillen van geasfalteerde binnenweg tot autosnelweg. Van noord naar zuid zijn dit:
De gemeente Venlo telt drie treinstations:
Voormalige stations:
Binnen de gemeente Venlo zijn er treinsporen in vier windrichtingen.
In Venlo liggen tevens drie railterminals. Een daarvan betreft Railterminal Greenport, de grootste inlandse railterminal van Nederland, en beslaat 28 hectare met 8 sporen en een capaciteit van 12 treinen per dag.[29]
Het busvervoer in Venlo wordt verzorgd door Arriva.
Stadsdienst vanaf station Venlo
|
Streekvervoer vanaf station Venlo
|
Vroeger werd het busvervoer in Venlo onderhouden door Zuidooster. In 1953 raakte Zuidooster de lijn Venlo-Tegelen-Steyl kwijt aan het Roermondse bedrijf Nedam Autobus Onderneming (NAO). In 1995 fuseerde Zuidooster met de Verenigd Streekvervoer Limburg tot Hermes Groep NV. Hermes verzorgde tot 2006 het busvervoer in en rond Venlo. Daarna nam Veolia Transport gedurende 10 jaar het busvervoer op zich. Vanaf eind 2016 is het busvervoer naar Arriva gegaan.
Verder wordt er internationaal openbaar busvervoer aangeboden door Flixbus.
In de tweede helft van de 19e eeuw en de eerste helft van de 20e eeuw liepen er door de gemeente een drietal tramlijnen.
Venlo is van oudsher een overslagplaats. Er wordt in Venlo nog overgeslagen. Seacon Logistics ontwikkelt een containeroverslagplaats (een zogenaamde barge-terminal). Hier wordt de lading van zeeschepen, die ook geschikt is voor binnenvaart, overgeladen op goederentreinen.
Daarnaast kent Venlo ook enkele havens voor de pleziervaart:
De stad kent op het moment een aantal veerverbindingen.
Met de gemeente Peel en Maas:
Met de gemeente Horst aan de Maas:
Verder sinds kort met de gemeente Horst aan de Maas:
Ook is het mogelijk om vanuit Venlo met een (fietspendel)boot over de Maas te reizen naar de volgende bestemmingen:
In de Tweede Wereldoorlog lag in Venlo op de Groote Heide een grensoverschrijdend militair vliegveld 'Vliegbasis Venlo-Herongen', het grootste militaire vliegveld van de Duitsers, van waaruit onder andere Londen werd gebombardeerd. Dit vliegveld werd op zijn beurt aan het einde van die oorlog gebombardeerd door de geallieerden, en is na de oorlog niet meer als zodanig in gebruik genomen. Een gedeelte van voormalig Fliegerhorst is nog in gebruik door de Duitse Bundeswehr, en de heide waar het vliegveld lag wordt gebruikt voor zweefvliegen.
Sinds 17 december 2009 heeft Venlo een vliegveld onder de naam TrafficPort Venlo, voor een- en tweemotorige kleine vliegtuigjes en helikopters.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.