Loading AI tools
Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een sondeerraket (in het Engels ‘’sounding rocket’’), ook wel onderzoeksraket genoemd, is een raket geladen met instrumenten, ontworpen om onderzoek te doen of wetenschappelijke experimenten uit te voeren gedurende een suborbitale ruimtevlucht. Het woord sonderen slaat hier op “onderzoeken”, “meten”.[1]
Deze raketten worden meestal gebruikt om instrumenten naar een hoogte van 50 tot 1500 km boven het aardoppervlak te brengen. De genoemde ondergrens zit tussen de hoogte van weerballonnen en die van satellieten. De eerste gaan gewoonlijk niet hoger dan 40 km, de laatste hebben minimaal een hoogte van 120 km nodig.[2] Raketten als de Black Brant X en XII hebben een apogeum tussen 1000 en 1500 km, het maximum in deze klasse. Voor sondeerraketten worden vaak raketmotoren gebruikt die overblijven van militaire voorraden.[1] NASA gebruikt meestal de Improved Orion met extra vermogen door de Terrier Mk 70 om ladingen van 270 tot 450 kg 100 tot 200 km omhoog te brengen in de exoatmosfeer.
Een sondeerraket bestaat gewoonlijk uit een motor met vaste brandstof en een lading.[1] In het gedeelte van de vlucht dat in vrije val wordt uitgevoerd beschrijft de raket een elliptische baan. De vluchten duren gemiddeld minder dan 40, meestal tussen 5 en 20 minuten.[2] De raket verbruikt zijn brandstof bij het opstijgen en wordt afgestoten, de lading voltooit haar baan en landt aan een parachute.[1]
Sondeerraketten hebben veel voordelen voor dit soort onderzoeken: ze zijn goedkoper dan raketten die een satelliet in een baan om de aarde brengen, kunnen snel in elkaar gezet worden (soms in minder dan zes maanden) en ze kunnen worden ingezet op plaatsen waar weerballonnen en satellieten niet kunnen komen.[1] Ook gebruikt men ze om instrumenten te testen die zijn bedoeld voor de ruimtevaart: op deze manier is het testen goedkoper en heeft minder risico.[2] Omdat de raketten klein zijn kan men ze ook op allerlei plaatsen lanceren in onherbergzame gebieden of op zee, vanaf een schip.[3]
Sommige bedrijven gebruiken het ontwikkelen van een sondeerraket als opstap naar de ontwikkeling van een orbitale raket. Hierdoor kunnen ze reeds besturingsonderdelen testen.
Ook het SpaceShipTwo en de New Shepard die bedoeld zijn voor suborbitaal ruimtetoerisme kunnen experimenten mee aan boord nemen en vormen daarmee voor sommige experimenten een alternatief voor sondeerraketten. Beide ruimtevaartuigen staan op de lijst van NASA’s Flight Opportunities-programma.