Loading AI tools
Jesaja (Hebreeuws: יְשַׁעְיָהוּ, jəša’jāhû, "Hulp is JHWH" of "JHWH heeft geholpen"; Grieks: Ἠσαίας, Ēsaias) was een profeet uit de Hebreeuwse Bijbel. Jesaja trad op als profeet aan het hof van de koningen Uzzia, Jotam, Achaz en Hizkia van het Koninkrijk Juda (Jesaja 1:1), wat hem in de tweede helft van de 8e eeuw v.Chr. plaatst (750-700 v.Chr.).
Jesaja was de zoon van Amos (Jesaja 1:1) en kreeg volgens Jesaja 6:1 zijn roeping als profeet in een visioen in het sterfjaar van Uzzia, dat wil zeggen volgens de Bijbelse chronologie rond 740 of 735 v.Chr. Zijn laatste uitspraken betreffen gebeurtenissen in 701 v.Chr. (o.a. Jesaja 30:1-5). Zijn lot na de belegering van Jeruzalem door de Assyriërs is onduidelijk. Volgens de traditie werd hij onder Manasse gedood door in tweeën te worden gezaagd.[1] Dit is waarschijnlijk een legende en stierf Jesaja aan het begin van de 7e eeuw v.Chr.
Onder andere door cultische en wijsheidstradities, die waarschijnlijk de achtergrond vormen van de vroege teksten van het boek Jesaja (zoals Jesaja 28:16), kan worden aangenomen dat Jesaja opgroeide in Jeruzalem en uit de ontwikkelde bovenlaag kwam. Dit kan ook worden aangenomen op basis sommige teksten in het boek Jesaja die laten zien dat hij directe toegang tot de koning had (Jesaja 7:3; 36-39). Bovendien suggereren Jesaja 8:1,16 en Jesaja 30:8 dat Jesaja kon schrijven.
Jesaja was mogelijk getrouwd met een profetes (Jesaja 8:3) en had twee zonen die allebei een symbolische naam droegen: Maher-Salal-Chas-Baz ("haastige roof, spoedige buit" - Jesaja 8:3) en Sear-Jasub ("een rest zal terugkeren" - Jesaja 7:3).
Aangezien in het boek Jesaja - net als in de andere boeken van de profeten - alleen de verkondiging van de profeet schriftelijk wordt gegeven en daar vervolgens redactie op is gepleegd, is een reconstructie van zijn persoon problematisch, ook methodologisch. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat onderzoekers heel verschillende afbeeldingen van de profeet Jesaja schetsen. De bandbreedte varieert van het idee dat Jesaja een profeet van verlossing was tot de precies tegenovergestelde veronderstelling dat Jesaja alleen rampspoed verkondigde. Er is op dit punt geen consensus. Wel wordt Jesaja steeds meer begrepen in analogie met de oude oosterse (reddings)profeten.[2] Vermoedelijk komt men het dichtst bij de historische profeet als men ontwikkeling in zijn prediking aanneemt en daaraan elementen van zowel onheil als heil toeschrijft.[3] Het toewijzen van individuele woorden van Jesaja aan specifieke fasen van zijn activiteit is moeilijk, aangezien de teksten van het boek Jesaja zelden een duidelijk historisch referentiepunt onthullen. Vermoedelijk kan de activiteit van Jesaja echter worden onderverdeeld in de volgende vijf fasen:[4]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.