Loading AI tools
Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
Choqueren is het doelbewust onverwachts provoceren van heftige (innerlijke) reacties bij een ander. Dit kan men op verschillende manieren bewerkstelligen: door een zeer venijnige persoonlijke aanval, door de ander met schokkende of kwetsende beelden te confronteren, door iets te doen of na te laten dat anderen kan schokken of kwetsen, of door publicatie van bepaald materiaal. Dikwijls wordt de door het Engels beïnvloede spelling shockeren gebruikt, wat aanvaard is,[1] hoewel het Nederlandse woord is afgeleid van het Franse choquer. In het Engels spreekt men ook wel van shock value (choqueringswaarde). Wanneer er sprake is van choqueren wordt altijd een bepaalde maatschappelijke grens overschreden.
In wezen berust choqueren op twee elementen: grensoverschrijding en het verrassingseffect.
Wat als choquerend wordt ervaren is voor eenieder weer anders daar bij iedereen deze grenzen weer anders liggen. Voor een gelovig persoon zal vloeken choquerend kunnen zijn, voor een atheïst zal dit minder snel het geval hoeven te zijn. Wanneer iemand de Hitlergroet op straat brengt zal men in Centraal-Afrika daar niet koud of warm van worden. Probeert men dit in Europa, dan zal er vrij snel iemand aanstoot aan nemen. Het gebruik van kanker in een verwensing zal de een niet deren, maar zal voor iemand die een dierbare aan kanker heeft verloren of de ziekte zelf heeft mogelijk uiterst kwetsend zijn.
Motieven voor choquerend gedrag zijn velerlei. Het willen beschadigen, beledigen of kwetsen van een ander persoon of van de maatschappij als geheel kan een reden zijn. Sommigen willen de mensen aan het denken zetten of een bepaald punt kenbaar maken, en menen dat de boodschap slechts overkomt als de mensen 'wakker worden geschud'. Persoonlijk plezier of leedvermaak kan eveneens een reden zijn. En sommige komieken verdienen hun brood met het vertellen van anekdotes die (door sommigen) als choquerend worden gezien.
Zoals het woord al aangeeft zijn de meeste mensen die worden gechoqueerd aanvankelijk sprakeloos, alsof ze ineens onder elektrische stroom staan. Walging of afkeuring is eveneens een veelvoorkomende eerste reactie. Soms barst men zelfs in huilen uit. Wanneer de choquering mild of positief van aard is (bijvoorbeeld een grap, mop of hoax) kan de gechoqueerde echter reageren met een lachbui, of het sportief opvatten.
Voor de dader blijft een choqueringsactie meestal niet zonder gevolgen, tenzij de actie anoniem is geschied (bijvoorbeeld via internet). Zelfs bij grappig bedoelde provocaties is het niet te voorspellen hoe mensen zullen reageren.
Vaak komt de dader in een sociaal isolement terecht of lijdt hij gezichtsverlies, omdat men vindt dat hij 'te ver is gegaan'. Wanneer de actie heeft geleid tot schade of gezien kan worden als onrechtmatig gedrag kan het zelfs tot civiele- en strafvervolging leiden. Voorbeelden waarbij choquerend gedrag tot juridische procedures kan leiden zijn bijvoorbeeld het sturen van nep-poederbrieven, of het in Duitsland of Oostenrijk afbeelden van nazipropagande (wat daar immers ook strafbaar is).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.