From Wikipedia, the free encyclopedia
तेलगु मानिसहरू, जसलाई आन्ध्र पनि भनिन्छ, एक जातीय-भाषिक समूह हो जसले तेलगु भाषा बोल्दछ र भारतीय राज्यहरू आन्ध्र प्रदेश, तेलङ्गाना र पुदुच्चेरीको यनम जिल्लाका मूल निवासी हुन्। यिनीहरू चार प्रमुख द्रविड समूहहरूमध्ये सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएका छन्। तेलगु भारतको चौथो सबैभन्दा बढी बोलिने भाषा हो र विश्वमा १४औँ सबैभन्दा बढी बोलिने मातृभाषा हो। भारतीय राज्य कर्नाटक, तमिलनाडु, ओडिशा, महाराष्ट्रमा पनि ठुलो सङ्ख्यामा तेलगुहरू बस्छन्।
तेलगु वारु తెలుగు వారు | |
---|---|
तेलगु थाल्ली, तेलगु भाषाको अवतार | |
जम्मा जनसङ्ख्या | |
९५.७ करोड | |
उल्लेखीय जनसङ्ख्या भएका क्षेत्रहरू | |
आन्ध्र प्रदेश तेलङ्गाना यानम | |
![]() | ८१,१२७,७४० (२०११)[1] |
भाषाहरू | |
तेलगु भाषा | |
धर्महरू | |
अधिकांश:![]() अल्पसङ्ख्यक: इसाई धर्म, इस्लाम, बौद्ध धर्म |
आन्ध्र महाकाव्य महाभारतमा उल्लेखित एक राज्य थियो। यो एक दक्षिणी राज्य थियो, जसलाई हाल भारतको आन्ध्र प्रदेश राज्यको रूपमा चिनिन्छ जहाँबाट यसको नाम करण गरिएको थियो। वायु र मत्स्य पुराणमा पनि आन्ध्र समुदायको उल्लेख गरिएको छ। महाभारतमा सात्यकीको पैदल सेना आन्ध्रा नामक एक जनजातिद्वारा रचिएको थियो, जो उनीहरूको लामो कपाल, अग्लो कद, मीठो भाषा र शक्तिशाली शक्तिको लागि चिनिन्छ। तिनीहरू गोदावरी नदीको किनारमा बस्थे। आन्ध्र र कलिङ्गले महाभारत युद्धको समयमा कौरवहरूलाई समर्थन गरेका थिए। सहदेवले राजसूय यज्ञ गर्ने क्रममा पाण्ड्य, आन्ध्र, कलिङ्ग, द्रविड, ओद्रा र चेर राज्यलाई परास्त गरेका थिए। आन्ध्रका बौद्ध सन्दर्भहरू पनि पाइन्छन्।[2]
आन्ध्रको उल्लेख ऐतरेय ब्राह्मण जस्ता संस्कृत स्रोतहरूमा गरिएको थियो। ऋग्वेदका ऐतरेय ब्राह्मणका अनुसार आन्ध्रहरू यमुना नदीको किनारबाट उत्तर भारत छोडेर दक्षिण भारतमा बसाइँ सरेका थिए। महाभारत र बौद्ध जातक कथाहरूमा पनि यिनीहरूको उल्लेख गरिएको थियो। ईपूर्व छैटौँ शताब्दीमा अस्माका सोह्र महाजनपदहरूमध्ये एक थिइन्।
तेलगु एक दक्षिण-मध्य द्रविड भाषा हो जुन मुख्य तया आन्ध्र प्रदेश र तेलङ्गाना राज्यहरूमा बोलिने गरिन्छ, जहाँ यो आधिकारिक भाषा पनि हो। तेलगु शब्दहरू भएको सबैभन्दा पुरानो शिलालेख ४०० ईसापूर्वको गुन्टुर जिल्लाको भट्टीप्रोलुमा फेला परेको छ। पश्चिम गोदावरी जिल्लाको कान्तामानेनीवारिगुडेम, गुन्टुपल्ली र कृष्णा जिल्लाको गुम्मादिदुरु र घण्टाशालामा अधिक परिष्कृत भाषाका अन्य प्रारम्भिक शिलालेखहरू फेला परेका थिए। तेलगु भाषामा लेखिएको सबैभन्दा पुरानो शिलालेख इस्वी संवत् ५७५ मा कडप्पा जिल्लाको कलामल्ला गाउँमा फेला परेको थियो।[3]
तेलगु मा एक हजार वर्ष भन्दा बढी को एक अटूट र विविध साहित्यिक परम्परा छ। सबैभन्दा पुरानो तेलगु साहित्य ११औँ शताब्दीको नान्नायाको आन्ध्र महाभारतमसँग सम्बन्धित छ। विजयनगरका राजा-कवि कृष्णदेवरायको संरक्षणमा यस भाषाले स्वर्णयुगको अनुभव गरेको थियो।[4]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.