Piawaian waktu
From Wikipedia, the free encyclopedia
Piawaian masa merupakan spesifikasi untuk menyukat masa, sama ada kadar peredaran masa (tempoh); mahupun titik-titik masa (waktu). Pada zaman moden, beberapa spesifikasi masa telah diiktiraf secara rasmi sebagai piawaian sedangkan dahulunya ia merupakan perihal adat resam dan amalan. Satu contoh piawaian masa merupakan sejenis piawaian masa yang menentukan kaedah menyukat bahagian-bahagian masa. Piawaian masa awam boleh menentukan tempoh dan waktu.
Tolong bantu menterjemahkan sebahagian rencana ini. Rencana ini memerlukan kemaskini dalam Bahasa Melayu piawai Dewan Bahasa dan Pustaka. Sila membantu, bahan-bahan boleh didapati di Time standard (Inggeris). Jika anda ingin menilai rencana ini, anda mungkin mahu menyemak di terjemahan Google. Walau bagaimanapun, jangan menambah terjemahan automatik kepada rencana, kerana ini biasanya mempunyai kualiti yang sangat teruk. Sumber-sumber bantuan: Pusat Rujukan Persuratan Melayu. |
Sukatan masa terpiawai dilakukan dengan menggunakan jam untuk mengira tempoh suatu perubahan berkitar, sama ada perubahan pada fenomena alam ataupun jentera buatan manusia.
Mengikut sejarah, piawaian masa biasanya berasaskan tempoh putaran Bumi. Dari lewat abad ke-17 hingga awal abad ke-19, adalah dipercayai bahawa kadar putaran Bumi seharian adalah malar.[1] Pemerhatian astronomi pada rekod gerhana dan sebagainya yang dikaji pada abad ke-19 telah membangkitkan kesangsian bahawa kadar putaran Bumi beransur-ansur perlahan dan juga menunjukkan ketaksekataan kecil-kecilan; hal ini terbukti pada awal abad ke-20. Piawaian masa yang berasaskan putaran Bumi akhirnya diganti untuk kegunaan astronomi mulai tahun 1952 oleh piawaian masa efemeris yang berasaskan tempoh pengorbitan Bumi dan secara amalinya pada pergerakan Bulan. Penciptaan jam atom buatan sesium pada tahun 1955 telah menyebabkan digantinya piawaian masa lama yang sekadar berasaskan astronomi, oleh piawaian masa baru yang amat berasaskan waktu atom untuk tujuan-tujuan yang paling praktis.
Pelbagai jenis saat dan hari digunakan sebagai selang masa yang asas untuk kebanyakan skala masa ini. Lain-lain selang masa (minit, jam dan tahun) lazimnya ditakrifkan berasaskan saat dan hari.