spesies tumbuhan From Wikipedia, the free encyclopedia
Narwastu, akar wangi atau rumput wangi, dengan nama saintifik Chrysopogon zizanioides (sin. Vetiveria zizanioides), ialah spesies rumput rumpun saka daripada keluarga Poaceae yang berasal dari India.
Narwastu | |
---|---|
![]() | |
Pengelasan saintifik ![]() | |
Domain: | Eukaryota |
Alam: | Plantae |
Klad: | Trakeofit |
Klad: | Monokot |
Klad: | Komelinid |
Order: | Poales |
Keluarga: | Poaceae |
Subkeluarga: | Panicoideae |
Genus: | Chrysopogon |
Spesies: | C. zizanioides |
Nama binomial | |
Chrysopogon zizanioides (L.) Roberty | |
Sinonim[1] | |
Senarai
|
Narwastu hampir sama dengan betari tetapi berkongsi banyak ciri morfologi dengan rumput wangi lain seperti serai (Cymbopogon citratus), serai wangi (Cymbopogon nardus), dan palmarosa (Cymbopogon martinii).
Narwastu tumbuh setinggi 150 sentimeter (5 ka) dan membesar secara melebar. Jika keadaan sesuai, kulma yang menegak dapat mencapai ketinggian 3 m.[2] Batangnya tinggi dan daunnya panjang, nipis, dan agak tegar. Bunga-bunganya berwarna ungu keperangan. Tidak seperti kebanyakan rumput, yang membentuk sistem akar bak tikar yang menyebar secara mendatar, akar narwastu tumbuh ke bawah, 2 meter (7 ka) hingga 4 meter (13 ka) dalamnya.[3]
Narwastu selalunya tumbuh secara berumpun, iaitu ia suka membiak secara berkelompok. Tunas pula tumbuh daripada perdu yang berada di bawah tanah, melindungi tumbuhan daripada ibun dan kebakaran, dan membolehkannya untuk kekal hidup setelah diragut keras. Daunnya boleh mencecah panjang 300 sentimeter (10 ka) dan 8 milimeter (0.3 in) lebar.[4] Bulirnya 15–30 cm (6–12 in) panjang dan mempunyai cabang berpusar 25–50 mm (1–2 in) panjang. Spikeletnya duduk berpasangan, dan mempunyai tiga stamen.
Batang tumbuhan ini tegak dan kaku. Ia boleh bertahan aliran air dalam. Di air jernih, tumbuhan ini boleh bertahan selama dua bulan.
Sistem akar narwastu berstruktur halus dan sangat kuat. Ia boleh tumbuh sedalam 3–4 m (10–13 ka) dalam setahun umurnya. Narwastu tidak mempunyai batang rayap mahupun rizom. Kerana semua ciri-ciri ini, pokok narwastu sangat tahan kemarau dan dapat membantu melindungi tanah daripada hakisan bambang. Sekiranya pemendapan berlaku, akar-akar baru boleh tumbuh daripada buku yang terkambus.
Walaupun ia berasal dari India, C. zizanioides ditanam meluas di kawasan tropika.[5] Pengeluar narwastu utama termasuklah Haiti, India, Indonesia, dan Réunion.[6]
Genotip narwastu komersil yang paling lazim digunakan adalah mandul, dan oleh kerana narwastu membiak sendiri dengan anak kecil dan bukan batang rayap, genotip ini tidak invasif dan mudah dikendalikan dengan membuang anaknya di luar kawasan penanaman. Walau bagaimanapun, penjagaan mesti diambil, kerana genotip narwastu subur telah kini menjadi invasif.[7]
Hampir kesemua narwastu di dunia dibiak secara tampang, biokejuruteraan telah menunjukkan kultigen mereka sebagai tidak subur dengan menggunakan pemprofilan DNA. Di Amerika Syarikat, kultivarnya dinamakan 'Sunshine', sempena bandar Sunshine, Louisiana.[8]
Narwastu digunakan untuk pelbagai tujuan. Tumbuban ini dapat membantu menstabilkan tanah dan melindunginya daripada hakisan, tetapi ia juga boleh melindungi ladang daripada perosak dan rumpai. Narwastu mempunyai ciri-ciri yang bagus sebagai makanan ternakan. Daripada akarnya, minyak diekstrak dan digunakan untuk kosmetik, aromaterapi, penjagaan kulit herba dan sabun perubatan ayurveda. Sifatnya yang berserat membolehkannya digunakan untuk kraf tangan, tali dan banyak lagi.[9]
Veldkamp, J. F. (1999). "A revision of Chrysopogon Trin., including Vetiveria Bory (Poaceae) in Thailand and Malesia with notes on some other species from Africa and Australia". Austrobaileya. 5: 522–523.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.