Kriogen (daripada perkataan Bahasa Yunani Kuno: κρύος, krýos , bermaksud "sejuk" dan γένεσις , génesis, bermaksud "kelahiran") merupakan suatu tempoh geologi yang kedua pada era Neoproterozoik bermula 720 hingga 635 juta tahun dahulu.[3] Tempoh ini didahului oleh Tempoh Tonos dan diikuti oleh Tempoh Ediakara.
Kriogen | |
---|---|
![]() Sebuah peta dunia sewaktu permulaan tempoh Kriogen, sekitar 720 Ma | |
Kronologi | |
Templat:Cryogenian graphical timeline | |
Etimologi | |
Keformalan nama | Formal |
Nama yang diratifikasi | 1990 |
Maklumat kegunaan | |
Jasad cakerawala | Bumi |
Kegunaan tempatan | Global (ICS) |
Skala masa yang digunakan | Skala masa ICS |
Takrifan | |
Unit kronologi | Tempoh |
Unit stratigrafi | System |
Keformalan jangka masa | Formal |
Takrif sempadan bawah | Ditakrifkan secara kronometrik dengan umur ditent ukur secara interim pada sekitar 720 Ma. GSSP sedang dijalankan. |
Calon takrif sempadan bawah | Penampilan pertama pengglasieran yang meluas.[1] |
Calon keratan GSSP sempadan bawah | Akan ditetapkan |
Takrif sempadan atas |
|
Sempadan atas GSSP | Bahagian Caruk Enorama, Banjaran Flinders, Australia Selatan 31.3314°S 138.6334°E |
Tarikh ratifikasi sempadan atas GSSP | March 2004[2] |
Data atmosfera dan iklim | |
Kandungan purata O2 di atmosfera | c. 12 vol % (60 % berbanding aras moden) |
Kandungan purata CO2 di atmosfera | c. 1300 ppm (5 kali ganda berbanding sebelum zaman industri) |
Purata suhu permukaan | c. 5 °C (9 °C kurang berbanding paras moden) |
Tempoh Kriogen merupakan tempoh masa berlakunya perubahan biosfera yang drastik. Selepas kepegunan iklim sewaktu Tempoh Bosan Bilion Tahun, tempoh Kriogen bermula dengan pengglasieran Sturt yang teruk, sehingga membekukan keseluruhan Bumi dengan Bumi pada ketika itu berada dalam keadaan Bumi Bola Salji. Selepas 70 juta tahun berlalu pengglasieran tersebut berakhir, tetapi dengan segera Bumi pada ketika itu mengalami pengglasieran Marino yang juga merupakan peristiwa global. Peristiwa-peristiwa pembekuan global ini masih diperdebatkan secara saintifik khususnya sama ada: (1) peristiwa-peristiwa tersebut meliputi keseluruhan Bumi, atau (2) terdapat satu kawasan kecil di lautan terbuka berhampiran khatulistiwa yang terselamat daripada pengglasieran. Keadaan yang kedua dikenali sebagai keadaan Bumi Bola Lecah Salji (dalam bahasa Inggeris dikenali sebagai "slushball Earth").