From Wikipedia, the free encyclopedia
Bahasa Palau (juga dieja sebagai Bahasa Belau) ialah salah satu daripada dua bahasa rasmi yang dituturkan di Republik Palau (bahasa kedua ialah Bahasa Inggeris). Bahasa ini tergolong dalam bahasa Austronesia dan ia juga dianggap sebagai bahasa kedua di Micronesia (yang lain adalah bahasa Chamorro) tergolong dalam kumpulan bahasa Melayu-Polynesia Barat, semua bahasa yang lain di anggap ahli samaada bahasa Micronesian atau pinggir (outlier) Polynesian kumpulan kecil kepada bahasa Melayu-Polynesia Timur.
![]() |
Ujian Wikipedia bahasa Bahasa Palau di Wikimedia Incubator |
Kumpulan fonem bahasa Palau terdiri daripada 10 konsonan dan enam vokal.[2] Carta vokal dan konsonan fonetik adalah seperti di bawah, berpandukan Abjad Fonetik Antarabangsa.
|
|
Meskipun kumpulan fonem bahasa Palau adalah agak kecil secara relatif, kebanyakan fonem mempunyai sekurang-kurangnya dua alofon yang terbentuk melalui pelbagai proses fonologi dalam bahasa ini. Kumpulan penuh fonem konsonan diberi seperti di bawah dalam IPA. Kumpulan fonem vokal di atas adalah lengkap.
|
Bahasa Palau mempunyai beberapa diftong, yakni vokal berbilang dalam satu suku kata. Senarai diftong serta contoh perkataan bahasa Palau masing-masing adalah seperti di bawah.(Zuraw, 2003)
|
Kejituan dalam pengelasan setiap susunan vokal sebagai diftong merupakan sebuah perdebatan, seperti dalam Wilson, 1972, Josephs, 1975 dan Zuraw, 2003. Apapun begitu, sebilangan susunan di atas seperti /ui/ secara jelasnya berfungsi sebagai sebuah diftong apabila dikira interaksi dengan aspek-aspek fonologi Palau lain seperti perubahan tekanan dan pengurangan vokal, manakala yang lain tidak berfungsi secara jelas seperti diftong suku kata tunggal.
Pada awal 1970-an, Jawatankuasa Ortografi Palau bekerjasama dengan pakar-pakar bahasa Universiti Hawaii untuk membina sebuah sistem penulisan umum berdasarkan abjad Rumi.[3] Hasil yang diperoleh adalah kebanyakannya berasaskan sistem "satu simbol bagi satu suara" oleh strukturalisme pra-Chomsky, membawa kepada sepuluh konsonan Palau asli (serta dua konsonan berganda), lima konsonan khas bagi kata pinjaman dan lima vokal (serta empat vokal berganda). Kesemua 20 susunan vokal diftong seperti di atas juga dikenali secara rasmi dalam ortografi.
Pada 10 Mei 2007, pihak Senat Palau telah meluluskan Rang Undang-Undang (RUU) No. 7-79 Diarkibkan 2008-04-10 di Archive-It yang memandatkan institusi pendidikan untuk mengakui ortografi bahasa Palau yang digunakan dalam Josephs, 1997 dan Josephs, 1999. RUU tersebut juga mengasaskan sebuah Suruhanjaya Ortografi untuk mengekalkan bahasa dalam pembangunannya serta memerhati dan mengawal sebarang penambahan atau pengubahsuaian terhadap ortografi rasmi semasa.
|
|
|
Susnan perkataan bahasa Palau biasanya difikirkan sebagai sistem Kata Kerja-Objek-Subjek (VOS), tetapi terdapat perdebatan tentang perkara ini dalam bidang linguistik.[4] Mereka yang menerima analisis susnan perkataan bahasa Palau VOS mengelaskan bahasa Palau sebagai bahasa pembuang kata ganti nama (pro-drop) dengan morfem persetujuan subjek prakata kerja, di mana subjek pronominal akhir dibuang.
Contoh 1: Ak milenga er a ringngo pro. ("Saya telah makan epal itu,")
Dalam Contoh 1, kata ganti nama nul pro ialah subjek "saya," manakala frasa ak ialah morfem persetujuan subjek tunggal diri pertama.
On the other hand, those who have analyzed Palauan as SVO necessarily reject the pro-drop analysis, instead analyzing the subject agreement morphemes as subject pronouns. In the preceding example, SVO-advocates assume that there is no pro and that the morpheme ak is simply an overt subject pronoun meaning "I." One potential problem with this analysis is that it fails to explain why overt (3rd person) subjects occur clause-finally in the presence of a co-referring 3rd person "subject pronoun" --- treating the subject pronouns as agreement morphemes circumvents this weakness. Consider the following example.
Sebaliknya, mereka yang menganalisis bahasa Palau sebagai SVO menolak analisis pro-drop dan menganalisis pula morfem persetujuan subjek sebagai kata ganti diri subjek. Dalam Contoh 1, penyokong SVO mengganggap bahawa tiada pro dan morfem Ak hanyalah kata ganti diri subjek jelas bermakna "saya." Satu masalah yang boleh timbul ialah hal ini gagal menjelaskan kenapa subjek jelas (tahap ketiga) wujud sebagai klausa akhir dalam kewujudan "kata ganti diri subjek" tahap ketiga, yakni mengambil kira kata-kata ganti diri subjek sebagai morfem persetujuan yang mengelakkan kelemahan ini. Ambil kira Contoh 2 di bawah,
Example 2: Ng milenga er a ringngo a Alan. ("Alan telah makan epal itu.")
Penyokong analisis SVO mesti menganggap terdapat pemindahan subjek a Alan "Alan" daripada klausa awal ke akhir, suatu pergerakan yang tidak diterima antara bahasa, tetapi lihat Josephs, 1975 bagi perbincangan lanjut.
Sebahagian perkataan dan frasa biasa dan berguna Bahasa Palau disenaraikan seperti dibawah dengan terjemahan Bahasa Melayu dan Bahasa Inggeris
Bahasa Palau | Bahasa Inggeris | Bahasa Melayu |
---|---|---|
Alii! | Hello! | Helo! |
Ungil tutau. | Good morning. | Selamat pagi. |
Ungil sueleb. | Good afternoon. | Selamat tengah hari. |
Ungil kebesengei. | Good evening. | Selamat petang. |
A ngkek a ___. | My name is ___. | Nama saya ialah ___. |
Ng techa ngkem? | What's your name? | Siapakah nama kamu? |
Ke ua ngerang? | How are you? | Kamu apa Khabar? |
Ak mesisiich. | I'm fine. | Saya/aku sihat. |
Ak chad er a ___. | I'm from ___. | Aku/saya dari ___. |
Belau | Palau | Palau |
Merikel | U.S.A. | Amerika |
Ingklis | England | England |
Siabal | Japan | Jepun |
Sina | China | China |
Ke chad er ker el beluu? | Where are you from? | Kamu daripada mana? |
Ke mlechell er ker el beluu? | Where were you born? | Dimanakah kamu dilahirkan? |
Ak mlechell er a ___. | I was born in____ | Saya dilahirkan di __ ? |
Ng tela rekim? | How old are you? | Berapakah umur kamu? |
Ng ___ a rekik. | I am ___ years old. | Saya berusia ___ tahun. |
Ng tela a dengua er kau? | What's your phone number? | Apakah nombor telefon kamu? |
A dengua er ngak a ___. | My phone number is ___. | Nombor telefon saya ialah___. |
Ke kiei er ker? | Where do you live? | Dimanakah kamu tinggal? |
Ak kiei er a ___. | I live in __. | Saya tinggal di ___ |
Chochoi. | Yes | Ya |
Ng diak. | No | tidak |
Alang. | Please. | Tolong |
Sulang. | Thank you. | Terima Kasih |
Ke mo er ker? | Where are you going? | Ke manakah kamu hendak pergi? |
Mechikung. | Goodbye. | Selamat Tinggal |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.