From Wikipedia, the free encyclopedia
Средната самогласка од среден ред (наречена и темен глас или шва) е вид на самогласка присутна во некои јазици. Меѓународната фонетска азбука (МФА) ја бележи со симболот ⟨ə⟩ (свртено мало е). Истиот симбол важи како за незаоблената, така и за заоблената варијанта на гласот.
Средна самогласка од среден ред | |||
---|---|---|---|
ə | |||
| |||
МФА-бр. | 322 | ||
Шифрирање | |||
Единица (дек.) | ə | ||
Уникод (хекс.) | U+0259 | ||
X-SAMPA | @ | ||
Киршенбаум | @ | ||
Табела на самогласки по МФА | |||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||
Самогласките во парови се: незаоблена • заоблена | |||||||||||||||||||
Помош за МФА • легенда • табела • ![]() |
Во македонскиот јазик самогласката се нарекува „темен глас“ се бележи со апостроф (’) и се среќава во поретки зборови, архаизми или дијалектизми како „к’смет“, „Д’мбени“ и сл. Нема самостојна функција во јазикот. Во последниот случај, апострофот се вметнува кога претставката завршува на самогласка.[1]
Средната незаоблена самогласка од среден ред честопати се претставува со симболот [ə], но тој самиот по себе не ја означува незаобленоста. Ако се јави потреба од прецизност, тогаш се користи симболот за полузатворената незаоблена самогласка од среден ред со дијакритички знак за снижување: [ɘ̞].
Јазик | Збор | МФА | Значење | Белешки | |
---|---|---|---|---|---|
адигејски | зы | ⓘ | еден | ||
албански | është | [ˈəʃtə] | е | ||
англиски | највеќето дијалекти | Tina | [ˈtʰiːnə] | Тина | Ослабена самогласка. |
во Велс[2] | bust | [bəst] | гради | Може да биде и поназад. | |
велшки | Cymru | ⓘ | Велс | ||
германски[3] | bitte | [ˈbɪtə] | молам | ||
ерменски | ընկեր | [əŋˈkɛɹ] | другар | ||
западнофризиски | gewoan | [ɡəˈʋoǝn] | нормален | ||
кабардински | щы | ⓘ | три | ||
каталонски | amb | [əm(b)] | со | ||
кашупски | jãzëk | [jãzək] | јазик | ||
македонски | к’смет | [kəsmɛt] | к’смет | Не се смета за посебен глас. Погл. Фонологија на македонскиот јазик | |
палауански | tilobęd | [tilobəd] | дојде | ||
паштунски | غوښه | [ˈɣwəʂa] | месо | ||
португалски | европски[4] | pagar | [pɜ̝ˈɡaɾ] | плаќа | Може да биде и поблиску до речиси отворената самогласка [ɐ] во Бразил.[5] |
романски | măr | [mər] | јаболко | ||
руски | это | ⓘ | тоа | ||
холандски | beter | [ˈbeːtər] | подобар | Погл. Фонологија на холандскиот јазик |
Некои јазици имаат средна заоблена самогласка од среден ред (заоблено [ə]), што ја разликуваат од полузатворените и полуотворените самогласки. Меѓутоа ниеден јазик не ги разликува сите три, па така средната нема свој симбол во МФА. За таа цел се користи симболот [ɵ] (полузатворена заоблена самогласка од среден ред). Доколку се јави потреба од прецизност, се користи дијакритички знак за снижување: [ɵ̞].
Јазик | Збор | МФА | Значење | Белешки | |
---|---|---|---|---|---|
западнофризиски | skowe | [ˈskoːwə] | бутка | ||
руски[6][7] | тётя | [ˈtʲɵ̞tʲə] | тетка | Алофон на /o/ кога стои до омекнати согласки. | |
француски[8] | je | [ʒɵ̞] | јас | Може да биде понапред кај разни говорници. | |
холандски | kopen | [ˈkoːpən] | купува | Погл. Фонологија на холандскиот јазик | |
шведски | energi | [ˌɛnːərˈɧiː] | енергија | Ненагласен алофон на /ɛ/ |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.