From Wikipedia, the free encyclopedia
Брзината на хемиската реакција за еден реактант или продукт во дадена хемиска реакција е интуитивно дефинирана со тоа колку брзо се одвива хемиската реакција. На пример, оксидацијата на железото под атмосферата е бавна реакција која може да трае и до неколку години, но согорувањето на бутанот во оган е реакција која се одвива во дел од секундата.
Хемиската кинетика е дел од физичката хемија која ја проучува брзината на хемиската реакција. Концептите на хемиската кинетика се применуваат во многу дисциплини, како хемиско инженерство, ензимологија и инженерство на животна средина.
Брзината на хемиската реакција се дефинира како однос меѓу промената на досегот на реакцијата и времето што е потребно да се дојде до таквата промена. Сличен поим на брзината на реакцијата е брзината на конверзијата (брзината на претворањето). Бидејќи досегот не може директно да се мери, при практичното определување на брзината на хемиските реакции се користат заемните врски меѓу промената на досегот и промената на други величини кои се мерливи. Така, многу често како мерка на промената на досегот се зема промената на концентрацијата на некој од учесниците во реакцијата. Така се доаѓа до величината што се вика брзина на промената на концентрацијата на некој учесник во реакцијата, која се означува со υ(Х), каде Х е називот на учесникот во реакцијата. Брзината на промената на концентрацијата претставува однос меѓу промената на концентрацијата на учесникот во хемиската реакција и времето што е потребно да се случи таа промена. Оваа брзина може да има позитивен знак (ако супстанцата Х е еден од продуктите на реакцијата) или негативен знак (ако супстанцата Х реактант). На тој начин, брзината на промената на концентрацијата секогаш е позитивна величина. За различни учесници во хемиската реакција, брзините на промената на нивната концентрација можат но не мора да бидат еднакви. Всушност, брзините на промената на нивната концентрација ќе бидат еднакви само ако сите стехиометриски коефициенти во реакционата равенка се меѓусебно еднакви, односно ако сите стехиометриски коефициенти се еднакви на единица. Поради тоа, кога се зборува за брзината на промената на концентрацијата, мора да се нагласи за чија концентрација (концентрацијата на кој учесник во реакцијата) се работи.[1]
При една хемиска реакција од типот:
Малите букви (a, b, p и q) ги претставуваат стехиометриските коефициенти, додека големите букви ги претставуваат реактантите (A и B) и производите (P и Q).
Според дефиницијата од Златната книга на МСЧПХ[2], брзината на хемиската реакција v (исто така и r или R) која се одвива во затврен систем при постојани зафатнински услови, без образување на меѓупроизводи, се дефинира како:
(ЗАБЕЛЕШКА: Брзината на реакцијата е секогаш позитивна. '-' знакот е употребен бидејќи концентрацијата на реактантот се намалува). МСЧПХ[2] препорачува дека единицата за време треба секогаш да биде секунда. Во таков случај, брзината на реакцијата се разликува од степенот на зголемување на концентрацијата на производот P од страна на постојан фактор (реципрочен на неговиот стехиометриски коефициент) и за реактантот A со минус од реципроцитетот на стехиометрискиот број. Брзината обично ги има единиците mol dm−3 s−1.
Важно е да се има на ум дека претходната дефиниција е валидна само за единечна реакција, во затворен систем со постојан волумен.
Општо, за било кој систем, целосната масина рамнотежа мора да се земе предвид:
Кога станува збор за едноставниот случај споменат претходно, оваа равенка се редуцира до:
Фактори кои влијаат на брзината на хемиската реакција се:[3]
Сите фактори кои влијаат на брзината на реакцијата се земаат предвид во равенката на брзината на реакцијата.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.