![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Italo-Turkish_war_collage.jpg/640px-Italo-Turkish_war_collage.jpg&w=640&q=50)
Şerê Îtalyan û Tirkî yê 1911-1912
From Wikipedia, the free encyclopedia
Şerê Îtalyan û Tirkî yê 1911-1912, yan jî Şerê Terablusê, şerê ku di salên 1911 û 1912an de navbera Îtalya û dewleta Osmaniyan de derbas bûye.
Şerê Îtalyan û Turkî yê 1911-1912 Şerê Terablusê | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||
| ||||||||||
Aliyên şer | ||||||||||
![]() |
![]() | |||||||||
Fermandar | ||||||||||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||||||||
Hêz | ||||||||||
28.000 leşker | 150.000 leşker | |||||||||
Windayî | ||||||||||
4.500 mirî | 4.000 mirî |
Di dema pevçûnan de hêzên Îtalyayê giravên Dodekan ên li Deryaya Egeyê jî dagir kirin.[1] Îtalya bi Peymana Ouchy di sala 1912 de razî bû ku Dodecanese vegerîne Împaratoriya Osmanî.[2][3]Lêbelê, nezelaliya metnê, digel bûyerên neyînî yên paşerojê yên ku ji bo Împeratoriya Osmanî nebaş bûn (destpêkirina Şerên Balkan û Şerê Cîhanê yê Yekem ), destûr da rêvebirina Îtalî ya demkî ya giravan, û Tirkiye di dawiyê de dev ji hemû daxwazên li ser van giravan di xala 15 ya Peymana Lozanê ya sala 1923an de berda.
Şer pêşgotina Şerê Cîhanê yê Yekem bû. Endamên Lîga Balkanan, bi qelsiya Osmanî û bi motîvasyona neteweperestiya Balkan a destpêkê, di Cotmeha 1912 de êrîşî Împaratoriya Osmanî kirin û çend roj beriya bidawîbûna Şerê Îtalo-Tirkî dest bi Şerê Balkanê yê Yekem kirin.[4][5]
Şerê Îtalo-Tirkî gelek guhertinên teknolojîk dîtin, bi taybetî jî bikaranîna balafiran di şer de. Di 23 Cotmeh 1911 de, pîlotek Italiantalî, Capitano Carlo Piazza, li ser xetên tirkî di yekem mîsyona keşfê ya hewayî ya cîhanê de firiya, û di 1ê Mijdarê de, yekem bombeya hewayî ji hêla Sottotenente Giulio Gavotti ve, li ser leşkerên tirk ên li Lîbyayê hate avêtin. ji modela destpêkê ya balafirên Etrich Taube. Tirkan bi tivingên xwe pêşî li balafirê xistin. Bikaranîna din a teknolojiya nû toreke stasyonên telegrafya bêtêl bû ku zû piştî daketinên destpêkê hatin damezrandin. Guglielmo Marconi, dahênerê telegrafya bêtêlê, hat Lîbyayê da ku bi Endezyarên Endezyarên Îtalyan re ceribandinan bike.[6][7][8]