![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Vanadinite_-_ACF_mine%252C_Mibladen%252C_Morocco.jpg/640px-Vanadinite_-_ACF_mine%252C_Mibladen%252C_Morocco.jpg&w=640&q=50)
Vanadînît
From Wikipedia, the free encyclopedia
Vanadînît, mîneralek e ji koma apatît a fosfatan ku bi formula kîmyayî 5(VO4)3Cl ye. Ev mîneral yek ji kanzayên pîşesazî yên sereke yên metal vanadyûm û çavkaniyek piçûk a zirîçê ye. Mîneralek ziravê şikestok e ku bi gelemperî di forma krîstalên şeşgoşe yên sor de tê dîtin û mîneralek bêhempa ye ku ji hêla oksîdasyona kanzayên serayê yên wekî zirîçê ve hatiye çêkirin. Vanadînît yekem car di sala 1801an de li Meksîkê hatiye dîtin ku depoyên vanadinite ji wê demê heta niha li Amerîkaya Başûr, Ewropa, Afrîka û Amerîkaya Bakur hatiye dîtin.
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Vanadinite_-_ACF_mine%2C_Mibladen%2C_Morocco.jpg/640px-Vanadinite_-_ACF_mine%2C_Mibladen%2C_Morocco.jpg)
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Mibladene_Vanadinite.jpg/640px-Mibladene_Vanadinite.jpg)
Vanadînît mîneralek bêhempa ye ku tenê bi encama guheztinên kîmyewî yên materyalek berê derketiye holê. Ji ber vê yekê wekî mîneralek duyemî tê zanîn. Li herêmên avhewayên zuha û bi oksîdasyona mîneralên sereke yên zirîçê tê dîtin. Vanadinite bi taybetî li gel sulfîdê serber û zirîçê tê dîtin. Mîneralên din ên têkildar jî wulfenît, lîmonît û barît e.[1]
Vanadînît di destpêkê de li Meksîkê ji hêla mineralogistê spanî Andrés Manuel del Río ve di sala 1801an de hatiye vedîtin. Wî mîneralê bi navê "zirîça qehweyî" bi nav kir û wî destnîşan kiriye ku hêmanek nû ku wî pêşî navê wê kir pancromium û paşê jî erythronium binav kiriye di nav mînarelê de heye. Lêbelê piştre wî bawer kiriye ku ev ne hêmanek nû ye, tenê formeke nepak a kromê ye. Di sala 1830an de Nils Gabriel Sefström hêmanek nû keşf kir ku vê hêmanê bi navê vanadiumê binavkir. Piştre re hate eşkere kirin ku ev yek bi metala ku berê ji hêla Andrés Manuel del Río ve hatibû vedîtin yek e. Di sala 1838an de li Zimapan, Hidalgo, Meksîkê, "zirîça qehweyî" ya Del Río jî ji nû ve hate dîtin û ji ber naveroka wê ya zêde ya vanadyumê wek vanadinite hate binavkirin.[2]