From Wikipedia, the free encyclopedia
Империали́зм (фр. impérialisme, ингил. imperialism, нем. Imperialismus, чыкъгъаны лат. imperium — власть, бийлик) — бир къралны неда миллетни башха къралгъа неда миллетге кесини хайыры ючюн къадарлгъаны, аланы кючлегерге излегениди.
Империализм терминни тамалы латинча “imperium” сёзден къуралгъанды, магъанасы власть, бийлик болгъанды. Аны тышында Францияда 1830 джыллада Наполеонну империясыны джакълагъанланы белгилер ючюн хайырланнгандыла бу терминни, кечирек 1848 джылдан сора Наполеон III-ню аман кърал оноуун белгилегендиле бу сёз бла. Алай а бусагъатда магъанасы бла 1870 джыллада Ингилизде джайылыб башлагъанды
Тюрлю-тюрлю авторла империализмни былай танытадыла:
Collier's Encyclopedia империализмни тарихини юч кёзюуге юлешеди: Биринчиси, XVI ёмюрге дери баргъан эмда империяланы кенгериулери бла байламлы кёзюудю; экинчиси география ачылыула бла башланыб XIX ёмюрге дери баргъан империализмди — эски империализм атны джюрютеди; ючюнчюсю джангы империализмди эмда 1880 джыллада башланнганды, колониялагъа джангыдан интерес чыкъгъанды, эмда Азия бла Африканы джангыдан юлешиу башланнганды.