მოძღვართ-მოძღვარი — გელათის აკადემიის რექტორი[1]. „ხელმწიფის კარის გარიგების“ მიხედვით, იგი ძალიან პატივსაცემი პიროვნება იყო და განსაკუთრებით საპატიო ადგილი ეკავა სახელმწიფოში. იგი ეკლესიის ოთხ უმაღლეს იერარქს შორის პირველი იყო: „ამ ოთხთაგან (იგულისხმებიან მოძღვართ-მოძღვარი, ორი კათალიკოსი და მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი[2]) ერთი საჯდომი მარჯვენით (იგულისხმება მეფის მარჯვნივ[3]) დაუწერია მოძღვართ მოძღვარსა“. „ხელმწიფის კარის გარიგებიდან“ ჩანს, მოძღვართ-მოძღვარი მეფისთვის ძლიერ საპატიო პიროვნება იყო. მიღების დროს პირველად მოძღვართ-მოძღვარს იწვევდნენ მეფესთან და მეფეც ყველაზე დიდი პატივით იღებდა მას.
„ხელმწიფის კარის გარიგებაში“ არაფერი არ არის ნათქვამი მოძღვართ-მოძღვარის ფუნქციების შესახებ. ექვთიმე თაყაიშვილის ვარაუდით, იგი გელათის აკადემიის რექტორი უნდა ყოფილიყო. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, მოძღვართ-მოძღვარს განსაკუთრებული ადგილი ეკავა სამონასტრო ცხოვრებაში, როგორც მეცნიერ ბერს, რომელსაც ჰყავდა საკუთარი მოწაფეები და რომელთანაც სხვადასხვა მხრიდან მიდიოდნენ ხოლმე სასწავლებლად[4]. ივ. ჯავახიშვილი ასევე ამბობს, რომ მოძღვართ-მოძღვარი მოძღვრების უფროსი უნდა ყოფილიყო[5].
მოძღვრები საქართველოში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდნენ და, შესაბამისად, მათი უფროსი უფრო მეტად პატივსაცემი იქნებოდა.
მოძღვართ-მოძღვარი არ იყო სახელმწიფო ან საეკლესიო სამართლით გათვალისწინებული რომელიმე მოხელე. იგი სწავლულ ბერად ითვლებოდა. მისი სახელი — მოძღვართ-მოძღვარი — მეცნიერული წოდების აღმნიშვნელი უფრო იქნებოდა, ვიდე თანამდებობისა. მისი ავტორიტეტი და მნიშვნელობა იმაში მდგომარეობდა, რომ მას ჰყავდა საკუთარი მოწაფეები და ჰქონდა საკუთარი სკოლა[6].
- ივ. სურგულაძე, ქართული სამართლის ისტორიის წყაროები, თბ. 2003.
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.