From Wikipedia, the free encyclopedia
დიდ მოგოლთა იმპერია (სპარს. شاهان گورکانی; ურდუ مغلیہ سلطنت) — ინდოეთის სუბკონტინენტზე არსებული ისტორიული იმპერია.[1] დიდ მოგოლთა იმპერატორები იყვნენ ჩინგიზ-ყაენის სავარაუდო შთამომავლები, თემურიდების (თემურ ლენგის მიერ დაარსებული) დინასტიიდან. ისინი ატარებდნენ „ფადიშაჰის“ ტიტულს.
დიდ მოგოლთა იმპერია شاهان گورکانی مغلیہ سلطنت | |||||||
| |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
![]() დიდ მოგოლთა იმპერიის საზღვრები: ![]() ![]() ![]() | |||||||
დედაქალაქი | აგრა, ფატეჰპურ-სიკრი, დელი | ||||||
ენა | სპარსული, მოგვიანებით ასევე ჰინდი-ურდუ | ||||||
რელიგია | სუნიტური ისლამი | ||||||
ფულის ერთეული | რუპია | ||||||
მმართველობის ფორმა | აბსოლუტური მონარქია სახელმწიფოს ფედერაციული მოწყობით. | ||||||
დიდ მოგოლთა იმპერატორები | |||||||
- 1526–1530 | ბაბური | ||||||
- 1530–1540, 1555–1556 | ჰუმაიონი | ||||||
- 1556–1605 | აქბარი | ||||||
- 1605–1627 | ჯაჰანგირი | ||||||
- 1628–1658 | შაჰ-ჯაჰანი | ||||||
- 1658–1707 | აურანგზები | ||||||
ისტორია | |||||||
- პანიპატის პირველი ბრძოლა | 21 აპრილი 1526 | ||||||
- ბუხარის ბრძოლა | 22 ნოემბერი 1857 | ||||||
მოგოლების იმპერია დაარსდა 1526 წელს და თავისი ძლიერების პიკს მიაღწია XVII საუკუნეში და XVIII საუკუნის დასაწყისში. ისინი აკონტროლებდნენ ინდოეთის სუბკონტინენტის უმეტეს ნაწილს: აღმოსავლეთით ბენგალიდან დასავლეთით ბელუჯისტანამდე, ხოლო ჩრდილოეთით ქაშმირიდან სამხრეთით კავერიმდე. იმ პერიოდში მისი მოსახლეობა შეადგენდა 110 დან 150 მილიონამდე და მოიცავდა 3.2 მილიონ კვადრატულ კილომეტრს.[2]XVIII საუკუნის დასაწყისში დაიწყო მოგოლთა იმპერიის დაცემა. 1737—1738 წლებში იმპერიაში ილაშქრა ნადირ-შაჰმა, რომელმაც აიღო დელი და კიდევ უფრო დასცა მოგოლთა დინასტიის ძალაუფლება და პრესტიჟი.