From Wikipedia, the free encyclopedia
ლილიუოკალანი (ჰავ. Lili’uokalani, თავდაპირველად ერქვა ლიდია კამაკაეა პაკი, Lydia Kamaka’eha Paki, ქმრის გვარზე დომინის, ინგლ. Dominis; დ. 2 სექტემბერი, 1838 — გ. 11 ნოემბერი, 1917) — ჰავაის სამეფოს ბოლო დედოფალი 1891 წლის 20 იანვრიდან 1893 წლის 17 იანვრამდე. მეფე კალაკაუას და, და ოაჰუსა და მაუის ამერიკელი გუბერნატორის, ჯონ ოუენ დომინის მეუღლე. სამეფო ტახტზე ავიდა ძმის სიკვდილის შემდეგ და შეეცადა მონარქის კონსტიტუციით შემოფარგლული ძალაუფლების აღდგენა. ამერიკული ქონების დაცვის საბაბით აშშ-ს წარმომადგენლებმა მოაწყეს სახელმწიფო გადატრიალება და გადააყენეს დედოფლი.
ლილიუოკალანი | |
---|---|
![]() დედოფალ ლილიუოკალანის ფოტოსურათი | |
მშობლიური სახელი | Liliʻuokalani |
დაბადების სახელი | ლიდია კამაკაეა პაკი |
დაბადების თარიღი | 2 სექტემბერი, 1838 წელი |
გარდაცვალების თარიღი | 11 ნოემბერი 1917 წელი |
მოქალაქეობა | ჰავაი |
პროფესია | დედოფალი |
მეუღლე(ები) | ჯონ ოუენ დომინი |
გროვერ კლივლენდის მთავრობა სთავაზობდა ლილიუოკალანს სამეფო ტახტის დაბრუნებას გარკვეული პირობების შესრულების შემთხვევაში, როგორიც პოლიტიკური მოწინაააღმდეგეების ამნისტია იყო. დედოფალმა უარყო ეს წინადადება და მოითხოვა ამერიკის აგენტების სიკვდილით დასჯა. 1894 წლის 4 ივლისს შეიქმნა ჰავაის რესპუბლიკა, რომლის ოკუპაციაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მოახდინა 1898 წელს.
1895 წლის 16 იანვარს დედოფალი დააპატიმრეს მას შემდეგ, რაც იოლანის სასახლის ბაღში აღმოჩენილი იქნა იარაღი. ერთი წლის შემდეგ იგი გაათავისუფლეს და ახალი სახელიც მისცეს. ლიდია დომინისმა (დედოფლის ახალი სახელი) სასამართლოში უჩივლა ფედერალურ მთავრობას სამეფო მიწების თაობაზე. საბოლოოდ ჰავაის ლეგისლატურამ გამოუწერა მას პენსია 4 ათასი დოლარის ოდენობით და შეუნარჩუნა შაქრის პლანტაცია 24 კმ² ფართობით. დედოფალი გარდაიცვალა 1917 წელს ინსულტისგან.
ციხეში ყოფნისას ლილიუოკალანმა დაწერა ჰავაის ჰიმნი ალოჰა ოე და წიგნი ქვეყნის ისტორიის შესახებ.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.