From Wikipedia, the free encyclopedia
კლეოპატრა V ტრიაფენა (ბერძ. Κλεοπάτρα Τρύφαινα; დ. დაახლ. ძვ. წ. 69/68 — გ. ძვ. წ. 57) — ეგვიპტის პტოლემეური დედოფალი. ის არის ერთადერთი პტოლემე XII-ს დადასტურებულად ცნობილი ცოლი. მისი ერთადერთი ცნობილი შვილია ბერენიკა IV, თუმცა ასევე მიიჩნევა კლეოპატრა VII-ს შესაძლო დედადაც.
მწირი ინფორმაციის გამო კლეოპატრა V პტოლემეების დინასტიის ძალიან ბუნდოვანი წარმოამადგენელია. მის შესახებ მხოლოდ რამდენიმე დაუზუსტებელი ფაქტია ცნობილი. მისი ცხოვრების მრავალი ასპექტის შესახებ ურთიერთ საწინააღმდეგო თეორიები არსებიობს.[1] ყველა ანტიკურ წყაროში მისი სახელია ტრიაფენა. ეს სავარაუდოდ, მისი დაბადების სახელია, რომელსაც იგი ტახტზე ასვლამდე ატარებდა (ტახტის მემკვიდრეები ტრადიციულად ღებულობდნენ სახელს კლეოპატრა).[2] ზოგიერთი თანამედროვე მეცნიერი კლეოპატრა ტრიაფენას მიიჩნევს პტოლემე XII-ად და აიგივებს კლეოპატრა VI-სთან.[3] ანტიკური ხანის გერმანელი პროფესორი ვერნერ ჰუსი მას კლეოპატრა VII ტრიაფენად მოიხსენიებს.[4]
კლეოპატრა V-ს მშობლები უცნობია. ერთი ვერსიით ის შესაძლებელია ყოფილიყო პტოლემე IX-ს კანონიერი ან უკანონო შვილი,[5] ხოლო მეორე ვერსიით პტოლემე X-ს კანონიერი შვილი.[6] წყაროებში ნახსენებია, რომ ძვ. წ. 88 წელს პტოლემე X-მ დატოვა ეგვიპტე მის მეუღლესთან ბერენიკა III-სთან და ქალიშვილთან ერთად. კლეოპატრა ტრიაფენა შესაძლებელია იყოს მისი უსახელო შვილი.[7]
კლეოპატრა V პირველად ძვ. წ. 79 წლის ორ პაპირუსშია ნახსენები. ერთ ერთი მათგანი თარიღდება ძვ. წ. 79-ის 17 იანვრით.[8] ამ წელს ის ეგვიპტის მეფე პტოლემე XII-ზე დაქორწინდა. მისი ტიტულები იძებნება ედფუში და ფილაიში. მთ შორის: რას და, ქალი მმართველი, ორი მიწის დედოფალი.[9]
არ არის ცნობილი კლეოპატრა V რამდენი ხანი ცხოვრობდა, ასევე პრობლებურია იდენტიფიცირება ისტორიაში მოხსენიებულ კლეოპატრათაგან კონკრეტულად რომელია. პტოლემეების ერთმანეთისგან გასარჩევად მათი ნუმერაცია თანამედროვე მიდგომაა და ანტიკურ პერიოდშ არ გამოიყენებოდა. კლეოპატრა V ტრიაფენა დაახლოებით იმ პერიოდში ქრება ასპარეზიდან როდესაც კლეოპატრა VII დაიბადა (ძვ. წ. 69 ). მისი სახელი გამქრალია პაპირუსებიდან და მონუმენტებიდან.[10]
არსებობს გარკვეული მინიშნებები, რომ ის შესაძლოა მშობიარობის დროს გარდაცვლილიყო ან საერთოდ მოეკლათ. მეორეს მხრივ ედფუს ტაძარზე, ძვ. წ. 57 წლის 5 დეკემბერს მისი სახელი კლეოპატრა ტრიაფენა პტოლემეი XII-ს სახელის გვერდითაა ამოკვეთილი. რაც იძლევა იმის ვარაუდის საშუალებას, რომ ის პტოლემეი XII-ს ცოლი იყო. ვერნელ ჰუსის მოსაზრებით ძვ. წ. 69 წელს კლეოპატრა V-სა და პტოლემეი XII-ს შორის მოხდა განხეთქილება, რის გამოც კლეოპატრა V იძულებული გახდა გაშორებოდა მას და უარი ეთქვა ტიტულზე.[11]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.