From Wikipedia, the free encyclopedia
ირენე ბერნასკონი (29 სექტემბერი, 1896 – 7 ივლისი, 1989) – არგენტინელი საზღვაო ბიოლოგი, სპეციალიზებული კანეკლიანების კვლევაში და ყველაზე ცნობილი ანტარქტიდაში თავისი მუშაობით.[1] ის იყო პირველი კანეკლიანების სპეციალისტი არგენტინაში და 55 წელი გაატარა არგენტინის ზღვაში აღმოჩენილი კანეკლიანების (იგივე ექინოდერმების) კვლევაში. მისი მთავარი აქცენტი იყო ზღვის ვარსკვლავები; თუმცა, იგი ასევე აქტიურად ატარებდა კვლევებს გველკუდებისა და ზღვის ზღარბების შესახებ.[2]
თავისი კარიერის განმავლობაში ბერნასკონიმ აღწერა მრავალი ახალი გვარი და სახეობა. მისი პირველი ტაქსონომიური პუბლიკაცია, რომელშიც აღწერილი იყო ახალი სახეობები პტერასტერის გვარიდან, გამოქვეყნდა 1935 წელს. 1941 წელს მან აღწერა ორი ახალი სახეობა ლუიდიას გვარიდან. 1937-1980 წლებში ბერნასკონიმ გადახედა რიგი ოჯახების ტაქსონომიას: Pterasteridae, Luidiidae, Odontasteridae, Gonisasteridae, Ganeriidae, Asterinidae და Echinasteridae. 1965 წელს მან აღწერა ვემასტერის ახალი გვარი ოთხ ახალ სახეობასთან ერთად.
ბერნასკონი იყო ერთ-ერთი პირველი არგენტინელი ეროვნების ქალი მეცნიერი, რომელმაც ჩაატარა კვლევა ანტარქტიდაში მოგზაურობის შემდეგ 1968 წლის 7 ნოემბერს და იყო პირველი ქალი, რომელიც ხელმძღვანელობდა ანტარქტიდის ექსპედიციას. ის მაშინ უკვე 72 წლის იყო.[3] ანტარქტიდის ექსპედიციაზე მას ახლდა კიდევ სამი მეცნიერი - მიკრობიოლოგი მარია ადელა კარია, საზღვაო ბიოლოგი ელენა მარტინეს ფონტესი და ბოტანიკოსი კარმენ პუხალსი.[4] ეს მეცნიერები ცნობილები არიან, როგორც „მელქიორის ოთხეული“ მელქიორის ბაზის ანტარქტიდის სადგურთან ასოციაციის გამო, საიდანაც მათ ჩაატარეს კვლევა და ექსპედიცია.[5] ისინი იყვნენ ქალ მეცნიერთა პირველი ჯგუფი, ვინც კვლევა ჩაატარა ანტარქტიდაში.
ოთხი მეცნიერი იკვლევდა ანტარქტიდას ორთვენახევრის განმავლობაში. ისინი იმყოფებოდნენ მელქიორის ბაზაზე, გამას კუნძულზე. მათ აიღეს წყლის ნიმუშები და შეაგროვეს ღრმა ზღვის ფლორისა და ფაუნის მაგალითები. აღმოჩენები ასევე მოიცავდა ტალახს და ბერნასკონის სპეციალობის, ექინოდერმების 2000-ზე მეტ მაგალითს.[6]
1969 წელს „Embajada de Mujeres de América“ (ამერიკის ქალთა საელჩომ) ექსპედიციის თითოეულ წევრს სამახსოვრო მედალი გადასცა.
ჯგუფმა მიიღო მრავალი ჯილდო გარდაცვალების შემდეგ. კამპანიის 50 წლის იუბილეს აღსანიშნავად, არგენტინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, არგენტინის ანტარქტიდის ინსტიტუტმა და ანტარქტიდის ეროვნულმა დირექტორატმა მეცნიერები დააჯილდოვეს და ანტარქტიდაში გეოგრაფიულ ადგილებს მათი სახელები უწოდეს. ეს გადაწყვეტილება დამტკიცდა საზღვაო ჰიდროგრაფიის სამსახურის მიერ. ადგილების სახელებია: პუხალის ყურე, კარიას კონცხი, ფონტეს კონცხი და ბერნასკონის ყურე.[7]
2022 წლის 11 თებერვალს, ქალთა და გოგონების საერთაშორისო დღეს მეცნიერებაში, პრეზიდენტმა ალბერტო ფერნანდესმა კასა-როსადას მეცნიერთა დარბაზს არგენტინის სამეცნიერო დარბაზი უწოდა, სადაც „მელქიორის ოთხეული“ შედიოდა დამსახურებული არგენტინელი მეცნიერი ქალების გამოფენაში. დარბაზის სურათების გალერეას ბერნასკონის ფოტო დაემატა არგენტინიდან 10 სხვა მეცნიერ ქალთან ერთად.[8]
ირენე ბერნასკონი იყო Google Doodle-ზე 2022 წლის 7 ნოემბერს. გუგლის ლოგოს სახეცვლილებაზე იგი გამოსახული იყო ზღვის ვარსკვლავის გვერდით.[9]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.