From Wikipedia, the free encyclopedia
Սալամանկա (իսպ.՝ Salamanca) քաղաքը գտնվում է Իսպանիայի արևմուտքում, մտնում է Իսպանիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Համանուն մարզի կենտրոնն է։ Նրա և Պորտուգալիայի սահմանի եղած հեռավորությունը կազմում է 80 կիլոմետր։
Բնակավայր | |||||
---|---|---|---|---|---|
Սալամանկա | |||||
իսպ.՝ Salamanca[1] | |||||
| |||||
![]() | |||||
Երկիր | ![]() | ||||
Համայնք | Սալամանկա | ||||
Ներքին բաժանում | Q5720447?, Q25413937?, Barrio del Oeste?, Q24939503?, Q25413925? և Q5398126? | ||||
Մակերես | 39,56 կմ² | ||||
ԲԾՄ | 798 մետր | ||||
Բնակչություն | ▲143 954 մարդ (2023)[2] | ||||
Ժամային գոտի | UTC+1 | ||||
Հեռախոսային կոդ | 923 | ||||
Փոստային դասիչ | 37001–37009 | ||||
Ավտոմոբիլային կոդ | SA | ||||
Պաշտոնական կայք | salamanca.es | ||||
| |||||
Իսպանիայի կարևոր մշակութային կենտրոններից մեկն է։ Հին քաղաքը գտնվում է 778 մետր բարձրության վրա, Տորմես գետի հյուսիսային ափին։ 1988 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկել է այն Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ 2002 թվականին ճանաչվել է որպես Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք։
Սալամանկայի բնակչությունը կազմում է 160 հազար մարդ։ Ունի երկաթուղային կայարան և օդանավակայան, պետական և կաթոլիկ համալսարաններ։
Քաղաքը մեծ նշանակություն է ունեցել իբերների ժամանակաշրջանից։ Հիշատակվում է որպես վակկեյների (կելտական ցեղ) Հելմանտիկա քաղաք, Մ․թ․ա․ 217 թվականին Հաննիբալի նվաճման ժամանակ[3]։ Հռոմեացիների ժամանակաշրջանում այստեղ է եղել ամենակարևոր փոխադրամիջոցը Տորմես գետի վրայով, «Արծաթե ճանապարհով» մինչև Կադիս նավահանգիստ։ 7-րդ դարում, երբ այստեղ են հաստատվել Վեստգոթերը, ունեցել են իրենց եպիսկոպոսը։ Արաբական նվաճումներից հետո (712 թ) հոգևոր կենտրոն դարձավ Օվիեդո քաղաքը։ Սալամանկայի քրիստոնեական բնակչությունը վերափոխվեց արաբների 1087-1102 թվականների Ռեկոնկիստայի ժամանակ, իսկ 1178 թվականին Ֆերդինանդ 2-րդը Սալամանկայում հավաքեց իր «կորտեսները» խմբավորումները և տվեց նրանց առանձնահատուկ առավելություններ։
Սալամանկան մշակութային ծաղկուն գագաթնակետին հասավ է 16-րդ դարում, չնայած նրա նշանակությունը էապես անկում ապրեց 17-րդ դարում։ 1812 թվականին քաղաքից ոչ հեռու պայքար սկսվեց անգլիացի և ֆրանսիացի զինվորների մեջ։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին քաղաքը որպես ժամանակավոր մայրաքաղաք ծառայել է ֆրանկիստներին։
1985 թվականին Սալամանկայի հին քաղաքը մտել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կազմի մեջ և ճանաչվել է որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։
Գլխավոր քաղաքային հրապարակը՝ Պլասա-Մայորը, ձևավորել է (1729-1733) բարոկկոյի գլխավոր ներկայացուցիչ Չուրրիգուերայի կողմից։ Հրապարակում, իսպանական թագավորների և գեներալ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի քանդակներով ձևավորված կամարաշարով շինությունն է՝ ռատուշան (քաղաքապետարանը)։ Եղել են ժամանակներ, երբ նրա առաջ անցկացվել է կորիդաներ։
Նոր տաճարի մեջ կարելի է ենք տեսնել քարից կերտված տիեզերագնացի մարմին, որը զարմացնում է տեսնողներին։ 1992 թվականի վերակառուցման ժամանակ դա կերտել է Միգել Ռոմերոն։ Վերակառուցումների ժամանակ այդպիսի տարեր ներառելը տեղի ավանդույթն է։ 2010 թվականին վանդալները կոտրել են քանդակված տիեզերագնացի աջ ձեռքը, դրանից առաջ վնասված է եղել դեմքը։ Դրա համար քանդակը թողնում է այնպիսի տպավորություն, որ կարծես թե ունի մի դարի պատմություն[4]։
Սալամանկան ունի շատ վանքեր, որոնցից նշանավորներն են`
Սալամանկայի համալսարանը Եվրոպայի ամենահին համալսարաններից է, հիմնվել է 1254 թվականին։ Մինչև 16-րդ դարի վերջը դրան ավելի քիչ նշանակություն են տվել, քան Բոլոնյային, Փարիզին և Օքսֆորդին։ Տեղացի պրոֆեսորներից մեկը` Փրանսիսկո դե Վիտորիան, 16-րդ դարում միջազգային իրավունքի հիմքը դրեց։ 1584 թվականին համալսարանում սովորել է 7000 ուսանող։ Դրանից հետո անկում է ապրել և 1875 թվականին ուանողների թիվը դարձել է 391։
Համալսարանի գլխավոր շենքը, կառուցվել է 1415-33 թվականներին և այնպես է կառուցվել, որպեսզի ճակատամասը լինի Նոր տաճարի կողմը։ Համալսարանի արևմտյան ճակատամասը աչքի է ընկնում պլատերեսկո ոճով (1494)։ Նրա հարևանությամբ է գտնվում ռեկտոր Միգել դե Ունամունոյի տուն-թանգարանը։
Բնակչության 2001-2023 թվականների վիճակագրություն | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.