From Wikipedia, the free encyclopedia
Կուրշումլի խան (մակեդոներեն՝ Куршумли ан) կամ Куршунлу́-хан, թուրքերեն՝ Kurşunlu han), օսմանյան քարվանսարա Սկոպիեի Հին քաղաքում (Հյուսիսային Մակեդոնիա)։ Կառուցվել է 16-րդ դարում[1]։ Գտնվում է Վարդար գետի ձախափին՝ Մակեդոնիայի թանգարանի բակում։ Կառույցը ծառայել է որպես իջևանատուն և բանտ[2]։ Կուրշումլի խանը միջնադարյան այն քիչ կառույցներից է, որ պահպանվել են Սկոպիեի տարածքում[3]։
Կուրշումլի խանը կառուցվել է 16-րդ դարում, սակայն ճշգրիտ թվականը հայտնի չէ։ Որոշ տեղեկություններով կառույցը մոտ 1550 թվականին կառուցել է Մուսլիհուդին Աբդուլ Հանին, որը հայտնի է նաև Մուեձին Հոձալ Մադինի անունով[4]։
Ենթադրաբար այն կառուցվել է ավելի հին կառույցի տեղում։ Կուրշումլի խանը ծառայել է որպես իջևանատուն․ այստեղ եղել է 100 ձիու համար նախատեսված ձիանոց[5]։ 1787 թվականին շենքը վերածվել է բանտի։ Այստեղ են բանտարկվել բուլղար և մակեդոնացի հեղափոխականները։ 1904-1914 թվականներին շինությունը դարձյալ սկսել են կիրառել որպես հյուրատուն[4]։ Կուրշումլի խանը խիստ վնասվել է 1963 թվականի երկրաշարժի ժամանակ, սակայն հետո վերականգնվել է։ Ներկայումս այն թանգարանի մի մաս է կազմում, որտեղ ցուցադրվում են փորագիր քարեր[4]։
Իր ճարտարապետությամբ Կուրշումլի խանը նման է այդ ժամանակաշրջանի օսմանյան այլ քաղաքային քարվանսարաների։ Պատերը կազմում են քառակուսի, իսկ տանիքը բաղկացած է բրգանման գմբեթներից։ Կուրշումլի նշանակում է անագ, ինչը վկայում է այն մասին, որ այս մետաղը սկզբնական շրջանում կիրառվել է տանիքների ծածկերի համար (մեկ այլ տարբերակով տանիքները ծածկվել են արճիճով)[1][2]։ Կուրշումլի խանի կենտրոնական հատվածում ներքին բակն է շարտրվանով, որը շրջապատված է երկհարկ ծածկած սյունաշարերով։ Այս սյունաշարերի հատված են դուրս եկել համարների դռները, որոնցից յուրաքանչյուրում եղել է բուխարի[1]։ Առաջին հարկի շինությունները կիրառվել են որպես պահեստներ, իսկ վերին հարկերը՝ ննջասենյակներ[2]։ Հիմնական բակը կամարով միանում է մեկ այլ բակի, որի շուրջ տեղավորվել են մսուրներ[1]։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.