From Wikipedia, the free encyclopedia
Խեցիների քարանձավ (անգլ.՝ Shell Grotto), Մեծ Բրիտանիայի Քենթ կոմսության Մարգիթ քաղաքում ձեռակերտ հուշարձան, 20 մ երկարությամբ քարանձավ, որի պատերն ու առաստաղը՝ ընդհանուր առմամբ 190 մ², ծածկված են մոտ 4, 6 մլն խեցիներից հավաքված խճանկարներով[2]։ Հայտնաբերվել է 1835 թվականին[3]։ Կառուցման ստույգ ժամանակաշրջանը և նպատակը անհայտ են։ Քարանձավը հայտնաբերումից 2 տարի անց բացվել է այցելության համար, և գործում է առ այսօր[4]։
![]() Հատված Խեցիների քարանձավից | |
![]() | |
![]() | |
Տեսակ | shell grotto? |
Երկիր | ![]() |
Պատմական երկիր | Քենթ |
Բնակավայր | Թանեթ |
Շինության ձև | քարանձավ |
Ներկա վիճակ | կանգուն |
կայք | |
![]() |
Խեցիների քարանձավը մետր բարձրությամբ և 21 մ երկարությամբ ոլորուն ստորգետնյա միջանցք է, որն ավարտվում է հատակագծում 5 х 6 մ չափերով սենյակով։ Քարանձավը ամբողջովին գետնի տակն է։ Վերևի հատվածում մուտքը սկսում է 1, 07 մ լայնությամբ կավճի մեջ բացված անտաշ մուտքից, որից ոլորապտույտ ճանապարհ է իջնում և վերջանում կամարաձև մուտքով։ Այստեղից հետո պատերն ու առաստաղը պատված են խեցիներից խճանկարով։ Կամարակապ երկու միջանցքները տանում են դեպի գմբեթավոր սենյակ, որի գմբեթը ավարտվում է անցքով։ Այստեղից էլ քարանձավ ցերեկային լույս է թափանցում։ Շարունակում է քարանձավը ոլորուն միջանցքը, որը տանում է դեպի ուղղանկյուն սենյակ։ Պատերը զարդարված են երկրաչափական պատկերներով, աստղերի և արևի պատկերներով[5]։
Քարանձավին կից կա թանգարան, հուշանվերների խանութ և սրճարան[6]։
Կառուցի նպատակը անհայտ է։ Կան տարբեր վարկածներ[7]։ Կառույցը կարող է ստեղծված լինել վերջին 3000 տարվա ցանկացած հատվածում։ Ըստ վարկածների մեկի քարանձավի նմանօրինակ ձևավորումը 18-19-րդ դարերի ինչ-որ հարուստի կամակորությունն է։ Ըստ մեկ այլ վարկածի սա նախապատմական շրջանի աստղագիտական օրացույց է։ Ոմանք էլ քարանձավը կապում են Տամպլիերների կամ մասոնների հետ[8][9]։
Խճանկարում առավել շատ օգտագործված խեցիները, միդիաները հիմնականում տեղական են։ Նրանք կարող էին հավաքվել բավարար քանակով մոտակա չորս ծովախորշերում և Շեփփեյ կղզում։ Խճանկարի նյութի գերակշռող մասը կակղամորթերի պատյաններն են, որոնք պատկերների ֆոնն են կազմում, դրանք Սաութհեմփթոնից արևմուտք հանդիպում են մեծ քանակությամբ։
Հայտնաբերման թվականի մասին կան տարբեր կարծիքներ, թեև ամենահավանականը 1835 թվականն է։ Առաջին գրավոր հիշատակումը եղել Քենթի լրագիր (անգլ.՝ Kentish Gazette) պարբերականի 1838 թվականի մայիսի 22-ի համարում, որը հասարակական զվարճանքի վայրի բացման մասին էր հայտարարում։
Քարանձավը մասնավոր սեփականություն է։
1932 թվականին գազային լուսավորությունը փոխարինվել է էլեկտրականով։ Գազային լուսավորության արտանետումները խամրեցրել և կեղտոտել էին մի ժամանակ փայլփլող խեցիները։ Քարանձավը տուժել է նաև ներթափանցող ջրերից։ 2012 թվականին՝ հնգամյա կոնսերվացման ծրագրից հետո, վերականգնողական աշխատանքներ են տարվել Անգլիական Ժառանգություն (անգլ.՝ English Heritage) և Շենքեր ռիսկային ցուցակներում (անգլ.՝ Buildings at Risk Register) կազմակերպությունների համատեղ ուժերով։ Խճանկարների պանելների փոխման սխեմա է մշակվել (The Roundel Project ) 2012 թվականին։
2008 թվականին կազմավորվել է «Խեցիների քարանձավի ընկրներ» ոչ առևտրային կազմակերպությունը, որի նպատակն է եզակի պատմական հուշարձանի պահպանումը[10][11]։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.