From Wikipedia, the free encyclopedia
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ (ԲԱՏ), Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության ներքո գտնվող 14 տարածքներ[1][2]։ Դրանք նախկին Բրիտանական կայսրության այն տարածքներն են, որոնք չեն որոշել անկախանալ, կամ քվեարկել են Բրիտանիայի տարածքում մնալու օգտին։ Բնակեցված տարածքների մեծ մասը ինքնիշխան են, Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության և արտաքին քաղաքականության ենթատեքստում։ Մնացածը կամ անմարդաբնակ են կամ ռազմական, գիտական անձնակազմի համար նախատեսված տարածքներ են։ Նրանք ենթարկվում են Բրիտանիայի միապետին (Եղիսաբեթ II) որպես պետության ղեկավարի։
Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ տերմինը փոխարինել է Բրիտանական կախյալ տարածքներ տերմինին 2002 թվականին, որին նախորդել է 1981 թվականի Բրիտանական ազգային ակտը։ 1983 թվականի հունվարի 1-ին տարածները պաշտոնապես անվանվել են Բրիտանական արքայական գաղութներ։ Բրիտանական անտարկտիդական տարածքներից և Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներից (որտեղ միայն պաշտոնական անձնակազմն է ապրում) ու Բրիտանական Հնդկական օվկիանոսի տարածքից (օգտագործվում է ռազմական նկատառումներով) բացի, մնացած տարածքներում ապրում են քաղաքացիական մշտական բնակչություն։ Մոտ 7.000 մշտական քաղաքացիներ են ապրում նաև Կիպրոսի Ակրոտիրի և Դեկելիա ռազմական հենակետում։
Ընդհանուր առմամբ Անդրծովյան տարածքների բնակչությունը կազմում է 250.000 մարդ, իսկ ցամաքային տարածքը մոտ 1.727.570 կմ2։ Դրա մեծ մասը (1.700.000 կմ2) Բրիտանական անտարկտիկական տարածքն է[3][4]։ Մեծ Բրիտանիան Անտարկտիկայի պայմանագրի մաս է կազմում[5] և որպես համալիր պայմանագրի մաս ճանաչվել է չորս երկրներից մեկը, որը իրավունք է ձեռք բերել Անտարկտիդայի տարածքի նկատմամբ։
Չնայած կախյալ տարածքներ Ջերսին, Գերնսին և Մեն կղզին նույնպես գտնվում է Բրիտանական թագի ենթակայության ներքո, սակայն նրանք ունեն Բրիտանիայից տարբեր սահմանադրական կառավարման ձև[6][7]։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.