From Wikipedia, the free encyclopedia
Բազմաբյուրեղ, որևէ նյութի բյուրեղների զանգված (ագրեգատ) (ի տարբերություն միաբյուրեղի`առանձին բյուրեղի)։ Բազմաբյուրեղներ կազմող բյուրեղներն անկանոն ձևի պատճառով կոչվում են բյուրեղային հատիկներ կամ բյուրեղներ։ Բազմաբյուրեղներ են համարվում շատ բնական և արհեստական նյութեր (հանքանյութեր, մետաղներ, համաձուլվածքներ, կերամիկա և այլն), որոնց ֆիզիկական հատկանիշների վրա մեծ ազդեցություն ունի նյութի բազմաբյուրեղության չափը[1]։
Բազմաբյուրեղների հատկությունները պայմանավորված են դրանց բաղադրիչ բյուրեղային հատիկների հատկություններով, դրանց միջին չափսով (որը տատանվում է 1-2 միկրոմետրից մինչև մի քանի մմ, իսկ որոշ դեպքերում՝ մինչև մի քանի մետր), հատիկների բյուրեղագիտական կողմնորոշումով և միջհատիկային սահմանների կառուցվածքով։ Եթե հատիկները կողմնորոշված են քաոսային, և դրանց չափերը փոքր են բազմաբյուրեղի չափի համեմատությամբ, ապա բազմաբյուրեղում չկա ֆիզիկական հատկությունների անիզոտրոպիա, որով օժտված են միաբյուրեղները։ Եթե բազմաբյուրեղը ունի հատիկների գերակշռող բյուրեղագիտական կողմնորոշում, ապա բազմաբյուրեղը հյուսված է և ունի անիզոտրոպ հատկություններ։
Հատիկների սահմանների առկայությունը զգալիորեն ազդում է բազմաբյուրեղների ֆիզիկական, հատկապես մեխանիկական հատկությունների վրա, քանի որ սահմաններում կատարվում է հաղորդականության էլեկտրոնների, ֆոնոնների ցրում,տեղաշարժերի արգելակում և այլն։
Բազմաբյուրեղները ձևավորվում են բյուրեղացման, բազմատեսակ վերափոխումների ընթացքում և բյուրեղային փոշիների եռակալման արդյունքում։ Բազմաբյուրեղը պակաս կայուն է, քան միաբյուրեղը, հետևաբար, բազմաբյուրեղի երկարատև թրծման դեպքում տեղի է ունենում վերաբյուրեղացում (ուրիշների հաշվին առանձին հատիկների գերակշռող աճ), ինչը հանգեցնում է խոշոր բյուրեղային բլոկների ձևավորմանը։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.