Ցեխանուվ (լեհ.՝ Ciechanów [t͡ɕeˈxanuf]), քաղաք Լեհաստանի Մազովյան վոևոդությունում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի (պովյատի) վարչական կենտրոնն է:Ունի քաղաքային գմինայի (համայնքի) կարգավիճակ։ 1975-1998 թվականներին եղել է Ցեխանուվի վոևոդության վարչական կենտրոնը, 1999 թվականից մտել Մազովյան վոևոդության կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 32,78 կմ2 տարածք[2]։ 2021 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 43.495[3], բնակչության միջին խտությունը կազմել է 1 371,66 մարդ/կմ2.[4]:
Արագ փաստեր Բնակավայր, Երկիր ...
Փակել
Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում ու նրա շրջակայքում դեռևս 7-րդ դարում բնակավայր է եղել[5]։
Մի ավանդազրույցի համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրել է հին սլավոնական ցեղապետերից Ցեխանը։ Պատմական փաստաթղթերում Ցեխանուվն առաջին անգամ հիշատակվել է 1065 թվականին Բոլեսլավ II Խիզախի ընծայագրում։ Պատերազմի ժամանակ բնակավայրը տվել է 3 հազար զինվոր[6]։ Մազովիա մարզի հետ Ցեխանուվը 10-րդ դարի վերջերին հայտնվել է նորակազմ լեհական պետության կազմում։ 1337 թվականին բնակավայրն ավերվել է Լիտվայի մեծ իշխան Օլգերդի հարձակման հետևանքով[5]։
Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության շրջանում Ցեխանուվը եղել է Պլոցկի նահանգի վարչական կենտրոնը[7]։
- Յան Կազիմեժ Կրասինսկի (1607–1669), լեհ ազնվական, Սիգիզմունդ III Վազա թագավորի քարտուղարը
- Լյուդվիկ Կրասինսկի (1609–1644), լեհ արքունի պալատական և պաշտոնյա
- Զիգմունտ Կրասինսկի (1812–1859), լեհ բանաստեղծ, համարվում է լեհ ռոմանտիկ երեք մեծ բանաստեղծներից մեկը՝ Ադամ Միցկևիչի և Յուլիուշ Սլովացկու հետ մեկտեղ
- Մարիա Կոնոպնիցկա (1842–1910), լեհ բանաստեղծուհի և վիպասան
- Ալեքսանդր Սվենտոխովսկի (1849–1938), լեհ գրող, մանավարժ, փիլիսոփա
- Ստեֆան Ժերոմսկի (1864–1925), լեհ վիպասան և թատերագիր
- Իգնացի Մոսցիցկի (1867–1946), լեհ քիմիկոս, քաղաքական գործիչ, Լեհաստանի նախկին նախագահներից
- Ռոզա Ռոբոտա (1921–1945), լեհաստանցի հրեուհի, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դիմադրության շարժման ակտիվ մասնակից
- Մեչիսլավ Յագելսկի (1924–1997), լեհ քաղաքական գործիչ և տնտեսագետ
- Զբիգնև Սեմյանտկովսկի (ծնվ. 1957), լեհ քաղաքական գործիչ
- Դոդա (ծնվ. 1984), լեհ երգչուհի և երգերի հեղինակ
- Կասիա Ստրաս (ծնվ. 1987), լեհ մոդել
- Quebonafide (ծնվ. 1991), լեհ ռեփեր
- Ադամ Մորավսկի (ծնվ. 1994), լեհ ձեռնագնդորդ, Լեհաստանի ձեռքի գնդակի ազգային հավաքականի անդամ
- Անյա Ալբոռն, լեհ-ամերիկյան վիպասան
Ցեխանուվի քույր քաղաքներն են[8]՝
«Local Data Bank». Statistics Poland. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 13-ին. Data for territorial unit 1402011. Bogusław Gierlach, Zapiski Ciechanowskie, vol. II p. 9-12, MOBN Ciechanów 1977; and Studia nad archeologią średniowiecznego Mazowsza, Warsaw 1975, p. 24)
- Wojciech Górczyk, Ciechanów — zarys dziejów do XV w., «„Kultura i Historia“» Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, 19/2011, ISSN 1642-9826
- Wojciech Górczyk, Ciechanów- Lokacja i Geneza herbu, «In Tempore», Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, s.5
- Ցեխանուվի պաշտոնական կայքէջը
- «Memorial Book of the Ciechanow Jewish Community» (անգլերեն). 1962. Վերցված է 2021-04-19-ին.
- Wojciech Górczyk, Ciechanów – zarys dziejów do XV w., Kultura i Historia, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w lublinie,19/2011, ISSN 1642-9826
- Official homepage
- Architecture of Ciechanow (only in Polish)
- Czas Ciechanowa (Local weekly magazine, local press)
- Jewish Community in Ciechanów on Virtual Shtetl
- Ciechanów city forum
- Ciechanow website www.ciechanowonline.pl - all you need to know about Ciechanow, including a contemporary gallery of the city Արխիվացված 2020-11-23 Wayback Machine
- Site dedicated to preserving the memory of Ciechanów's Jewish community, including an English translation of the memorial book
- Website of Ciechanow City www.eciechanow.pl – City news, history of Ciechanow, information where you can eat, sleep and dance Արխիվացված 2020-10-24 Wayback Machine
- Castle of the Dukes of Mazovia in Ciechanów (en) Արխիվացված 2017-07-04 Wayback Machine
- Museum of the Mazovian Nobility (en)