From Wikipedia, the free encyclopedia
Մարդու իրավունքներն Ադրբեջանում պարբերաբար քննադատության են ենթարկվում մի շարք միջազգային մարմինների կողմից, ինչպիսիք են ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը[1], Amnesty International-ը[2], Freedom House-ը[3], Human Rights Watch-ը[4] և այլն։
Մի շարք մեղադրանքների թվում պաշտոնյաները մեղադրվել են ինքնակամ ձերբակալությունների մեջ[5], անորոշ բանտարկությունների[5], ծայրագույն դաժան խոշտանգումների[6], տանջանքների իրականացնելու[6] ու մարդկանց ստիպողական անհետացնելու մեջ[6]։ Լրագրողները, ովքեր քննադատում են իշխանություններին, հաճախ ենթարկվում են ծայրագույն ճնշումների ու նույնիսկ ֆիզիկական ճնշումների[7]։ Reporters Without Borders կազմակերպության հրապարակվող վարկանշային աղյուսակում 2013/14 թթ-ին Ադրբեջանը գրավել է 160-րդ տեղը 180 երկրների շարքում[8]։
Մի շարք իրավապաշտպան կազմակերպությունների և լրատվական գործակալությունների կողմից Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը (որը ըստ նրանց բնութագրման նախագահ է դարձել Ադրբեջանում անձի պաշտամունքի առարկա դարձած հորից իշխանությունը ժառանգելու միջոցով) սուր քննադատության է ենթարկվում քաղաքացիական ազատությունների հետ իրավիճակը չբարելավելու համար[9][10]։ Իշխանությունների դեմ ցույցերը հաճախ ճնշվում են կոպիտ միջոցներով[11]։ Ըստ նույն կազմակերպությունների տեսակետի՝ 1993 թվականին Հեյդար Ալիևի՝ իշխանության գալուց ի վեր Ադրբեջանում չի անցկացվել որևէ ազատ ու արդար ընտրություններ[12][13][14]։
Անկախ այն փաստից, որ Ադրբեջանում հռչակված է ժողովրդավարական համակարգ՝ վերջին ընտրությունները լայն կերպով քննադատվել են կեղծիքների ու լուրջ թերությունների համար։ Լրատվական գործակալությունների կողմից ընտրությունների լուսաբանումը եղել է ծայրագույն կողմնակալ ի օգուտ իշխանությունների։ Հայտնի է նաև, որ նախկին նախագահ Հեյդար Ալիևը արհեստականորեն տեղակայում էր իր աջակիցներին ընտրական հանձնաժողովներում 2003 թվականից առաջ տեղի ունեցած ընտրությունների ժամանակ[15]։
2013 թվականիի ընտրությունների ժամանակ Ադրբեջանի ԿԸՀ կողմից գործարկված բջջային հավելվածը pատահաբար հրապարակել է ընտրությունների վերջնական արդյունքները՝ ընտրությունների ավարտից մեկ օր շուտ։ Արդյունքները ցույց էին տալիս 72.76% Իլհամ Ալիևի օգտին ու 7.4% նրա մոտ մրցակից Ջամիլ Հասանլիի օգտին։ Պաշտոնապես հայտարարվել է, որ հավելվածի ծրագրավորողները կիրառել են 2008 թվականի տվյալները, քանի դեռ չկար վերջնական արդյունքը, սակայն տվյալները չէին համապատասխանում ոչ 2008 թվականին ընտրողների թվին, ոչ վերջնական արդյունքներին[16][17]։
ԹՎԱԿԱՆ | ԱՆՈՒՆ | ՍՏԱՑՎԱԾ ՔՎԵՆԵՐԻ ՏՈԿՈՍ |
---|---|---|
2013 | Իլհամ Ալիև | 85% |
2008 | Իլհամ Ալիև | 87% |
2003 | Իլհամ Ալիև | 76.84% |
1998 | Հեյդար Ալիև | 77.6% |
1993 | Հեյդար Ալիև | 98.8% |
Հոկտեմբերի 10-ին Ջամիլ Հասանլին հայտարարել է, որ արդյունքները պետք է չեղյալ համարվեն, քանի որ ընտրությունները ազատ ու արդար չէին կառավարության կեղծիքների ու բոլոր հեռուստաալիքներում պետական լիարժեք հսկողության պատճառով[18]։
Ադրբեջանը խիստ քննադատության է արժանացել պաշտոնյաների ու միջազգային կազմակերպությունների անդամների կաշառելու համար՝ մի իրողությունը, որը ստացել է «խավիարային դիվանագիտություն» անվանումը[19][20]։ Նման մի դեպք, երբ Եվրախորհրդարանի մի անդամի հայտարարությունը, որով նա գովերգում էր Ադրբեջանում տեղի ունեցած ընտրությունները, լուրջ սկանդալի արդյունք է դարձել[21]։ European Stability Initiative (ESI) վերլուծական կենտրոնը այնուհետև հրապարակել է մի շարք փաստեր, որոնցում ստույգ երևում է որոշ դիտորգական առաքելությունների կողմնական հետաքրքրությունը Ադրբեջանի ընտրությունների ընթացքում[19][22][23]։
Մինչև 2005 թվականը Ադրբեջանում գործում էր հավաքների արգելք։ Ճնշման արդյունքում արգելքը վերացվեց, սակայն նույն թվականին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ կազմակերպված հավաքները խիստ կերպով ճնշվեցին։ Արգելվել է հավաքներ անցկացնել քաղաքների կենտրոններում։ Տեղի են ունեցել զանգվածային ձերբակալություններ ու ծեծկռտուք։ Մի շարք ակտիվիստներ ձերբակալվել են՝ բռնի ուժով իշխանափոխություն իրականացնելու մեղադրանքներով։
Human Rights Watch 2013 զեկույցի համաձայն՝ Ադրբեջանի խոսքի ազատության, հավաքների կազմակերպման հետ կապված իրավիճակը անընդմեջ վատթարացել է մի քանի տարի անընդմեջ։ Իրավիճակը զգալի անկում է ապրել նաև 2012 թվականի երկրորդ կեսից սկսած[4]։ Նման հայտարարություն է արել նաև RPT-European human rights կազմակերպությունը, համաձայն որի մարդու իրավունքների ու հավաքների կազմակերպման առումով Ադրբեջանը անկում է գրանցում[24]։
Ադրբեջանում հաճախակի երևույթ են խոշտանգումները, ոստիկանության կողմից ուժի չարաշահումը։ Մեղադրվողները հաճախ ենթարկվում են ծայրագույն ծեծի՝ ստանալու մեղավորության ընդունում։ Կիրառվում են էլեկտրական շոկ, բռնաբարության սպառնալիքներ, ինչպես նաև ընտանիքի անդամների դեմ բռնության սպառնալիքներ։ Խոշտանգումները ավելի քիչ են պատիժը կրելու հիմնական հաստատություններում, սակայն նախկին բռնադատված անձինք պնդում են, որ իրենք ենթարկվել են անվտանգության աշխատակիցների կողմից ծեծի. վերջիններս ստիպում էին նրանց անցնել շարքերով՝ ենթարկվելով ռետինե մահակներով ծեծի։ Իշխանությունները ոչինչ չեն արել բռնությունները կանխելու կամ պատժելու օրինախախտ պաշտոնյաներին։
Բազմաթիվ մարդու իրավունքների պաշտպաններ, քաղաքական գործիչներ ու լրագրողներ ձերբակալվել են Ադրբեջանում Ալիևների իշխանության գալուց ի վեր։ Նոյեմբերի 18-ին ըստ Index of Censorship իրավապաշտպան կազմակերպության Ադրբեջանում քաղաքական բանտարկյալների թիվը մոտ 100 է[25]։
Ադրբեջանի վրա գործադրվում է միջազգային ճնշում ազատ արձակելու քաղաքական բանտարկյալներին։ Քաղբանտարկյալներ են ճանաչվել թալիշ ազգային գործիչներ Նովրուզալի Մամմադովը, Աթախան Աբիլովը, Ալիքրամ Հումատովը[26][27]։
2011 թվականի մարտին ընդդիմադիր ակտիվիստներ Բախտիյար Հաջիևը ու Ջաբար Սավալանը ձերբակալվել են Արաբական գարնան տիպի ցույցեր կազմակերպելու համար Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի միջոցով։ Ներկայացված մեղադրանքները կապ չեն ունեցել ցույցերի հետ։ Նրանց ձերբակալության դեմ հանդես է եկել Եվրախորհրդարանը[28], Human Rights Watch-ը[28], Index on Censorship-ը[29] և այլն։ Amnesty International-ը կոչել է երկուսին էլ «քաղբանտարկյալ»՝ կոչ անելով նրանց իսկույն ազատ արձակել[30]։ Ջաբար Սավալանը ազատ է արձակվել 11 ամիս անց[31]։
2012 թվականի ապրիլին բնապահպանական ակտիվիստ Օգթայ Գյուլալիևը ձերբակալվել ու խոշտանգումների է ենթարկվել[32]։ Նա ազատ է արձակվել 2013 թվականի հունիսին[33]։ Հետագայում 2013 թվականին 7 երիտասարդ ակտիվիստ, ներառյալ ՆԻԴԱ քաղաքացիական շարժման ղեկավար մարմնի 4 անդամներ, ձերբակալվել ու բանտարկվել են խաղաղ պայմաններում բանակում մահերի դեմ ցույցեր կազմակերպելու համար։ Նրանք մեղադրվել են զենք ու թմրանյութ կրելու համար[34]։ ՆԻԴԱ-ի ձերբակալված անդամները ճանաչվել են քաղբանտարկյալ Amnesty International-ի կողմից[35]
2015 թվականի փետրվարի 22-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել է Զանգվածային լրատվական միջոցների մասին օրենքում փոփոխությունների փաթեթը, որը պարզեցնում է պետական մարմինների կողմից լրատվական կազմակերպությունները փակելու գործընթացը՝ դրանց գործունեության մեջ զրպարտության փաստերի ապացուցման դեպքում։ Ըստ Ազատության Ռադիոյի կովկասյան Эхо Кавказа պարբերականի՝ օրենքը չափազանց պարզ է դարձնում լրատվական միջոցի փակման գործընթացը. դատարանին անհրաժեշտ կլինի տարվա ընթացքում երկու զրպարտություն պարունակող դեպք, որի հիման վրա հնարավոր կլինի լրատվականին զրկելու գործունեության իրավունքից[36]։
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ | ՎՃԻՌԸ |
---|---|---|---|
Սեպտեմբերի 27, 2015 | Իսլամ Շիխալի | Ադրբեջանի դատախազության ու Կազմակերպված հանցավորության վարչության կողմից Ազատություն ռադիոյի լրագրող Իսլամ Շիխալիի տանը խուզարկություն է իրականացվել՝ նրա բացակայության ընթացքում, որի ընթացքում բերման են ենթարկվել վերջինիս տան համակարգիչները ու բոլոր փաստաթղթերը[37]։ | Տան խուզարկում |
Սեպտեմբերի 20, 2015 | Սևինջ Վագիֆգիսի, Այթեն Ֆեհրադովա, Իզոլդա Աղաևա | Meydan.tv լրագրողները բերման են ենթարկվել Բաքվի օդանավակայում այն բացատրությամբ, որ արգելք է դրված նրանց մուտքի ու ելքի վրա։ Նրանք վերադառնում էին երկիր Կիևում տեղի ունեցած դասընթացներից։ Օդանավակայանից նրանց տեղափոխել են Կազմակերպված հանցագործությունների վարչություն, որտեղ աղջիկները պահվել են ողջ գիշեր ու հարցաքննության արդյունքում նրանց ազատ են արձակել[38]։ | Բերման ենթարկում |
Սեպտեմբերի 18, 2015 | Ահմադ Մուխթար | Meydan.tv լրագրող Ահմադ Մուխթարը բերման է ենթարկվել տան ճանապարհին Կազմակերպված հանցագործությունների վարչության աշխատակիցների կողմից[39]։ | Բերման ենթարկում |
Սեպտեմբերի 17, 2015 | Շիրին Աբբասով | Meydan.tv լրագրող Շիրին Աբբասը հայտարարվել է անհետ կորած, ինչից հետո իր ընտանիքի հետ կապվել են Կազմակերպված Հանցագործության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցները, ովքեր հայտնել են, որ իրենց որդին ձերբակալվել է 30 օր ժամկետով։ Նրա բնակարանը խուզարկության է ենթարկվել՝ առանց համապատասխան թույլատվության։ Ծառայության կողմից բաժին է տարվել լրագրողի համակարգիչը ու նկարահանող տեխնիկան[39]։ | 30 օր ազատազրկում |
Սեպտեմբերի 4, 2015 | Ռաուֆ Միրկադիրով | Դատարանը մերժել է լրագրող Ռաուֆ Միրկադիրովին տնային կալանքի տակ տեղափոխել՝ պատճառ ընդունելով, որ վերջինիս բնակության վայրի մասին տեղեկություններ չկան։ Միրկադիրովի դատապաշտպանը փորձել է ներկայացնել դատարանին նրա բնակության մասին պաշտոնական փաստաթղթերը, սակայն դատավորը հրաժարվել է դրանք ընդունել[40]։ | Ազատազրկման ժամկետի երկարաձգում |
Օգոստոսի 9, 2015 | Խադիջա Իսմաիլովա | Անվանի հետաքննող լրագրող Խադիջա Իսմաիլովան դատապարտվել է 7,5 տարի ազատազրկման՝ տնտեսական մեղադրանքների համար[41] | 7,5 տարի ազատազրկում |
Օգոստոսի 13, 2015 | Արիֆ Յունուս | Իրավապաշտպան Արիֆ Յունուսը դատապարտվել է 7 տարի ազատազրկման հարկերից խուսափելու ու խաբեբայություն հոդվածներով[42]։ | 7 տարի ազատազրկում |
Օգոստոսի 13, 2015 | Լեյլա Յունուս | Իրավապաշտպան Լեյլա Յունուսը դատապարտվել է 8,5 տարի ազատազրկման հարկերից խուսափելու ու խաբեբայություն հոդվածներով[42]։ | 8,5 տարի ազատազրկում |
Օգոստոսի 9, 2015 | Ռասիմ Ալիև | Institute for Reporters Freedom and Safety կազմակերպության աշխատակից Ռասիմ Ալիևը ծեծի է ենթարկվել, իսկ այնուհետև ստացած վնասվածքներից հաջորդ օրը մահացել է։ Ալիևը քննադատական հայտարարություն էր արել տեղական ֆուտբոլային թիմի ֆուտբոլիստ Ջավիդ Հուսեյնովի նկատմամբ՝ գրելով, որ չի ցանկանում, որ իրեն ներկայացնի նման անհավասարակշիռ ու իրեն պահել չիմացող ֆուտբոլիստ։ Խոսքը վերաբերվել է Հուսեյնովի ագրեսիվ պահվածքին մինչ այդ Կիպրոսի լրագրողներից մեկին հարցազրույց տալու ընթացքում։ Ըստ մամուլի հայտարարությունների՝ լրագրողը ծեծի է ենթարկվել ֆուտբոլիստի բարեկամների կողմից[43]։ | Սպանություն |
Հունիսի 1, 2015 | Էլվին Աբդւլաև | 2015 թվականի հունվարից անազատության մեջ գտնվող քաղաքական գործիչ՝ Ազգային ճակատ կուսակցության երիտթևի ներկայացուցիչ Էլվին Աբդուլաևը դատապարտվել է 6 տարվա ազատազրկման։ Աբդուլաևը մեղադրվում է Ադրբեջանի քրեական օրենսգրքի 234.4.3 հոդվածով, որը նախատեսում է պատիժ մեծ քանակությամբ թմրանյութերի անօրինական պատրաստման, արտադրության, ձեռք բերման, պահպանման, տեղափոխման համար[44]։ | 6 տարվա ազատազրկում |
Մայիսի 14, 2015 | Մուրադ Ադիլով | Ազգային ճակատ կուսակցության անդամ, քաղաքական ակտիվիստ Մուրադ Ադիլովը դատապարտվել է 6 տարվա ազատազրկման՝ թմրադեղերի շրջանառության մեղադրանքով։ Ադիլովը հայտարարել է, որ մեղադրանքները շինծու են, ու որ դատավճիռը չի ստիպի իրեն փոխել իր քաղաքական դիրքորոշումը։ Նա նաև հայտնել է, որ հարցաքննության ընթացքում անընդմեջ հարցեր են տրվել իր եղբայր Նաթիգ Ադիլովի մասին, ով համացանցային «Ադրբեջանի ժամ» հեռուստածրագրի վարողն է[45]։ | 6 տարվա ազատազրկում |
Մայիսի 12, 2015 | Խադիջա Իսմաիլովա | Խադիջա Իսմաիլովայի հայցադիմումի դիտարկումը իր ձերբակալության դեմ հետաձգվել է անորոշ ժամանակով։ Իսմաիլովան երկու ամսով ձերբակալվել էր 2014 թվականի դեկտեմբերին, ու այդ օրվանից նրա ձերբակալությունը երկու անգամ հետաձգվել էր։ Իսմաիլովայի դեմ հայց ներկայացրած Թուրալ Մուսթաֆաևը մինչ այդ հայտարարել էր, որ իրեն շանտաժի են ենթարկել, թե իբր եթե նա չներկայացնի հայց ընդդեմ Իսմաիլովայի, նրանք կհրապարակեն իր հետ կապված գաղտնի մի տեսանյութ։ Հայցադիմումը ներկայացնելուց հետո նա բազմիցս փորձել է հետ վերցնել հայցը, սակայն ապարդյուն[46]։ | Հայցադիմումի մերժում |
Մայիսի 11, 2015 | Էլվին Աբդուլաև | 2015 թվականի հունվարից անազատության մեջ գտնվող քաղաքական գործիչ՝ Ազգային ճակատ կուսակցության երիտթևի ներկայացուցիչ Էլվին Աբդուլաևը տեղափոխվել է մեկուսարան՝ դատարանում դատավորներին մեջքով կանգնելու համար, այդպիսով անարգանք արտահայտելով դատարանին[47]։ | Տեղափոխություն մեկուսարան |
Մայիսի 9, 2015 | Ազատություն ռադիո | Դեկտեմբերից գործունեությունը ժամանակավորապես դադարեցրած RFE/RL ընկերությունը վերջնականապես դադարեցնում է գործունեությունը՝ տեղափոխվելով Պրահա։ Ռադիոյի աշխատակիցներից մեկը հայտնել է Caucasus Knot լրատվականին, որ գրասենյակը չէր կարող գործունեությունը շարունակել, աշխատակիցները տեսանյութեր են ստեղծում, սակայն չցուցադրելով Ռադիոյի ապրանքանշանը՝ հետապնդումներից խուսափելու համար։ Տեսանյութերը ուղարկվել են Պրահա ու հրապարակվել այնտեղից։ Ռադիոյի իրավունքները ներկայացնող Ադիլ Իսմաիլովը հայտարարել է, որ ռադիոյի դեմ քրեական գործ հարուցված չէ, սակայն արդեն մի քանի ամիս է ընթանում է քննություն[48]։ | Գրասենյակի գործունեության դադարեցում |
Մայիսի 6, 2015 | Ֆարաջ Քերիմլի | «Մուսավաթ» կուսակցության փոխնախագահ Ֆարաջ Քերիմլին դատապարտվել է 6,5 տարվա ազատազրկման՝ առանձնահատուկ մեծ ծավալներով թմրանյութերի շրջանառության հոդվածով[49]։ | 6,5 տարվա ազատազրկում |
Ապրիլի 28, 2015 | Ֆուադ Ահմադլի | Քաղաքական ակտիվիստ Ֆուադ Ահմադլին համարվել է կորած շուրջ 10 օր, ինչից հետո հայտարարվել է, որ նրան ձերբակալել է Ներքին գործերի նախարարության Կազմակերպված հանցագործությունների հետ պայքարի վարչությունը։ Ըստ հրապարակած տեղեկատվության՝ Ահմադլին ձերբակալվել է 25 օրով։ Ձերբակալության ընթացքում ընտանիքի անդամները չեն տեղեկացվել Ահմադլիի ձերբակալության մասին ու համարել են նրան անհետ կորած։ Նրան չի թույլատրվել նաև շփվելու իրավապաշտպանի հետ, որը հայտարարել է, որ կասկածներ ունի, որ բանտում նա ենթարկվում է բռնության[50]։ | 25 օրվա ազատազրկում |
Ապրիլի 22, 2015 | Ինթիգամ Ալիև | Դեկտեմբերից ձերբակալության մեջ գտնվող իրավապաշտպան Ինթիգալ Ալիևը դատապարտվեց 7 ու կես տարի ազատազրկման՝ 3 տարի դատավճիռը չվերանայելու պայմանով։ Իրավապաշտպանը դատապարտվել է հարկերից խուսափելու, իշխանության չարաշահում, անօրինական բիզնես գործունեություն ու յուրացում հոդվածներով։ Նրա դատավճիռը քննադատել է Եվրոպայի Խորհդրի մարդու իրավունքների հանձնակատար Նիլս Մուիզնիեքսը[51]։ | 7 տարվա ազատազրկում |
Մարտի 12, 2015 | Խադիջա Իսմաիլովա | Վերաքննիչ դատարանը մերժել է Իսմաիլովայի հայցը կասեցնելու նրա դեմ կիրառված ձերբակալությունը երկու ամսով երկարաձգելու որոշումը։ Մինչ այդ մարտի 6-ին Նասիմինյան դատարանը երկարաձգել էր Իսմաիլովայի ձերբակալության ժամկետը մինչև մայիսի 24-ը[52]։ | Ձերբակալության երկարագձում |
Փետրվարի 25, 2015 | Թալեհ Խասմամեդով | Գեյչայ շրջանում բնակվող իրավապաշտպան Թալեհ Խասմամեդովը ձերբակալվել է։ Ըստ իրավապաշտպանի նրան փողոցում մոտեցել է անծանոթ մի մարդ ու թքել նրա դեմքին, ինչից հետո պառկել գետնին՝ ձևացնելով, թե Խասմամեդովը նրան ծեծի է ենթարկել։ Ժամանած ստիկանությունը ձերբակալել է իրավապաշտպանին՝ անկախ ներկաների վկայություններից, ովքեր նույնպես պնդում էին, թե Խասմամեդովը ծեծի չի ենթարկել տղամարդուն։ Իրավապաշտպանը մեղադրվում էր երկու տարի առաջ ևս, սակայն այն ժամանակ մեղադրանքները հերքվել էին[53] |
Ձերբակալություն |
Փետրվարի 23, 2015 | Խադիջա Իսմաիլովա | Քյուրդախանի դատարանը Խադիջա Իսմաիլովային մեղավոր է ճանաչել զրպարտություն տարածելու մեղադրանքով։ Մեղադրանքը առաջադրվել էր Դասական ազգային ճակատ կուսակցության անդամ Էլման Հասանովի հայցի հիման վրա, իբր Իսմաիլովան իր մասին զրպարտություն պարունակող նյութեր է տարածել։ Դատարանը ստիպել է Իսմաիլովային վճարել տուժողին 2500 մանաթ[54]։ | Խոշոր տուգանք |
Փետրվարի 23, 2015 | Արիֆ Յունուսով | Իրավապաշտպան Արիֆ Յունուսովի նախնական ազատազրկման ժամկետը երկարացվել է ևս 5 ամսով՝ մինչև օգոստոսի 5-ը[55] | Բանտարկության ժամկետի երկարացում |
Փետրվարի 13, 2015 | Խադիջա Իսմաիլովա | Դեկտեմբերից անազատության մեջ գտնվող Խադիջա Իսմաիլովային առաջադրվել են նոր մեղադրանքներ՝ յուրացում, ապօրինի բիզնես, հարկերից խուսափում և իշխանության չարաշահում։ Մեղադրանքների հաստատման դեպքում նրան սպառնում է 19 տարվա ազատազկում[56]։ | Նոր մեղադրանքների առաջադրում |
Փետրվարի 11, 2015 | Էմին Հուսեյնով | Շվեյցարիայի իշխանությունները հայտարարել են, որ ականավոր իրավապաշտպան Էմին Հուսեյնովը 2014 թվականի օգոստոսից գտնվում է Շվեյցարիայի դեսպանատանը՝ փորձելով խուսափել իր դեմ հետապնդումներից։ Նախորդ տարվա օգոստոսին նրան արգելել են ելքը Ադրբեջանից, սառեցրել են բանկային հաշիվը, իսկ ինքը Հուսեյնովը ենթարկվել էր դաժան ծեծի ոստիկանության կողմից, ինչից հետո նա պատսպարվել է Շվեյցարիայի դեսպանատանը[57] | Հետապնդում |
Հունվարի 30, 2015 | Սեյմուր Հազի | «Ազադլիք» ընդդիմադիր թերթի թղթակից ու Ազգային ճակատ կուսակցության անդամ Սեյմուր Հազին դատապարտվել է 5 տարի ազատազրկման։ Նա ձերբակալվել էր անցած տարվա օգոստոսին խուլիգանության մեղադրանքով[58]։ | Ազատազրկում 5 տարով |
Հունվարի 8, 2015 | Էլվին Աբդւլայև | Ժողովրդական ճակատ կուսակցության երիտթևի ներկայացուցիչ Էլվին Աբդուլաևը, ով հանդիսացել է նաև Մանկավարժական համալսարանի սան, ստացել է նկատողություն փոխռեկտորի կողմից՝ իշխանությունների նկատմամբ քննադատության համար։ Հունվարի 8-ին քննությունները հանձնելուց հետո նրան ձերբակալել են՝ իր մոտ 3 գրամ հերոին հայտնաբերելուց հետո։ Աբդուլաևը հայտարարել է, որ թմրանյութը իրենը չի, իսկ մեղադրանքները շինծու են[47]։ | Ձերբակալություն |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ | ՎՃԻՌԸ |
---|---|---|---|
Դեկտեմբերի 26, 2014 | Ազատություն Ռադիո | «Ազադլիք» ռադիոյի գրասենյակում Գլխավոր Դատախազության Հատուկ կարևորության գործերի բաժինը կատարել է խուզարկություն։ Որևէ հիմք խուզարկության համար չի ներկայացվել։ Աշխատակիցներին արգելվել է մոտենալ իրենց համակարգիչներին։ Հեռախոսային ու համացանցային կապն անջատվել է[59]։ Հաջորդ օրերին ընկերության շուրջ 20 աշխատակիցներ հարցաքննվել են Դատախազության կողմից ու բաց են թողնվել տեղեկության չհրապարակման ու երկիրը չլքելու պայմանով։ Իրավաբան Յալչին Իմանովին հնարավորություն չի տրվել ներկայացնելու աշխատակիցների շահերը, քանի որ ինքը ներգրավվել է որպես վկա։ Ըստ կազմակերպության ղեկավարության՝ դա փորձ է թողնելու իրենց առանց պաշտպանության[60]։ | Խուզարկություն |
Դեկտեմբերի 15, 2014 | Ինթիգամ Ալիև | Օգոստոսին երեք ամիս նախնական կալանքի մեջ գտնվող իրավապաշտպան Ինթիգալ Ալիևին ներկայացվել է նոր մեղադրանք՝ «Յուրացում ու զեղծարարություն»։ Իրավապաշտպանի փաստաբանը կոչել է մեղադրանքները շինծու։ Նա ձերբակալվել էր օգոստոսին՝ երեք ամիս ժամկետով։ Հոկտեմբերին նրա կալանքի ժամկետը երկարացվել է ևս երեք ամսով[61]։ | Ձերբակալություն |
Դեկտեմբերի 12, 2014 | Ռասուլ Ջաֆարով | Օգոստոսին երեք ամիս նախնական կալանքի մեջ գտնվող իրավապաշտպան Ռասուլ Ջաֆարովին ներկայացվել է նոր մեղադրանք՝ «Յուրացում ու զեղծարարություն»։ Իրավապաշտպանի փաստաբանը կոչել է մեղադրանքները շինծու, քանի որ նա երբեք չի զբաղեցրել որևէ պաշտոն, որում հնարավոր կլիներ իրականացնել ներկայացվածը։ Ջաֆարովը ձերբակալվել էր օգոստոսին՝ երեք ամիս ժամկետով։ Հոկտեմբերին նրա կալանքի ժամկետը երկարացվել է ևս երեք ամսով[62]։ | Ձերբակալություն |
Դեկտեմբերի 9, 2014 | Meydan-TV | Դադարեցրել է գործունեությունը Meydan-TV անկախ հեռուստաընկերությունը։ Տարածած հայտարարության մեջ ընկերության ղեկավարությունը նշել է, որ դադարեցնում են գործունեությունը Ադրբեջանում խոսքի ազատության բացակայության ու իրենց աշխատակիցների անվտանգությունը ապահովել չկարողանալու պատճառով։ Ալիքը բացվել էր ադրբեջանցի քաղբանտարկյալ Էմին Միլլիյի աջակցությամբ, ով երկու անգամ դատապարտված լինելուց հետո արտագաղթել էր Գերմանիա՝ շարունակելով իրավապաշտպան գործունեությունը[63]։ | Գործունեության դադարեցում |
Դեկտեմբերի 5, 2014 | Խադիջա Իսմաիլովա | Ականավոր լրագրող Խադիջա Իսմաիլովան հրավիրվել է Սաբաիլյան շրջանի դատարան ու ձերբակալվել է Ադրբեջանի դատախազության կողմից ներկայացված պահանջի համապատասխան։ Իսմաիլովային ազատազրկել են երկու ամսով մինչև քննության ավարտը։ Նախապես նա մեղադրվել է պետական գաղտնիք տարածելու հոդվածով՝ փետրվարին հրապարակած այն փաստի առնչությամբ, որ Ադրբեջանի Ազգային անվտանգության նախարարության կողմից հավաքագրվել են մի շարք անձինք ընդդիմադիր ճամբարում։ Այնուհետև նրան ավելացվել է ևս մեկ մեղադրանք՝ ինքնասպանության դրդելու հոդվածով։ Ըստ ներկայացված մեղադրանքի նա ինքնասպանության փորձի է դրդել Ազատություն ռադիոյի նախկին աշխատակից Թուրալ Մուսթաֆաևին[64] | Ձերբակալություն 2 ամսով |
Նոյեմբերի 28, 2014 | Թուրխան Քարիմով | Ազատություն ռադիոկայանի օպերատոր Թուրխան Քարիմովին քաղաքացիական հագուստով ոստիկանները տարել են Բաքվի Նարիմանովյան բաժին, մի քանի ժամ հարցաքննել ու բաց են թողնել։ Հարցրել են իր աշխատանքի մասին, աշխատավարձի չափը, ինչպես նաև Խադիջա Իսմաիլովայի մասին։ Նրան ոստիկանները ասել են, որ զգույշ լինի կառավարության հասցեին իր քննադատությունների վերաբերյալ՝ հավելելով, որ բոլորը պետք է աջակցեն կառավարությանը[65]։ | Հարցաքննություն |
Նոյեմբերի 25, 2014 | Ասիֆ Յուսիֆլի | Ադրբեջանի Ժողովրդական Ճակատ կուսակցության ղեկավար խորհրդի անդամ ու մարդու իրավունքների պաշտպան Ասիֆ Յուսիֆբեյլին ձերբակալվել է նոյեմբերի 25-ին։ Բաքվի Նարիմանովյան շրջային դատարանը դատապարտել է նրան 4 ամիս ազատազրկման՝ կեղծ մեղադրանքների հիման վրա։ Նա պահվել է Ներքին Գործերի նախարարության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր տնօրինությունում[66]։ | Ազատազրկում 4 ամսով |
Նոյեմբերի 25, 2014 | Էլչին Նամազով | Մարդու իրավունքների ակտիվիստ ու նախկին իրավապաշտպան Էլչին Նամազովին ձերբակալել են ու նոյեմբերի 25-ին դատապարտվել է 15 օր բանտարկության համար՝ ոստիկանությանը չենթարկվելու մեղադրանքով[66]։ | Ազատազրկում 15 օրով |
Հոկտեմբերի 11, 2014 | Խադիջա Իսմաիլովա | Forum 2000 միջոցառմանը մասնակցելու նպատակով Պրահա մեկնելից Խադիջա Իսմաիլովային արգելել են լքել երկիրը՝ հղում կատարելով Գլխավոր Դատախազության կարգադության վրա[67]։ | Երկրից ելքի արգելանք |
Սեպտեմբերի 26, 2014 | Թոֆիգ Հասիմով ու Էմիլ Մամեդով | «Ժողովրդավարության աջակցություն» ՀԿ անդամներ Թոֆիգ Հասիմովը ու Էմիլ Մամեդովը, 3 ամիս ճաղերի հետևում անցկացնելուց հետո, դատապարտվել են 1 տարվա ազատազրկման՝ գումարների շորթման մեղադրանքով[68]։ | Պայմանական ազատազրկում |
Սեպտեմբերի 12, 2014 | Միրվարի Ղարհամանլի | Բերլինից կայացած միջազգային համաժողովին մասնակցելուց հետո Բաքվի օդանավակայանում առանց որևէ բացատրության պահվել է, զրկվել է անձնագրից, խուզարկվել ու մի քանի ժամից առանց բացատրության ազատ արձակվել[69] | Երկիր մուտքի արգելանք |
Սեպտեմբերի 11, 2014 | Սահիդ Նուրի | Համացանցում հրապարակվել է գաղտնի ձայնագրած տեսանյութ իրավապաշտպան՝ «Ենի Ֆիքիր» կազմակերպության փոխնախագահ Սահիդ Նուրիի ննջարանից, որում ցուցադրվել են Նուրին իր կնոջ հետ սեռական ակտի ընթացքում[70]։ | Անձնական կյանքին վերաբերվող տեսանյութի տարածում |
Սեպտեմբերի 4, 2014 | Սահիդ Նուրի | ԱՄՆ քաղաքացի ու ադրբեջանցի իրավապաշտպան Սահիդ Նուրիին արգելել են մեկնել ԱՄՆ[71]։ | Երկրից ելքի արգելանք |
Օգոստոսի 31, 2014 | Աբուլֆատ Նամազով | Լրագրող Աբուլֆատ Նամազովին արգելել են լքել երկիրը[72]։ | Երկրից ելքի արգելանք |
Օգոստոսի 21, 2014 | Իլգար Նասիբով | Իրավապաշտպան Իլգար Նասիբովը դաժանագույն ծեծի է ենթարկվել Նախիջևանի Ռեսուրս Կենտրոն կազմակերպության գրասենյակում[73]։ | Խոշտանգում |
Օգոստոսի 8, 2014 | Ինթիգամ Ալիև | Իրավապաշտպան Ինթիգամ Ալիևը ձերբակալվել է երեք ամսով՝ հարկերից խուսափելու, անօրինական ձեռնարկատիրություն ծավալելու ու պաշտոնյայի վիրավորելու մեղադրանքով[74]։ | Ազատարկում 3 ամսով |
Օգոստոսի 8, 2014 | Էմին Հուսեյնով | IRFS իրավապաշտպանական կազմակերպության հաշիվը սառեցվել է, ունեցվածքի վրա կալանք է դրվել, իսկ կազմակերպության ղեկավարներից մեկը՝ Էմին Հուսեյնովը անհետ կորել է[75]։ | Անհետացում |
Օգոստոսի 5, 2014 | Արիֆ Յունուսով | Նշանավոր լրագրող, պատմաբան ու իրավապաշտպան Արիֆ Յունուսովը ձերբակալվել է նախնական երեք ամսով՝ դավաճանության, խարդախության, անօրինական գործունեություն ծավալելու, հարկերից խուսափելու ու կեղծիքի հրապարակման մեղադրանքներով։ | Ձերբակալություն 3 ամսով |
Օգոստոսի 4, 2014 | Յադիգար Սադիքով | Մուսավաթ կուսակցության ղեկավար Յադիգար Սադիքովը դատապարտվել է 6 տարվա ազատազրկման[76] | Ազատազրկում 6 տարով |
Օգոստոսի 2, 2014 | Ռասուլ Ջաֆարով | Նախնական երեք ամսվա ազատազրկման է դատապարտվել իրավապաշտպան Ռասուլ Ջաֆարովը՝ հարկերից խուսափելու, անօրինական գործունեություն ծավալելու ու պաշտոնյային վիրավորելու մեղադրանքներով[77]։ | Ազատազրկում 3 ամսով |
Հուլիսի 30, 2014 | Լեյլա Յունուս | Նախնական 3 ամսվա ազատազրկման է ենթարկվել հայտնի իրավապաշտպան Լեյլա Յունուսը, ով մեղադրվում է դավաճանության, հարկերից խուսափելու, կեղծիքի, անօրինական գործունեություն ծավալելու ու կեղծ տեղեկություններ տարածելու մեջ։ Յունուսը ձերբակալվել է Ալիևին բաց նամակ գրելու հաջորդ օրը։ | Ազատազրկում 3 ամսով |
Հուլիսի 23, 2014 | Ֆարաք և Սարաք Քարիմով եղբայրներ | Երկու բլոգեր եղբայր Քարիմովները ձերբակալվել են մեկ շաբաթ տարբերությամբ՝ թմրանյութեր կրելու մեղադրանքով։ Եղբայրները տնօրինում էին ֆեյսբուքյան «Իսթեֆա» (Հրաժարական) էջը՝ 2013 թվականի նախագահական ընտրությունների նախօրեին[78]։ | Ազատազրկում |
Հուլիսի 14, 2014 | Հասան Հուսեյնլի | Երիտասարդների կրթությամբ զբաղվող ՀԿ նախագահ Հասան Հուսեյնլին դատապարտվել է 6 տարվա զատազրկման խուլիգանության ու դանակների անօրինական[79]։ | Ազատազրկում 6 տարով |
Հուլիսի 4, 2014 | Օմար Մամմադով | Բլոգեր ու քաղաքացիական ակտիվիստ Օմար Մամմադովը ազատազրկվել է 5 տարով՝ թմրանյութեր օգտագործելու ու տարածելու մեղադրանքով։ Նա տնօրինում էր երկու հումորային հակաալիևյան ֆեյսբուքյան էջ՝ «AzTV-ից դրվագներ» ու «Հեյդար Ալիևի անվան» անվանումներով։ Նա Ախին քաղաքացիական շարժման անդամ է։ Իր առաջին ձերբակալությունից հետո միացել է ՆԻԴԱ շարժմանը[80]։ | Ազատազրկում 5 տարով |
Հունիսի 18, 2014 | Արշադ Իբրահիմով | Լրագրող Արշադ Իբրահիմովը ձերակալվել է պաշտոնյա Մոհամմադ Բագիրովի չարաշահումների մասին մի քանի հոդված հրապարակելուց հետո[81]։ | Ազատազրկում |
Մայիսի 27, 2014 | Աբդուլ Աբիլով | Բլոգեր Աբդուլ Աբիլովը դատապարտվել է 5,5 տարվա ազատազրկման՝ թմրանյութեր կրելու մեղադրանքով[82]։ | Ազատազրկում 5,5 տարով |
Մայիսի 26, 2014 | Անար Մամմադլի | Հայտնի իրավապաշտպան Անար Մամմադլին ազատազրկվել է 5,5 տարվա ազատազրկման՝ անօրինական գործունեության, հարկերից խուսափելու ու պաշտոնյայի վիրավորելու մեղադրանքներով[83]։ | Ազատազրկում 5,5 տարով |
Մայիսի 15, 2014 | Փարվիզ Հաշիմլի | Լրագրող Փարվիզ Հաշիմլին դատապարտվել 8 տարվա ազատազրկման՝ զենքի անօրեն կրելու ու մաքսանենգության մեղադրանքներով[84]։ | Ազատազրկում 8 տարով |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ | ՎՃԻՌԸ |
---|---|---|---|
Հոկտեմբերի 3, 2013 | Էլսևար Մուրսալի | ՆԻԴԱ կազմակերպության ակտիվիստ Էլսևվար Մուրսալին դատապարտվել է 5 տարվա ազատազրկման՝ թմրանյութեր կրելու մեղադրանքով։ Նրա դատավճիռը նվազեցվել է այն բանից հետո, երբ նա հայտարարեց ՆԻԴԱ-ի կազմից դուրս գալու ու Իլհամ Ալիևին աջակցելու մասին[85]։ | Ազատազրկում 5 տարով |
Փետրվարի 4, 2013 | Իլգար Մամմադով | ՌԵԱԼ շարժման ղեկավար Իլգար Մամմադովը ձերբակալվել է՝ Իսմաիլլի քաղաքում տեղի ունեցած ցույցերը հրահրելու մեղադրանքով։ 2014 թվականի մարտին նա դատապարտվեց 7 տարի ազատազրկման[86]։ | Ազատազրկում 7 տարով |
Փետրվարի 4, 2013 | Թոֆիգ Յագուբլու | Մուսավաթ կուսակցության փոխնախագահ Թոֆիգ Յագուբլուն ձերբակալվել է՝ Իսմաիլլի քաղաքում տեղի ունեցած ցույցերը հրահրելու մեղադրանքով։ 2014 թվականի մարտին նա դատապարտվել է 5 տարվա ազատազրկման[86]։ | Ազատազրկում 5 տարով |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Նոյեմբերի 27, 2014 | ![]() Իլհամ Ալիև |
Քաղբանտարկյալների մասին Եվրախորհրդի պատգամավորների հարցին ի պատասխան Իլհամ Ալիևը հայտարարել է Մեզ մոտ 2003 թվականից սկսած չկան զրպարտության համար բանտարկված պատգամավորներ։ Կեղծված ընտրությունների մասին հարցին նա ասել է. Բոլոր դիտորդները նշել են, որ ընտրությունները ազատ էին ու արդար։ Այդ օրերին դեռևս ազատության մեջ գտնվող Լեյլա Յունուսի դեմ հետապնդումների մասին հարցին Ալիևը ասել է. Նա ուզում էր փախչեր, երբ նրանից պահանջել ենք համապատասխան տեղեկատվություն, ինչից հետո նրա նկատմամբ իրականացվել են համապատասխան գործողություններ[87]։ |
Նոյեմբերի 27, 2014 | Մեհրիբան Ալիևա |
Նոյեմբերի 27-ին Փարիզում Բաքվում անցկացվելիք օլիմպիադային նվիրված շնորհանդեսի ժամանակ Ադրբեջանի առաջին տիկին Մեհրիբան Ալիևան հայտարարել է. Անկախության տարիներին Ադրբեջանին հաջողվել է իրականացնել տնտեսական ու քաղաքական բարեփոխումներ ու, հիմնվելով ժողովրդավարության սկզբունքների վրա, կառուցել ազատ հասարակության ու ամուր տնտեսություն։[88] |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Դեկտեմբերի 9, 2014 | ![]() Նիլս Մուիզնիեքս, Եվրոպայի Խորհդրի մարդու իրավունքների հանձնակատար |
Հրապարակած հայտարարության մեջ Մուիզնիեքսը նշել է, որ Խադիջա Իսմաիլովայի ձերբակալությունը հաստատում է իր կարծիքը, որ Եվրախորհրդի հետ աշխատող ակտիվիստները ու մարդու իրավունքների պաշտպանները ենթարկվում են ճնշումների Ադրբեջանում։ Ես խիստ քննադատում եմ նրա ձերբակալությունը ու բանտարկությունը, ու դիրտում եմ դա որպես քրեական նորմերի անհամաչափ կիրառում է երկրում քննադատական կարծիքների դեմ։ Վերջին անգամ հանդիպել եմ Խադիջային հոկտեմբերին, երբ Բաքվում էի։ Նա նշել է, որ ձերբակալությունից մի քանի ժամ առաջ Խադիջան կապվել է իրենց հետ՝ ահազանգելու մեկ այլ լրագրողի ձերբակալության մասին։ Մուիզնիեքսը նշել է, որ ժամանական է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները դադարեցնեն մարդու իրավունքների պաշտպանների դեմ հարձակումները ու ճաղերի հետևից ազատ արձակեն բոլոր նրանց, ովքեր բանտարկված են իրենց արտահայտած մտքերի պատճառով[89]։ |
Դեկտեմբերի 6, 2014 | Աննե Բրասոր, ԵԽԽՎ նախագահ | Խադիջա Իսմաիլովայի ձերբակալության օրը Աննե Բրասորը տարածել է հայտարարություն, որում քննադատում է նրա ձերբակալությունը։ «Խադիջա Իսմաիլովան Եվրախորհրդի ամենաերկարատև գործընկերներից մեկն է։ Ես հանդիպել եմ նրան մեր գրասենյակում Ստրասբուրգում վերջին վեհաժողովի ժամանակ ու ապշած էի տեղեկատվության քանակով, որ նա տրամադրեց իր դեմ կիրառվող ճնշման ու ահաբեկման մասին, ինչպես նաև Ադրբեջանում այլ մարդու իրավունքների պաշտպանների դեմ։ Հաշվի առնելով մարդու իրավունքների ականավոր գործիչների վերջին ձերբակալությունները, որոնցից մեծ մասը Եվրախորհրդի արժեքավոր ընկերներն են, ստիպված եմ արտահայտել իմ մտահոգությունը նրա ձերբակալության հետ կապված։ Որպես Եվրախորհրդի անդամ երկիր՝ Ադրբեջանը պարտավոր է հարգել Մարդու Իրավունքների Եվրոպական Դատարանի չափանիշները։ Այդ պատճառով ես հարկադրում եմ Ադրբեջանի պատկան մարմիններին ապահովել, որ համաժողովի չափանիշները հարգված լինեն Խադիջա Իսմաիլովայի դեմ որևէ իրավական ու դատական գործընթացներում, ինչպես նաև այլ մարդու իրավունքների պաշտպանների դեմ[90]։ |
Նոյեմբերի 24, 2014 | ![]() Նիլս Մուիզնիեքս, Եվրոպայի Խորհդրի մարդու իրավունքների հանձնակատար |
Եվրախորհրդի մարդու իրավունքների հանձնակատար Նիլս Մուիզնիեքսը Ադրբեջան այցելությունից հետո իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. Ադրբեջանը կմտնի պատմության մեջ որպես երկիր, որը իրականացրեց աննախադեպ հարձակում մարդու իրավունքների պաշտպանների դեմ իր նախագահության շրջանում։ Իմ բոլոր գործընկերները Ադրբեջանում այսօր գտնվում են բանտում։ Հանձնակատարը մանրամասն անդրադարձել է նաև բանտարկված ակտիվիստների ու լրագրողների գործերին, ում բանտարկումը նա համարում է անընդունելի[91]։ |
Սեպտեմբերի 29, 2014 | ![]() Թայնի Քոքս, Եվրոպայի ձախակողմյան կուսակցության նախագահ |
Ես գտնում եմ՝ ամոթ է, որ մի պետությունը, որը կիսում է անդամակցությունը Կազմակերպությանը, օգտագործում է իր նախագահության ժամանակը վատթարացնելու մարդու իրավունքների վիճակը։[92] |
Սեպտեմբերի 8, 2014 | ![]() Նիլս Մուիզնիեքս, Եվրոպայի Խորհդրի մարդու իրավունքների հանձնակատար |
Նիլս Մուիզնիեքսը խիստ քննադատության է ենթարկել Ադրբեջանում տիրող վիճակը՝ անվանելով այն «անընդունելի» ու "հակասող այն պարտավորվածություններին, որը ստանձնել է Ադրբեջանը միանալով 47 պեպտություններից բաղկացած եվրոպական մարմնին»։ Նա նշել է մի շարք ձերբակալված իրավապաշտպանների անուններ՝ հավելելով, որ այն եզակի քննադատող կարծիքները, ովքեր բանտարկված չեն, հանդիպում են ծայրագույն ճնշման, երբ չեն գտնվում ճանապարհորդելու արգելքի ներքո կամ նրանց բանկային հաշիվները սառեցված չեն[93]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Դեկտեմբերի 29, 2014 | ![]() Դունյա Միյատովիչ, ԵԱՀԿ Մամուլի ազատության գծով հանձնակատար |
Միյատովիչը նշել է, որ Ազատություն ռադիոկայանի դեմ ներխուժումն ու հետագա գործունեության դադարեցումը ազատ մեդիայի ու ազատ արտահայտման իրավունքի հերթական ծայրահեղ խախտումն է Ադրբեջանում։ Նա հավելում է, որ 2014 թվականը լրատվական ազատության ծայրագույն վատթարեցման տարի էր Ադրբեջանում, ու որ տասնյակից ավել լրագրողներ տվյալ ժամանակ հայտնվել են անազատության մեջ[94]։ |
Դեկտեմբերի 5, 2014 | ![]() Դունյա Միյատովիչ, ԵԱՀԿ Մամուլի ազատության գծով հանձնակատար |
Միյատովիչը հրապարակել է հայտարարություն, որում նշել է. «Իսմաիլովայի ձերբակալությունը ոչ այլ ինչ է, քան բեմադրված ահաբեկում, որը մաս է կազմում նրա ազատ ու քննադատական ձայնը լռեցնելու ընթացող արշավի։ Ես կրկնում եմ իր կոչը Ադրբեջանի իշխանություններին դադարեցնելու այդ փորձերը, որոնք վնասակար են մամուլի ազատության համար[95]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Հոկտեմբերի 6, 2014 | ![]() Ֆեդերիկա Մողերինի, Եվրոպայի Խորհդրի մարդու իրավունքների ապագա բարձր հանձնակատար |
Եվրախորհրդարանի անդամների հարցերին ի պատասխան Ֆեդերիկա Մողերինին նշել է. Ադրբեջանի հարցը բավական բարդ է։ Քանի որ մենք ներդնում ենք մեծ ջանքեր Ադրբեջանի մեջ, ու նրանք դա լավ գիտեն, չափազանց կարևոր է կիրառել տարաբնույթ աղբյուրներ, ես կարծում եմ՝ մենք պետք է ավելի մեծ ջանքեր կիրառել մարդու իրավունքները հարգելու ուղղությամբ, հատկապես մեդիայի ու քաղաքական գոչծունեության ոլորտներում[96]։ |
Սեպտեմբերի 18, 2014 | ![]() Եվրախորհրդարանի բանաձև |
2014 սեպտեմբերի 18-ին Եվրախորհրդարանը ընդունել է բանաձև, որում մեջբերվում են Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից իրականացրած բազմաթիվ իրավախախտումներ, մարդու իրավունքների որտնահարումների դեպքեր, իրավապաշտպանների ու լրագրողների դեմ գործողություններ։ Բանաձևում մասնավորապես Ադրբեջանին կոչ է արվում հարգել սկզբուննքերը, որոնք ընկած են Եվրախորհրդարանի գործունեության հիմքում, որոնք հարգելու պարտավորվածություն Ադրբեջանը ստանձնել է նաև ԵԱՀԿ ու Եվրախորհրդին անդամակցելով։ Կեչ է արվում Ադրբեջանին ազատ արձակել ձերբակալված Լեյլա Յունուսին, Արիֆ Յունուսովին, Ռասուլ Ջաֆարովին, Ինթիգամ Ալիևին ու Հասան Հուսեյնիին, նրանց վրայից հանել բոլոր մեղադրանքները, ինչպես նաև հետաքննել ու պատժել Իլգար Նասիբովին ծեծի ենթարկած անձանց։ Կոչ է արվում ազատ արձակել բոլոր քաղաքական բանտարկյալներին ու դադարեցնել քաղաքական դրդապատճառներով ձերբակալությունները։ Կոչ է արվում նաև իշխանություններին խաթարել Հայաստանի ու Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակությունների ներկայացուցիչների միջև հանդիպումները։
Բանաձևը ընդհանուր առմամբ ունի 18 կետ, որոնց կատարումը Ադրբեջանի կողմից Եվրախորհրդարանը գտնում է ծայրագույն աստիճանի կարևոր[97]։ |
Մայիսի 12, 2011 | ![]() Եվրախորհրդարանի բանաձև |
2011 մայիսի 12-ին Եվրախորհրդարանը ընդունել է բանաձև, որով քննադատել է մարդու իրավունքների խախտումների ոտնահարումները ու ընդդիմությանը ճնշելու փորձերը Ադրբեջանում[98]։ Բանաձևում նշվել են այդ ժամանակ բանտարկված Էյնուլլա Ֆաթուլլաևի, Ջաբար Սավալանի ու այլոց անունները։ Բանաձևում նշվում էր նաև մտահոգություն Ադրբեջանում քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստների ու լրագրողների դեմ բռնությունների թվի ավելացման վերաբերյալ[98]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Օգոստոսի 19, 2014 | ![]() ՄԱԿ Մարդու իրավունքների հատուկ հանձնակատար |
Հրապարակած հայտարարության մեջ Մարդու իրավունքների հատուկ հանձնակատարների խումբը կոչ է արել Ադրբեջանին դադարեցնել մարդու իրավունքների իրավիճակը վատթարացումը երկրում ու ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին, այդ թվում Լեյլա Յունուսին, Արիֆ Յունուսովին, Ռաուլ Ջաֆարովին ու Ինթիգամ Ալիևին[99]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Դեկտեմբերի 27, 2014 | ![]() Դենիել Բայեր ԱՄՆ դեսպանը ԵԱՀԿ-ում |
Բաքվում Ազատություն Ռադիոյի գրասենյակում ոստիկանության ու դատախազության գործողությունների արդյունքում ԵԱՀԿ-ում ԱՄՆ դեսպան Դենիել Բայերը իր թվիթերյան էջում գրառել է. «Ազատ մեդիայի դեմ հարձակումը թույլ, անպաշտպան ու կաշառակեր իշխանություններին հատուկ գործելաոճ է»[100]։ |
Դեկտեմբերի 1, 2014 | ![]() Ջես Փսակի ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի խոսնակ |
Մամուլի ասուլիսի ժամանակ Ջեն Փսակին հայտարարել է. Թույլ տվեք ասել, որ մենք խորը մտահոգված ենք քաղաքացիական հասարակության գործունեության դեմ վերջին ճնշումների կապակցությամբ։ Մենք ավելի ու ավելի ենք մտահոգվում, որ Ադրբեջանի կառավարությունը չի հետևում իր կողմից ստանձնած պատավորվածություններին ու հավատարմություններին։ Մենք կոչ ենք անում կառավարությանը հարգելու իր բնակչության համընդհանուր իրավունքները՝ թույլ տալու նրանց ազատ արտահայտելու իրենց կարծիքները։ Նրանք ավելի կապահովեն իրենց ապագայի կայունությունը ու բարգավաճումը թույլ տալով ստեղծել ավելի բաց հասարակություն։ Մենք հայտնել ենք դա իրենց ղեկավարությանը[101]: |
Սեպտեմբերի 23, 2014 | ![]() Բարաք Օբամա |
2014 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Քլինթոն Գլոբալ Նախաձեռնություն (CGI) կազմակերպության ամենամյա հանդիպման ժամանակ Բարաք Օբաման իր ելույթում նշել է[102].
Այնպիսի վայրեր, ինչպես օրինակ Ադրբեջանն է, օրենքները ՀԿ-ների նույնիսկ գործունեության համար չլսված խոչընդոտներ են ստեղծում։ |
Օգոստոսի 27, 2014 | ![]() Ջես Փսակի ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի խոսնակ |
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի խոսնակ Ջեն Փսակին տարածել է հայտարարություն, որում նշվում է, որ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը խստորեն քննադատում է հարգված իրավապաշտպան Իլգար Նասիբովին դաժանագույն ծեծի ենթարկելը՝ կոչ անելով Ադրբեջանի իշխանություններին անցկացնել թափանցիկ հետաքննություն՝ պատժելու մեղավորներին։ Հաղորդագրության մեջ մասնավորապես ասվում է. Մենք կոչ ենք անում Ադրբեջանի իշխանություններին նախաձեռնել անհապաղ քայլեր պաշտպանելու խոսքի ազատության, հավաքների կազմակերպման հիմնարար ազատությունները[103]։ |
2014 | ![]() ԱՄՆ Պետդեպարտամենտ |
2014 թվականին նախորդ տարվա ընթացքում մարդու իրավունքների վերաբերյալ զեկույցում ԱՄՆ պետդեպարտամենտը նշում է. Ավելացել է ճնշումը խոսքի ազատության, հավաքների կազմակերպման վրա՝ ներառյալ ահաբեկումներ, ձերբակալություններ, ուժի կիրառում լրագրողների, մարդու իրավունքների ու ժողովրդավարական ակտիվիստների դեմ առցանց ու իրական կյանքում։ ... Հոկտեմբերի 9-ի նախագահական ընտրություններից հետո պաշտոնյաները սկսել են քրեական հետապնդում ընտրությունների դիտորդական առաքելություն իրականացնող երկու ՀԿ-ների դեմ՝ Ընտրությունների Մոնիթորինգի ու Ժողովրդավարական Ուսումնասիրությունների Կենտրոն ՀԿ ու Կամավորների Միջազգային Համագործակցություն ՀԿ։ Առաջինի նախագահը ձերբակալվել է, իսկ գործադիր տնօրենին արգելել են լքել երկիրը։ Զեկույցում նշել է նաև երկրում անհնարին են դարձրել իշխանությունների փոփոխությունը, ընտրությունների ընթացքում բոլոր փուլերում զգալի բացթողումների մասին, ինչպես նաև քաղաքական դրդապատճառներով բազմաթիվ ձերբակալությունների, խոշտանումների ու ահաբեկումների մասին[104]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Մայիսի 22, 2014 | Իլգար Մամմադով ընդդեմ Ադրբեջանի վճիռ | 2014 թվականի մայիսի 22-ին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը վճռեց Իլգար Մամմադով ընդդեմ Ադրբեջանի գործը լուծել օգուտ Մամմադովի՝ ընդունելով, որ իշխանությունները չպետք է ձերբակալեին ու դատապարտեին քաղաքական ակտիվիստ Իլգար Մամմադովին։ Դրանով իսկ Ադրբեջսանի իշխանությունները խախտել են Եվրապոյի մարդու իրավունքների համընդհանուր կոնվենցիայի մի շարք կետեր։ Դատարանը պարտադրել է իշխանթւթյան վճարել Մամմադովին շուրջ 22 000 եվրո՝ որպես վերջինիս իրավունքների խախտման համար փոխհատուցում[105]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Հունվարի 22, 2015 | The Open Society Foundations | Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ու Ջորջ Սորոսի հանդիպման օրը Սորոս հիմնադրամը տարածել է հայտարարությունում, որում չափազանց կոշտ կերպով քննադատում է մարդու իրավունքների հետ կապված իրավիճակը Ադրբեջանում։ հայտարարության մեջ մասնավորապես նշում է, որ վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում Ադրբեջանի կառավարությունը ձերբակալել է մի քանի տասնյակ քաղաքական ակտիվիստ, մարդու իրավունքների պաշտպանների, լրագրողների, բլոգերների ու իրավապաշտպանների՝ նրանց կեղծ մեղադրանքներ ներկայացնելով՝ սկսած գումարների յուրացումից մինչև դավաճանություն։ Նրանցից ոմանք արդեն դատապարտվել են երկար ժամկետներով։ Ապրիլին իշխանությունները թիրախավորել են Բաց Հասարակություն հիմնադրամի գրասենյակը Բաքվում, սառեցրել են կազմակերպության բանկային հաշիվը, առգրավել համակարգիչները ու հարցաքննել աշխատակիցներին։ Հանդիպման ընթացքում Ջորջ Սորոսը զգուշացրել է Ալիևին թուլացնելու ճիրանները քաղաքացիական հասարակության շուրջ ու դադարեցնելու ճնշումները պետականորեն գրանցված բարեգործական կազմակերպությունների դեմ[106]։ |
Հոկտեմբերի 8, 2014 | ![]() Վերոնիկա Գոլդսթոն, HRW Եվրոպայի ու Կենտրոնական Ասիայի իրավապաշտպանության բաժնի ղեկավար |
Գոլթսթոնի տարածած հայտարարության մեջ ասվում է. Նախարար Էլմար Մամեդյարովը օգտագործել է խիստ տերմինաբանության նկարագրելու ուկրաինական ճգնաժամը։ Սակայն բարդ է պատկերացնել այլ որևէ մեկին այդ սրահում, բացի հենց նախարարից, ում խոսքերը կարող են վերաբերվել հենց Ադրբեջանին։ Վերջին ամիսների ընթացքում Ադրբեջանի իշխանության ճնշումները քննադատների դեմ վերաճել են իրական հարձակման։ Ժամանակն է, որ Ադրբեջանի միջազգային գործընկերները կարմիր գիծ գծեն Ադրբեջանի դիմաց։ Եվրախորհուրդը ու Եվրախորհրդարանը՝ երկուսն էլ արտահայտվել են ու զգուշացրել Բաքվին դադարեցնելու հարձակումը ու ազատ արձակել սխալ ձերբակալվածներին։ Այժմ ԵՄ ղեկավարների հերթն է օգտագործելու իրենց ողջ կշիռը այդ կոչերը հիմնավորելու ու ցուցադրելու, թե ինչ նկատի ունեն։ Այս ամենից բացի կառավարությունը օգտագործում է նոր ճնշող օրենքներ, որոնք լռեցնումեն ոչ կառավարական կազմակերպություններին։ Նրանք կասեցրել են ֆինանսավորումը՝ սառեցնելով բանկային հաշիվները, չթույլտալով նրանց դիմելու նոր գրանտերի։ Արդյունքում բազմաթիվ խմբեր ստիպված են եղել փակվել[107]։ |
Սեպտեմբերի 29, 2014 | ![]() Գիորգի Գոգիա, HRW Հարավային Կովկասյան բաժնի վերլուծաբան |
Հարավկովկասյան բաժնի վերլուծաբան Գիորգի Գոգիան տարածել է հայտարարություն, որում նշվում է որ Ադրբեջանի կառավարության կանոնավոր հարձակումները մարդու իրավունքների պաշտպանների ու այլ քննադատների դեմ ցուցադրում է Ադրբեջանի բացարձակ արհամարհանքը Եվրախորհրդում իր պարտավորությունների նկատմամբ։ Նման ճնշումների անպատասխան թողնելը վտանգում է կառույցի հեղինակությունը ընդհանրապես[108]։ |
Օգոստոսի 15, 2014 | ![]() Լիզա Միսսոլ, HRW ավագ վերլուծաբան |
HRW հրապարակած հայտարարության մեջ կոչ է արվել հեռացնել Human Rights Watch-ին Ադրբեջանի անդամակցությունը. «Ադրբեջանը կոպիտ կերպով խախտում է Արդյունահանող Ոլորտի Թափանցիկության Նախաձեռնության կանոնները, ու այդ կառուցվածքը չի կարող թույլ տալ իրեն ներքաշված լինել նման կեղծիքների մեջ։ Կառավարությունը դարձրել է անկախ կազմակերպությունների մեծամասնության գործունեությունը գրեթե անհնարին, ու նրանք դադարեցրել են իրենց գործունեությունը ԱՈԹՆ շրջանակներում։ Նրանք խուսափում են ձերբակալությունից՝ վերջերս երեք հայտնի իրավապաշտպանների ձերբակալություննից հետո։»[109] |
Հունիսի 23, 2014 | ![]() Հյու Ուիլիամսոն, HRW Եվրոպայի ու Կենտրոնական Ասիայի տնօրեն |
Եվրախորհրդի վեհաժողովին ելույթ ունելուց առաջ Ուլիամսոնը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որում նշում է, որ պարզապես զավեշտալի է, որ Ադրբեջանը նախագահում է մի մարմնում, որի չափանիշները այն այդքան կոպտորեն խախտում է։ Անցած երկու տարիների ընթացքում Ադրբեջանի իշխանությունները ահաբեկել կամ ձերբակալել են շուրջ 40 քաղաքական ակտիվիստների, լրագրողների, բլոգերների, մարդու իրավունքի պաշտպանների, որոնց մեծ մասը այժմ գտնվում է ճաղերի հետևում։ Նշվում է, որ 2013-ն հրապարակած «Tightening the Screws: Azerbaijan’s Crackdown on Civil Society and Dissent» զեկույցում Human Rights Watch-ը բերել է ապացույցներ նրա, թե ինչպես են իշխանությունները կիրառում մի շարք քրեական մեղադրանքներ՝ լռցնելու իրենց քննադատողներին, ներառյալ թմրադեղերի ու զենքի կրում, բռնության կոչերի մեղադրանքներ, խուլիգանություն, հարկերից խուսափում, ու նույնիսկ ահաբեկում լռել[110] ։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Օգոստոսի 6, 2014 | Ֆլորիան Իրմինգեր, HRHW Իրավապաշտպանության ու Ժենեվայի գրասենյակի տնօրեն | Ֆլորիան Ինմինգերը արած հայտարարության մեջ նշել է, որ Ադրբեջանի կողմից վերջին տարիներին հարձակումները մարդու իրավունքների պաշտպանների նկատմամբ վերջապես հասել է Բրյուսելի որոշում կայացնողների ականջներին։ Ինչպես նշել է ԵՄ բարձր հանձնակատարը [[[Ֆեդերիկան Մողերին]]ին]` մարդու իրավունքները պարզապես ԵՄ արտաքին քաղաքականության մաս չեն լինի, այլ կլինեն իրենց հիմքը, ու մարդու իրավունքների խախտումները ու հարձակումներ քաղաքացիական հասարակության դեմ Ադրբեջանում կհանդիպեն ուժեղ պատասխանների ու գործողությունների Բրյուսելի կողմից[96]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Նոյեմբերի 7, 2014 | ![]() Դեվիդ Կրեմեր, Freedom House նախագահ |
Ադրբեջանի իշխանության ճչացող անարգանքը օրենքի գերակայության նկատմամբ, երբ իրավապաշտպանները մեղադրվում են լուրջ հանցանքներում, ցուցադրում է իշխանության վախը անկախ քաղաքացիական հասարակության նկատմամբ։ Նա նաև նշել է, որ իշխանությունները դատական համակարգը խեղկատակության են վերածում՝ ձերբակալելով Լոյլա Յունուսին ու մյուս այլ իրավապաշտպաններին[111]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Հոկտեմբերի 27, 2014 | ![]() |
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ հանդիպումից առաջ Reporters without borders կազմակերպությունը նամակով դիմել է Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդին, նշելով, որ Ալիևը, ում հետ նա պետք է հանդիպի շուտով զբաղեցնում է մամուլի ազատությամբ 2013/14 թվականի վարկանշային աղյուսակում 180-ից 160-րդ տեղը։ Նամակում նշվում է, որ Ադրբեջանը փաստորեն իրենից ներկայացնում է Եվրոպայի լրագրողների մեծագույն կալանավայրը։ Նշվում էր, որ լրագրողները, ակտիվիստները, բլոգերները ենթարկցում են ճնշումների բազմաթիվ ձևերի, ինչպիսիք են սպառնալիքները, ֆիզիկական հարձակումները, շորթանքը ու հեղինակազրկման գործողությունները։ Կազմակերպությունը նշում է, որ անընդունելի է Ֆրանսիայի ու Ադրբեջանի միջև մտերմությունը նման իրավիճակում, ու խնդրում է բարձրացնել բանտարկված գործիչների ազատ արձակման հարցը[112]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Նոյեմբերի 21, 2014 | Amnesty International | Amnesty International իրավապաշտպան կազմակերպությունը կոչ է արել Ադրբեջանի իշխանություններին իսկույն ազատ արձակել իրավապաշտպան Ինթիգալ Ալիևին ու ապահովել նրան անհրաժեշտ բժշկական օգնությամբ։ Հայտարարության մեջ նշված է, որ Ինթիգալ Ալիևի 5 պաշտպաններից 4-ը հեռացվել են գործին մասնակցելուց սեպտեմբերի 30-ին քաղաքական դրդապատճառներով։ Նրանք զրկվել են նաև դատարանի որոշումը բողոքարկելու իրավունքից[113]։ |
Հուլիսի 30, 2014 | Նաթալյա Նոզաձե, Amnesty International | Amnesty International իրավապաշտպան կազմակերպությունը Լեյլա Յունուսի ձերբակալության կապակցությամբ հանդես է եկել հայտարարությամբ, որում նշում է, որ դա քննադատական կարծիքների դաժան ճնշումների հերթական օրինակ է Ադրբեջանի համար։ Կոչ է արվել Եվրախորհուրդի անդամ պետություններին քայլեր ձեռնարկել տվյալ պահին մարմնի ղեկավարի դերը ստանձնած Ադրբեջանի նկատմամբ մարդու իրավունքների մարմնի սկզբունքները ոտնահարելու համար։ Հայտարարության մեջ նմշվում է, որ Amnesty International-ը ունի առնվազն 17 քաղբանտարկյալների մասին տեղեկատվություն, որոնք տվյալ պահին գտնվում են ճաղերի հետևում[114]։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Մայիսի 24, 2012 | Խավիարային դիվանագիտություն զեկույց | 2012 թվականի մայիսի 24-ին Եվրոպական Կայունություն Նախաձեռնությունը հրապարակել է իր հետաքննությունը Ադրբեջանի կողմից Եվրախորհրդի անդամների կաշառելու բազմաթիվ փաստերով։ Զեկույցի մեջ նշվում են թանկարժեք նվերների մասին ուղղված Եվրախորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի անդամներին՝ ներառյալ սև խավիարի զգալի զանգված։ Զեկույցում նշվում է պատգամավորների այցերի ֆինանսավորման մասին դեպի Ադրբեջան, բարձր մակարդակի ընդունելությունների ու նման պատգամավորների կողմից Ադրբեջանին աջակցելու ու մարդու իրավունքների առումով երկրում տիրող իրավիճակի վրա աչք փակելու մասին[115]։ Զեկույցը մեծ աղմուկ բարձրացրեց Եվրոպայում, քննարկվեց ու ստացավ բազմաթիվ արձագանքներ եվրոպական պաշտոնական կառույցներում ու իրավապաշտպանական կազմակերպությունների կողմից, սակայն որևէ կերպ չհերքվեց պաշտոնական Բաքվի կողմից։ |
ԱՄՍԱԹԻՎ | ԱՆՈՒՆ | ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԵՐ |
---|---|---|
Սեպտեմբերի 12, 2014 | Հայտարարություն «Բռնություն բանտում Լեյլա Յունուսի դեմ» | Համաձայն կազմակերպության տարածած տեղեկատվության՝ 2014 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Լեյլա Յունուսը հարձակման է ենթարկվել իր հետ նույն բանտախցում գտնվող բանտարկյալի կողմից, ով վիրավորել է նրան ու ափսեներ շպրտել նրա ուղղությամբ։ Լեյլա Յունուսը թակել է դուռը՝ օգնություն խնդրելով ու, երբ բանտի աշխատողները մոտեցել են՝ պատմել է տեղի ունեցածի մասին ու խնդրել հանդիպել բանտի ղեկավարությանը։ Նրան հայտնել են, որ ղեկավարությանը կարող է հանդիպել միայն սեպտեմբերի 8-ին։ Նոր վիրավորանքներից հետո նա կրկին թակել է դուռը։ Մոտեցած երեք բանտային աշխատակիցները մեղադրել են նրան անիմաստ աղմուկ անելու մեջ։ Նրան դուրս են հանել բանտախցից՝ գրելու իր բացատրությունները։ Նա գրել է երեք էջ իր հետ տեղի ունեցածի մասին ու մինչ այդ տեղի ունեցած դրվագների մասին։ Նա նաև խնդրել է բուժօգնություն, քանի որ լավ չէր զգում, սակայն բուժօգնություն չի տրամադրվել։ Սեպտեմբերի 7-ին նա հանդիպել է մայոր Յագուբովին, որը հայտնել է, որ Յունուսին արվել է նկատողություն դուռը անտեղի թակելու ու աղմուկ անելու համար։ Որևէ քայլ չի արվել նրա բանտախցում գտնվող կնոջը սանձելու նկատմամբ[116]։ |
Սեպտեմբերի 2, 2014 | Հայտարարություն «Դաժան հարձակում Իլգար Նասիբովի դեմ» | Բռնության դեմ համաշխարհային կազմակերպության տարածած հաղորդագրության մեջ խստորեն քննադատության է ենթարկվում Իլգար Նասիբովին ծեծի ենթարկելու փաստը։ Կազմակերպությունը իր հայտարարությունը հասցեագրել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին ու մի շարք այլ պաշտոնյաների՝ կոչ անելով իրականացնել թափանցիկ հետաքննություն գտնելու ու պատժելու մեղավորներին, ինչպես նաև պահպանելու ՄԱԿ Իրավապաշտպանների մասին բանաձև, որը ընդունվել է 1998 թվականին[117]։ |
Քրեական ռեժիմը մարտահրավեր է նետում ԱՄՆ-ին Հունվարի 4, 2015 |
Հոդվածագիր Դեվիդ Կրեմերը, Freedom House իրավապաշտպան կազմակերպության նախկին նախագահը ու հոդվածը գրելու պահին McCain ինստիտուտի Մարդու իրավունքների ու մարդու ազատությունների գծով գլխավոր տնօրենը նշում է, որ Ադրբեջանի հարձակումը Ազատություն Ռադիոկայանի դեմ վտանգի հերթական նշան է՝ հարցադրելով, թե ինչպես է արձագանքելու Սպիտակ Տունը։ Կրեմերը նշում է, որ Ադրբեջանում կան ավելի շատ քաղբանտարկյալներ, քան Ռուսաստանում ու Բելառուսում միասին վերցրած։
Նա նշում է մանրամասնորեն մի շարք դեպքեր մարդու իրավունքների ակտիվիստների ու լրագրողների դեմ Ադրբեջանի իշխանությունների գործած քայլերը, ինչպես նաև սուր միջազգային արձագանքը։ Հեղինակը նշում է, որ ԱՄՆ նախագահը այժմ երկու քայլ ունի անելու որպես արձագանք։ Առաջին քայլով անհրաժեշտ է արգելել Ադրբեջանում մարդու իրավունքների վիճակը վատթարացման հետ կապված պաշտոնյաների մուտքը ԱՄՆ ու սառեցնել նրանց բանկային հաշիվները։ Երկրորդ քայլով կոչ անել Եվրոպայի ղեկավարներին բոյկոտելու գալիք Եվրոպական խաղերի բացման արարողությունը։ Կրեմերը նաև կոչ է անում խաղերի հովանավորներ BP, Procter & Gamble և McDonald's ընկերություններին լավ մտածել՝ Ալիևի նախագիծը ֆինանսավորելուց առաջ[118]։ |
---|
Վերադա՞րձ ԽՍՀՄ։ Ադրբեջանը հնարավոր է լքի արևմուտքը ու ուղղվի արևելք Դեկտեմբերի 12, 2014 |
Իսրայելական հեղինակավոր «Հաարեց» պարբերականը անդրադարձել է Ադրբեջանում մարդու իրավունքների վիճակին՝ նշելով, որ ադրբեջանցի լրագրողի վերջին ձերբակալությունը մտահոգիչ է Իսրայելի համար այն առումով, որ իր ռազմավարական համագործակցությունը նավթով հարուստ երկրի հետ հնարավոր է՝ խարխուլ հիմքերի վրա է կանգնած։ Հեղինակը նշում է, որ Ադրբեջանը հյուրընկալ երկիր չէ լրագրողների համար, ովքեր շատ հարցեր են տալիս։ Տասնյակ մարդիկ ձերբակալվել են վերջին տարիներին, իսկ տվյալ պահին 20-ը գտնվում են ճաղերի հետևում։ Մնացածը ստիպված են ընդհատակ անցնել կամ լքել երկիրը։ Ցիտելով Խադիջա Իսմաիլովային՝ հոդվածագիրը գրում է, այն մասին, թե ինչ հետապնդումներ է վերջինս ենթարկվել՝ հետաքննելով Ալիևի ընտանիքի ձեռք բերված հարստություն պատմությունը, որը կատարվել է թալանված նավթի ու գազի վաճառքից եկած եկամուտներից։ Նշվում է, որ Ալիևին բավական չեն միայն նավթից ստացած եկամուտները։ Նրան պետք է նաև հանրաճանաչություն։ Այդ պատճառով նա ծախսում է միլիոններ արտասահմանյան լոբբիստների, նաև հովհանավորում է Եվրապայի ուժեղագույն ակումբներից մեկը՝ Ատլետիկո Մադրիդը։ Նշվում է, որ Ալիևի համար ցանկությունը մեկ օր միանալ Եվրամիությանը հոդս են ցնդել Խադիջա Իսմաիլովայի ձերբակալության հետ։ Դա նաև զգացում է նրա վերջին հայտարարություններում, որում նա քննադատումէ արևմուտքը ու ուղղում հայացքը դեպի Ռուսաստան[119]։ |
---|
Բաքվի դեմ պատժամիջոցների ժամանակն է Հոկտեմբերի 2, 2014 |
The American Interest պարբերականում հրապարակվել է Դևիդ Ջ. Քրեմերի ու Ռիչարդ Կաուզլարիչի հեղինակած նյութը, որը կոչ էր անում սթափեցնել Ադրբեջանի ղեկավարությանը՝ պատժամիջոցներ կիրառելու միջոցով։ Հոդվածի հեղինակներն են Դևիդ Ջ. Քրամերը, ով հանդիսանում է Freedom House իրավապաշտպան կազմակերպության գործադիր տնօրենը, ու Ռիչարդ Կաուզլարիչը՝ Ադրբեջանում նախկին դեսպանը, ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի ղեկավարի օգնականը միջազգային հարցերով, ինչպես նաև նախկին Խորհրդային պետությունների հետ հարաբերությունների գծով խորհրդական։ Հեղինակները նշում են, որ Եվրոպայի վերջին բռնապետ կոչում են Բելառուսի նախագահ Լուկաշենկոյին, մեղադրանքներ են հնչում նաև Ռուսաստանի նախագահ Պուտինի հասցեին, սակայն դրանց շարքին պետք է ավելացնել նաև Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին, ով ճաղերի հետևում է պահում ավելի շատ իրավապաշտպան ու լրագրող, որքան Բելառուսն ու Ռուսաստանը միասին վերցրած։
Նշվում են բազմաթիվ դեմքեր, թե ինչպես են ճնշվել ու ձերբակալվել քաղաքական ակտիվիստներ ու լրագրողներ։ Հեղինակները հավելում են նաև, որ հարձակման տակ են գտնվում նաև ԱՄՆ պաշտոնյաները։ ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Մորնինգսթարը ենթարկվել է բազմաթիվ անձնական ճնշումների, այդ թվում նաև Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Ռամիզ Մեհթիևի կողմից։ Սենատի անդամներին, ովքեր Ադրբեջան այցելության ժամանակ հանդիպել են Խադիջա Իսմաիլովայի հետ, ադրբեջանական դատախազը կոչել է «շներ», իսկ խորհրդարանի անդամների մեկը՝ «լրտեսներ»։ Որևէ ուժ, որը քննադատում է Ալիևին կամ տարածում է ժողովրդավարություն Մեհթիևի կողմից կոչվում է «հակաադրբեջանական ուժ»՝ արտասահմանի կողմից ֆինանսավորվող։ [120] |
---|
Ադրբեջանը չի ցանկանում լինել արևմտյան Սեպտեմբերի 26, 2014 |
2014 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Foreign Affairs ամսագիրը հրապարակել է Ադրբեջանին վերաբերվող ծավալուն հոդված՝ «Ադրբեջանը չի ցանկանում լինել արևմտյան. Բաքվի մեծ ռազմավարության հռետորաբանությունն ու իրականությունը»։ Հոդվածի հեղինակն է Թոմաս դե Վաալը։ Հոդվածագիրը նշում է, որ Ադրբեջանը, արբեցած էներգետիկ ռեսուրսներից ստացված եկամուտներից, որդեգրել է Ռուսաստանի տիպի բռնապետական համակարգ՝ ներկայանալով որպես արևմուտքի կայուն գործընկեր էներգետիկ ու ռազմավարական հարցերում։ Հոդվածում նաև ներկայացվում է Ադրբեջանում վերջին տարիներին առաջացած մի շարք օլիգարխների մասին տեղեկություններ, մարդու իրավունքների խախտման դեպքեր ու սեփական հեղինակությունը բարձր պահելու փորձերը լոբբիստական խմբերի միջոցով Հոդվածում նշվում է, որ տվյալ պահին Ադրբեջանում կան 98 քաղաքական բանտարկյալ։ Դե Վաալը նշում է, որ Ադրբեջանը տարեկան շուրջ 4 միլիարդ դոլար է ծախսում ռազմական նպատակների վրա, ինչը լուրջ վտանգ է տարածաշրջանային անվտանգության համար[121]։ |
---|
Կասպիցի Կորլեոնեները Հունիսի 10, 2014 |
2014 թվականի հունիսի 10-ին Foreign Policy ամսագրում հրապարակվել է «Կասպիցի Կորլեոնեները. ինչպես է Ադրբեջանի բռնապետը սիրաշահում ԱՄՆ-ին ու Եվրոպային» հոդվածը։ Հեղինակ Մայքլ Վեյսը նշում է, որ ադրբեջանական պետական նավթային ընկերությունը իր գրասենյակի համար գնել է Վաշինգտոնի նշանակալիկ շենքերից մեկը, որտեղ մինչ այդ գտնվում էր Freedom House կազմակերպությունը, որի գործադիր տնօրեն Ջենիֆեր Ուինդսորը նշել է, որ դա ծայրաստիճան զավեշտալի է, որ Freedom House-ի շենքում տեղակայվում մի պետության ներկայացուցչություն, որը իր կողմից միշտ սուր քննադատության է արժանացել մարդու իրավունքների վատթար վիճակի պատճառով։ Ուեյսը նշում է, որ վերջին տասնամյակի ընթացքում Ադրբեջանը ձեռք է բերել բազմաթիվ ընկերներ ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Եվրախորհրդում, որպեսզի վերջիններս չքննադատեն Ադրբեջանին այլևս։ Նրանք ծախսել են միլիոնավոր դիլարներ՝ ճերմակեցնելու Ադրբեջանը կերպարը ԱՄՆ-ում։ Հեղինակը նշում է, որ Ադրբեջանը կիրառում է երեք հիմնական փաստարկ. Ադրբեջանը հարուստ էներգետիկ ռեսուրսներով երկիր է, որ ունակ է ապահովել Եվրոպայի համար էներգետիկ աղբյուրների այլընտրանք, Ադրբեջանը իսլամադավան քաղաքակիրթ պետություն է, որը դաշնակից է ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի համար, ու վերջապես այն, որ Ադրբեջանը հարմար հենք է Իրանի վրա ճնշում գործադրելու համար՝ վերջինիս միջուկային ծրագրի համատեքստում։ Ու այն դեպքում, եթե այս երեքը չազդեն, Ադրբեջանը նշում է, որ կարող է թեքել իր արտաքին քաղաքական վեկտորը դեպի Ռուսաստան կամ Թեհրան։
Հեղինակը մանրամասնորեն թվարկում է մարդու իրավունքների խախտումների դեպքերը Ադրբեջանում, ինչպես նաև միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունների արձագանքները։ Այնուհետև մեջբերվում են Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից իրականացված ֆինանսական մեքենայությունների դեպքեր, Դուբայում Իլհամ Ալիևի րդու որդու անունով գնված տասնյակ առանձնատները, դստրերի բիզնեսները Եվրոպական երկրներում ու Ադրբեջանի տնտեսության ներսում։ Հոդվածը մեծ աղմուկ է հանել հրապարակվելուց հետո ու Ադրբեջանի դեմ սուր քննադատության պատճար դարձել[122]։ |
---|
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.