Իֆլանդի մատանի
From Wikipedia, the free encyclopedia
Իֆլանդի մատանի (գերմ.՝ Iffland-Ring), 18-րդ դարի վերջի և 19-րդ դարասկզբի գերմանացի նշանավոր դերասան, թատերագիր, թատերական գործի կազմակերպիչ Ավգուստ Վիլհելմ Իֆլանդի դիմապատկերով ադամանդակուռ մատանի-մրցանակ[1]։ Նախատեսված է, որ այն շնորհվի գերմանախոս թատրոնի ամենանշանակալից և ամենաարժանավոր դերասանին։ Ընդ որում՝ արդեն պարգևատրվածն ու արդեն իսկ մատանին կրողը ինքն է անձամբ որոշելու, թե իրենից հետո ով է արժանի այդ մրցանակը կրելու։
Սահմանված այս կարգը միայն մեկ անգամ է խախտվել. դա տեղի է ունեցել 1954 թվականին, երբ հերթական մրցանակակրին՝ Վերներ Կրաուսին որոշել է ոչ թե նախորդ մրցանակակիրը՝ ողբերգակ դերասան Ալբերտ Բասերմանը, այլ գերմանախոս դերասանների կոմիտեն։ Բանն այն է, որ Բասերմանն ում ընտրել է, կարճ ժամանակ անց մահացել է։ Այդ կրկնվել է երեք անգամ, և Բասերմանը համարել է, որ մատանին անիծված է, ու հրաժարվել է ընտրել հաջորդ մրցանակակրին։ Բասերմանի մահից հետո հայտարարվել է, որ Իֆլանդի մատանին այլևս ավստրիական պետության սեփականությունն է, թեև այդ մրցանակին արժանացող դերասանն այն կրում է ցմահ, իհարկե, մահից առաջ տեղեկացնելով, թե ում է արժանի համարում, որ իրենից հետո կրի մրցանակ-մատանին։
Դրա ներկայիս կրողը Ենս Հարցերն է, ով այդ բարձր պատվին արժանացել է նախորդ մրցանակակրի՝ Բրունո Գանցի կամքով։ Գանցի մահից հետո՝ 2019 թվականի մարտի 22-ին, այդ մասին հայտարարել է Ավստրիայի մշակույթի նախարար Գեռնոթ Բլյումելը[2]։
1977 թվականին Ավստրիայի կառավարությունը գերմանախոս թատրոնների լավագույն դերասանուհիներին խրախուսելու նպատակով սահմանել է համանման և հավասարազոր մատանի-մրցանակ, որը կրում է ավստրիացի նշանավոր դերասանուհի Ալմա Զայդլերի անունը[3]։