rěč w španisko-francoskej Baskiskej From Wikipedia, the free encyclopedia
Baskišćina (euskara, w narěčach euskera, euskuera, üskara) je izolowana rěč w zapadnej Europje, kotraž so w někotrych regionach Španiskeje a Francoskeje rěči.
kraje | Španiska, Francoska | |
rěčnicy | něhdźe 690.000 hač 800.000 | |
znamjenja a klasifikacija | ||
---|---|---|
klasifikacija | Izolowana rěč | |
oficielny status | ||
hamtska rěč | Španiska (Awtonomne zhromadźenstwo Baskiska a dźěle wot Navarra | |
rěčne kody | ||
ISO 639-1: |
eu | |
ISO 639-2: |
baq | |
ISO 639-3 (SIL): |
eus | |
karće | ||
![]() | ||
Rozšěrjenje Baskišćiny w Europje | ||
![]() | ||
Rěčne regiony a dialekty | ||
wikipedija | ||
Eksistuja někotre hypotezy wo móžnej přiwuznosći baskišćiny z druhimi rěčemi, ale dotal njeje žana z nich powšitkownje akceptowana.
Rěč ma sydom hłownych narěčow, a to Biskaya, Gipuzkoa, Araba (Alava) a Nafarroa w Španiskej kaž tež Lapurdi, Nafarroa Beherea a Zuberoa (Souletin) we Francoskej.
Tu ma so jenož powšitkowny přehlad podać.
Wokalny system je třischodźenkowy a njerozezna žanu wokalne kwantity. Wokale su /a, e, i, o, u/. Konsonanty su w sćěhowacej tabeli wopisane.
Konsonanty Baskišćiny
labial | dental | apiko- alveol. |
dorso- alveol. |
postalv. | palatal | velar | glottal | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Okklusive njespěwny | p | t | ʦ (tz) | ʨ (ts) | ʧ (tx) | (c) (tt) | k | . |
Okklusive spěwny | b | d | . | . | . | (ɟ) (dd) | g | . |
Frikatiwne | (f) | . | s (z) | ɕ (s) | ʃ (x) | . | x/ʤ (j) | h |
Nazale | m | n | . | . | . | (ɲ) (ñ) | . | . |
Wibranty | . | . | . | r (rr) | . | . | . | . |
Taps/Flaps | . | . | . | ɾ (r) | . | . | . | . |
Lateralne | . | . | . | l | . | ʎ (ll) | . | . |
Rozdźěl mjez ts a tz je fonemiski, kaž přikładny por
dokładuje.
Wurjekowanje njespěwnych ploziwe je sylnišo aspirowane hač w romaniskich rěčach.
Alfabet Baskišćiny ma 22 pismikow.
Aa Bb Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ññ Oo Pp Rr Ss Tt Uu Xx Zz
Sćěhowace pismiki so jenož w cuzych słowach wužiwaja:
Cc Qq Vv Ww Yy
Baskisce | Transkripcija[1] | Komentar[1] | Přikład | Přełožk |
---|---|---|---|---|
Wo wokalach | ||||
ai | aj | jako w słowje majs (němsce Mais) | kaixo | halo |
a | jeli n abo l slěduje | baina | a | |
au | zwukaj so po jednym wurjekujetej | jaun | knjez | |
e | ä | jako w němskim słowje Bett | etxe | dom |
e | jeli a slěduje | anderea | žona | |
ei | äj | jako w Hey | hodei | mróčel |
ä | jeli n abo l slěduje | seilu | listowa znamka | |
Wo konsonantach | ||||
b | b | faktisce je něšto srjedźne mjez b a w | bero | ćopły |
d | d | jako w Dorf | dut | jo mam |
w słowje so lispluje | uda | lěćo | ||
g | g | jako w gut | gizon | muž |
(g) | so mjez a a o lědma wurjekuje | dago | je | |
h | - | wón so njewurjekuje | hemen | tu |
(ch) | wón so w sewjerje jenož tróšku wurjekuje | Guggenheim | Guggenheim | |
j | j | jako w Jogurt | joan | hić |
ch | w Gipuzkoa jako w Bach | jertse | pulower, pjezl | |
l | l | jako w Leben | beltza | čorny |
lj | jeli před tym i steji | oilo | kokoš | |
n | n | na spočatku słowa jako w Name | non | hdźe |
nj | jeli před tym i steji | baina | a | |
ñ | nj | jako w Anja | Iruñea | Pamplona |
r | r | jazykowy r | hiri | město |
rr | dwójce jazykowy r | herri | lud | |
s | sh | wón je warianta lisplowaneho s | sudur | nós |
t | t | jako w Tor | tren | ćah |
ts | tsh | atso | stara žona | |
tx | tsch | jako němske tsch, č | ||
tz | z | jako z w Pizza | utzi | wostajić |
x | sch | jako sch w Schule | kaixo | halo |
z | ss | jako w Gasse | zer | što |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.