From Wikipedia, the free encyclopedia
Somália térã Somalía (Somaliañe'ẽme: Soomaaliya; ha áraveñe'ẽme: الصومال, As-Sūmāl), héra tee niko Tavakuairetã Ñembyatypyre Somália, ha'e peteĩ tetã hekosãsóva ojejuhúva Áfrika Ratĩme, Áfrika ijyvy pehẽngue kuarahyresẽyguáme. Ijerére ojejuhu kuarahyreike ha yvate kuarahyreike gotyo tetã Etiopia ha Jimbúti, ñemby gotyo tetã Kéña, yvate gotyo ojejuhu upe parapyte Andẽ pegua, kuarahyresẽ ngotyo ojejuhu paraguasu Índiko.
Tavakuairetã Ñembyatypyre Somália | ||||
---|---|---|---|---|
Somalia | ||||
| ||||
Tetã ñe'ẽ akã: Iska wax uqabso (Somaliañe'ẽme: 'Jekopyty') | ||||
Tetã Momorãhéi: Qolobaa calankeed (Somaliañe'ẽme: «Pemomba'e Tetã») | ||||
![]() | ||||
Tavusu | Mogandísio | |||
Ñe'ẽnguéra | Somaliañe'ẽ ha áraveñe'ẽ[1][2] | |||
Tetãygua réra | Somalí | |||
Tekuái reko | Tavakuairetã amandajerapépe ha ñembyatypyre2 | |||
Tendota Sãmbyhyhára peteĩha |
Abdullahi Mohamed[3] Hassan Ali Khaire | |||
Tetã Amandaje | Parlamento Federal de Somalia | |||
Sãso • Arange • Ñemopeteĩ • Tetã Socialista • Ñorairõ guasu • Léi guasu |
Itália ha Tavetã Joaju pegua 26 jasypoteĩ ary 1960 1 jasypokõi ary 1960 21 jasypa ary 1969 26 jasyteĩ ary 1991 20 jasypoapy ary 2012 | |||
Yvy apekue | Ñemoĩha 44.º | |||
• Opaite | 637 657 [4] km² | |||
• Y (%) | 1,6 % | |||
Tembe'y | 2385 km [4] | |||
Y rembe'y | 3025 km [4] | |||
Yvyty yvatevéva | Shimbiris | |||
Ava hetakue | ||||
• Hetakue | 14 317 996 (2016) [5] hab. | |||
• Typy'ũ | 20 hab./km²* | |||
• Opaite (2016) | US$ 6207 sua | |||
• Per cápita | US$ 434.21 | |||
IDH (2016) | Tembiecharã:Ascendiente0,364 (190.º) – Ivai | |||
Viru | Chelín somalí SOS | |||
Ára | EAT (UTC +3) | |||
ISO Jehero | 706 / SOM / SO | |||
Tetã renda tee Ñandutíme |
.so | |||
Tetã pumbyry papapy |
+252 | |||
Tetã puhoe papapy |
6OA-6OZ | |||
COI Jehero | SOM | |||
Atyvete
| ||||
Opaite Tetã Yvýgui | ||||
2 Ñesãmbyhy ñembyatypyre ha ñesãmbyhy peteĩva ONU omoneíva. | ||||
[editar datos en Wikidata] |
Somália ohasa rire upe ñorairõ guasu ipukuitéva, hetãvorenguéra oñembovo tetã michĩ hekosãsóvaramo, ha tavakuairetã ñesãmbyhy'ỹ opyta hikuái. Amo ary 2004-pe heta aty ojokuaiséva omonei ojapo hag̃ua ñesãmbyhy ombuekoviáva ha upéicha omopeteĩ ko tetã. Ipahápe, amo ary 2012-pe oñemoañete Léi guasu pyahu ojokuaikuaáta tetã ñembyatypyre.[6] Heta marandu ñemyasãiha he'i Somália hína peteĩ tetã ndoikóiva.[7][8][9] Ko tetã itavusu ha itáva orekovéva tapichakuéra ha'e niko táva Mogandísio, paraguasu Índiko rembe'ýpe.