Adán cromosómico Y
From Wikipedia, the free encyclopedia
En xenética humana, o Adán cromosómico Y ou, simplificadamente, Adán cromosómico, ou, máis tecnicamente, o antepasado común máis recente cromosómico Y (Y-MRCA polas súas siglas en inglés, que se utilizarán neste artigo) é o antepasado común máis recente patrilinear[1] do cal descenden os seres humanos actualmente vivos. É o varón máis recente do cal todos os humanos vivos descenden en liña ininterrompida de antepasados machos. O termo Y-MRCA reflicte que os cromosomas Y de todos os varóns actuais derivan directamente do cromosoma Y dese remoto devanceiro. O concepto análogo de antepasado máis recente matrilinear[2] coñécese como "Eva mitocondrial" (mt-MRCA, denominado así pola transmisión matrilinear do ADN mitocondrial ou ADNmt), a muller máis recente da cal descenden matrilinearmente todos os humanos vivos. Igual que ocorre coa "Eva mitocondrial", o título de "Adán cromosómico Y" non está permanentemente asignado a un só individuo, senón que pode avanzar (a momentos máis achegados ao presente) no decurso da historia humana a medida que algunhas liñaxes paternas se extinguen. Os seus nomes son unha analoxía cos personaxes Adán e Eva do mito do libro da Xénese bíblico.
As estimacións do momento en que viviu o Adán cromosómico Y tamén cambiaron conforme cambiaron os coñecementos sobre a ascendencia humana. Por exemplo, en 2013, anunciouse o descubrimento dun haplogrupo do cromosoma Y anteriormente descoñecido,[3] o que tivo como resultado un lixeiro axuste da estimación do momento en que viviu o Adán cromosómico.[4]
Por definición, non é necesario que o Y-MRCA e o mt-MRCA tiveran que vivir ao mesmo tempo.[5] Aínda que as estimacións de 2014 suxerían a posibilidade de que os dous individuos puideron ser case contemporáneos,[6] o descubrimento do haplogrupo Y arcaico atrasou a idade estimada do Y-MRCA ("Adán") ata bastante antes que a idade máis probable do mt-MRCA ("Eva"). En 2015, as estimacións da idade do Y-MRCA ían de hai 200.000 a hai 300.000 anos, o que é bastante consistente coa aparición de humanos anatomicamente modernos no rexistro fósil.[7]
Os datos do cromosoma Y tomados dun fósil de home de Neanderthal da cova de El Sidrón, España, produciron unha idades de Y-T-MRCA[8] de 588.000 anos para as patriliñaxes do neanderthal e o Homo sapiens, denominados ante Adán, e de 275.000 anos para o Y-MRCA.[9]