From Wikipedia, the free encyclopedia
'S e Aristotélīs (Greugais: Ἀριστοτέλης, Beurla: Aristotle; beò 384 RC, Stagira, Masadoinia, A' Ghrèig – 7 am Màrt 322 RC, Chalicis, Euboea, a' Ghrèig), còmhla ri Platon, aon de na feallsanaichean as cudthromaiche ann an dòighean smaoineachadh Siarach. Tha e coltach gun do sgrìobh e mu 150 leabhraichean mu feallsanach ged a tha tòrr dhiu air an call.
Aristotelis | |
---|---|
![]() | |
Beatha | |
Breith |
Stageira (en) ![]() |
Àite-fuirich |
An Àithne An Àithne |
Cinneadh | Grèigich |
Bàs |
Chalcis (en) ![]() |
Àite-adhlacaidh |
Stageira (en) ![]() |
Nàdar a’ bhàis |
adhbharan nàdarra fèin-mhurt (intestinal disease (en) ![]() |
Teaghlach | |
Athair | Nicomachus |
Cèile |
Pythias (en) ![]() |
Càraid |
Herpyllis (en) ![]() |
Clann | |
Bràithrean ⁊ peathraichean | |
Foghlam | |
Foghlam |
Platonic Academy (en) ![]() |
Cànain | Seann-Ghrèigis |
Luchd-teagaisg | Platon |
Oileanaich |
Alasdair Mòr Theophrastus (en) ![]() Aristoxenus (en) ![]() Dicaearchus (en) ![]() Eudemus of Rhodes (en) ![]() Clearchus of Soli (en) ![]() Phaenias of Eresus (en) ![]() Chamaeleon (en) ![]() Neleus of Scepsis (en) ![]() Clytus of Miletus (en) ![]() Meno (en) ![]() |
Dreuchd | |
Dreuchd |
feallsanaiche, bith-eòlaiche, cosmos-eòlaiche, loidsigiche, ainmh-eòlaiche, breithniche litreachais, matamataigear, ethicist (en) ![]() ![]() ![]() ![]() |
Obraichean comharraichte |
Politics (en) ![]() Nicomachean Ethics (en) ![]() Metaphysics (en) ![]() Physics (en) ![]() Organon (en) ![]() Poetics (en) ![]() Constitution of the Athenians (en) ![]() Eudaimonia (en) ![]() Meteorology (en) ![]() |
Buaidh |
Platon, Sokrates, Heraclitus a Ephesus, Parmenides, Zeno of Elea (en) ![]() ![]() ![]() |
Gluasad | An Sgoil Shiùbhlach |
IMDb | nm12436700 |
'S e dotair do Rìgh Amyntas de Maseadonia a bh' ann an athair Aristotélīs. Bho aois ochd deug gu trichead 'sa seachd dh'fhuirich è an Àithne mar oileanach fon fheallsanaiche ainmeil Plato.
Tha air a ràdh gur e na trì feallsanaiche is mòr a bh' anns a' Ghrèig anns na sean aoisean Aristotélīs, Plato agus Socrates. 'S e maighstear Plato a bh' ann an Socrates agus 's e maighstear Aristotélīs a bh' ann am Plato. 'S e na trì feallsanaiche seo a chuir feallsanachd a' Ghrèig air dòigh is gur e an toiseach dhan an oileanachd ris an canar Feallsanaiche Siarach 'san latha an diugh. Theagaisg Aristotélīs Alasdair Uaibhreach ( Alexander the Great ) a cheannsaich an Ear Mheadhanach gu lèir.
Bha a chuid mhòr de smuaintean Phlato mu fhios bho na ciad-fàthan an còmhnaidh mì-chinnteach agus nach b' urrainn do dhuine sam bith fios fìrinneach fhaighean ach bho thionndadh air falbh bho'n neach a thionndas air falbh bhon t-saoghal.
Bha diofar bheachdan aig Aristotélīs. Bha esan a' smaoineachadh gu robh fios bho na ciad-fàthan nas cudthromaiche. 'S e na beachdan seo a chaidh an cleachdadh an dèidh linntean anns an dòigh smuaintean ris an canar an Scientific Method 'sa Bheurla. 'S e a chuid mhòr de th' againn a thuirt Aristotélīs 'san latha an diugh nòtaichean a dh'fhàg è bho toirt òraid. 'S e feadhainn de na sgrìobhaidhean as ainmeile aige a tha againn fhathast Physics,Metaphysics.(Nicomachean) Ethics, Politics,De Anima agus Poetics.
Chan eil mòran fios againn mu eachdraidh obair Aristotélīs bho'n àm a bhàsaich è chun a Chiad Linn RC. Tha seann-sgeul ag ràdh gun deach na leabhraichean agus sgrìobhaidhean aig Aristotélīs fhàgail dha Theophrastus. 'S e Theophrastus am maighsear a lean Aristotélīs agus dh'fhalaich e na sgrìobh e airson dèanamh cinnteach nach dèidheadh an goid na an sgrios. Cha deach an lorg chun a' bhliadhna 70 RC.
Na Ro-Shocrataich • Socrates • Plato • Aristotle • Epicurus • Stòthachd • Epictetus • Seneca Òg • Marcus Aurelius • Plotinus • Augustine à Hippo • Boëthius • Al-Farabi • Anselm • Peter Abelard • Averroës • Maimonides • Thomas Aquinas • Albertus Magnus • Duns Scotus • Ramon Llull • Occam • Giovanni Pico della Mirandola • Marsilio Ficino • Michel de Montaigne • René Descartes • Thomas Hobbes • Blaise Pascal • Baruch Spinoza • John Locke • Nicolas Malebranche • Gottfried Leibniz • Giambattista Vico • Julien Offray de La Mettrie • George Berkeley • Baron de Montesquieu • Francis Hutcheson • David Hume • Voltaire • Jean-Jacques Rousseau • Denis Diderot • Johann Herder • Immanuel Kant • Jeremy Bentham • Friedrich Schleiermacher • Johann Gottlieb Fichte • G. W. F. Hegel • Friedrich von Schelling • Friedrich von Schlegel • Arthur Schopenhauer • Søren Kierkegaard • Henry David Thoreau • Ralph Waldo Emerson • John Stuart Mill • Karl Marx • Mikhail Bakunin • Friedrich Nietzsche • Vladimir Soloviev • William James • Wilhelm Dilthey • C. S. Peirce • Gottlob Frege • Edmund Husserl • Henri Bergson • Ernst Cassirer • John Dewey • Benedetto Croce • José Ortega y Gasset • Alfred North Whitehead • Bertrand Russell • Ludwig Wittgenstein • Ernst Bloch • Georg Lukács • Martin Heidegger • Rudolf Carnap • Simone Weil • Maurice Merleau-Ponty • Jean-Paul Sartre • Simone de Beauvoir • Georges Bataille • Theodor Adorno • Max Horkheimer • Hannah Arendt • Cornelius Castoriadis |