From Wikipedia, the free encyclopedia
It Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum (Ingelsk: American Museum of Natural History), soms ôfkoarte ta AMNH, is in tige foaroansteand museum yn 'e Amerikaanske stêd New York, dat yn 1869 oprjochte waard. It is húsfêste oan Central Park West, lyk foar it ferneamde park Central Park oer. It haadgebou is in monumintaal gebou dat yn 1874 yn neogoatyske styl oplutsen waard, mar it museum omfiemet tsjintwurdeich 26 ûnderling ferbûne gebouwen mei in oerflak fan yn totaal goed 190.000 m². Foar it publyk binne dêr 45 permaninte útstallingssealen, in planetarium en in bibleteek tagonklik.
Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum American Museum of Natural History | ||
![]() | ||
Lokaasje | ||
lân | ![]() | |
steat | ![]() | |
plak | ![]() | |
adres | 200 Central Park West | |
koördinaten | 40°46′50″ N 73°58′29″ W | |
Algemiene gegevens | ||
ôfkoarting | AMNH | |
type | natoerhistoarysk museum | |
wurkmêd | skiednis fan 'e natoer | |
oprjochting | 1869 | |
Arsjitektuer | ||
arsjitekt | Calvert Vaux en J. Wrey Mould | |
boujier | 1874-1877 | |
boustyl | neogotyk | |
monumint. status | NRHP (1976) | |
monumintnûmer | 76001235 | |
Offisjele webside | ||
www.amnh.org | ||
Kaart | ||
Lokaasje yn New York (stêd)
|
It Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum hat in kolleksje fan mear as 34 miljoen foarwerpen yn besit, wêrûnder eksimplaren fan planten, opsette bisten, fossilen, mineralen en oare stiennen, meteoriten, minsklike stoflike omskotten en minsklike kulturele artefakten. Dêrfan kin mar in fraksje tagelyk útstald wurde, dat der leit altyd folle mear opslein as dat der foar it publyk te sjen is. Dêrnjonken hat it museum in wittenskiplike stêf fan 225 man yn 'e tsjinst dy't foltiids ûndersyk nei de kolleksje dogge, en teffens finansierd it museum jiers mear 120 wittenskiplike ekspedysjes, dy't faak nije foarwerpen foar de kolleksje mei werombringe. It Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum ferwolkommet jiers mear as 5 miljoen besikers
De man efter de oprjochting fan it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum wie natoerûndersiker Albert S. Bickmore, dy't studearre hie ûnder de Switsersk-Amerikaanske soölooch Louis Agassiz. Hy lobbyde jierrenlang sûnder wurch te kinnen foar de stifting fan in natoerhistoarysk museum yn New York. Meitiid wist er in hiele rige machtige mannen efter him te krijen, ûnder wa Theodore Roosevelt sr., de heit fan 'e lettere presidint fan 'e Feriene Steaten Theodore Roosevelt. Ek wûn Bickmore foar syn plan de stipe fan 'e John Thompson Hoffman, de gûverneur fan 'e Amerikaanske steat New York, dy't op 6 april 1869 in wetsfoarstel ûndertekene wêrmei't it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum formeel oprjochte waard.
Om't der noch gjin gebou spesjaal foar it museum boud wie, húsmanne it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum de earste jierren yn it Arsenaal yn Central Park. Yn 1874 waard de earste stien lein foar it nije museumgebou, dat troch arsjitekten Calvert Vaux en J. Wrey Mould yn neogoatyske styl oplutsen waard. Tsjintwurdich is dat gebou fan bûten net mear te sjen, om't der letter oan alle kanten oare gebouwen tsjinoan set binne. Sa foege J. Cleaveland Cady oan 'e súdkant yn 'e 1890-er jierren in neoromaansk gebou fan brune stien ta, mei tuorren fan 46 m heech op 'e hoeken. De haadyngong oan Central Park West, ûntwurpen troch John Russell Pope yn 1936, heart ta de beaux arts-styl.
Sûnt de 1930-er jierren waard net folle mear oan 'e bûtenkant fan 'e gebouwen tafoege, mar wol waarden oanbuorjende gebouwen oankocht en binnentroch tagonklik makke. Ferskate renovaasjes waard ûndernommen; de grutste oant no ta begûn yn 1991. Yn 1992 waard foar it earst yn 55 jier wer in nij gebou set, de acht ferdjippings tellende AMNH-bibleteek, dy't ûntwurpen waard troch arsjitekteburo Roche-Dinkeloo. Tsjin 2015 bestie it museum sadwaande út 25 ûnderskate oanbuorjende gebouwen, dy't ûnderling min mei-inoar ferbûn wiene. Yn 2019 waard úteinset mei de bou in 26e gebou: in depindânse fan 18.100 m² dy't it Richard Gilder Sintrum foar Wittenskip, Edukaasje en Ynnovaasje húsfêstje moast.
It Rose Center for Earth and Space is in diel fan it museum dat wijd is oan 'e astronomy. It is húsfêste yn in glêzen kubus ûntwurpen troch James Stewart Polshek en it gie iepen yn 2000. It âldere Hayden Planetarium makket hjir no ek diel fan út. Dat waard yn 1935 iepene nei in rynske donaasje fan filantroop Charles Hayden.
De bibleteek fan it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum, offisjeel de Research Library, omfettet mear as 550.000 boeken, manuskripten, pamfletten, foto's, oare yllustraasjes en mikrofilms, mar ek keunstfoarwerpen. De sammele publikaasjes geane oer fakmêden as astrofysika, astronomy, botany, bryology, ekology, entomology, etology, fykology, genetika, mammalogy, herpetology, ichtyology, karsinology, konkology, malakology, mykology, mineralogy, ornitology, oseänografy, paleöntology, taksonomy, de skiednis fan 'e wittenskip en ûntdekkingsreizen. De Research Library is tagonklik foar sawol museummeiwurkers as it publyk.
It AMNH Exhibitions Lab is in diel fan it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum dat net foar it publyk tagonklik is. It waard yn 1869 oprjochte en is ferantwurdlik foar it betinken en ûntwerpen fan alle ynstallaasjes fan it museum. It Lab ûntwerpt ek tydlike útstallings, dy't nei har tiid yn it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum ornaris útliend wurde oan oare natoerhistoaryske museä yn Noard-Amearika.
It Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum is benammen fia de popkultuer ek bûten de Feriene Steaten bekend. Sa wurke yn 'e bekende komeedzjesearje Friends ien fan 'e haadpersoanen, Ross Geller (spile troch David Schwimmer) yn it museum. Ferskate sênes spilen dêrom yn it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum, lykas de earste kear dat Ross mei syn faam Rachel Green (Jennifer Aniston) op bêd giet nei in romantyske jûn yn it planetarium. Se wurde de oare moarns wekker yn 'e Neändertaler-útstalling wylst der in non en in klasse skoalbern nei harren steane te sjen. Ek de filmsearje Night at the Museum spile yn it museum. Dêryn ûntdekt de nije nachtwachter Larry Daley (Ben Stiller) dat nei tsjuster alle útstalde besjensweardichheden yn it museum ta libben komme troch de wurking fan in magysk artefakt út 'e Egyptyske Aldheid.
● (in) Offisjele webside fan it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.