تاریخنگار و استاد دانشگاه ایرانی From Wikipedia, the free encyclopedia
یِرواند آبراهامیان (به ارمنی: Երուանդ Աբրահամեան) (متولد ۱۳۱۹ در تهران) تاریخنگار ایرانی-امریکایی و ایرانی ارمنیتبار است. او آثاری دربارهٔ تاریخ معاصر ایران نگاشته که کتاب ایران بین دو انقلاب یکی از آنها است. در دهه هفتاد میلادی، آبراهامیان از فعالان و اعضای کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی بود که با حکومت محمدرضا پهلوی مخالف بودند. او همچنین در سال ۱۳۵۴ (۱۹۷۶) در نیویورک نایب رئیس «کمیته برای آزادی هنر و اندیشه در ایران (CAIFI)» به عنوان بخشی از «حزب کارگران سوسیالیست» بود.[4][5]
یراوند آبراهامیان | |
---|---|
![]() آبراهامیان در گفتگو با بیبیسی فارسی در ژانویه ۲۰۲۰ | |
زادهٔ | ۱۹۴۰ (۸۳–۸۴ سال) تهران، ایران |
ملیت | ایرانی ارمنیتبار |
شهروندی | ایالات متحده |
پیشه | تاریخنگار |
پسزمینههای علمی | |
تحصیلات | دانشگاه آکسفورد |
دانشگاه | دانشگاه کلمبیا |
عنوان پایاننامه | مبانی اجتماعی سیاست ایران: حزب توده، ۱۹۴۱–۵۳ |
سال دفاع | ۱۹۶۹ |
مکتب یا سنت | تاریخنگاری مارکسیستی، نئومارکسیسم[1][2] |
تأثیرات | کریستوفر هیل، ادوارد پالمر تامپسون |
کار علمی | |
زمینهٔ تخصصی/حوزه کاری | ایرانشناسی، تاریخ سیاسی، تاریخ اجتماعی |
نهاد | کالج باروک دانشگاه پرینستون دانشگاه نیویورک دانشگاه آکسفورد |
دانشجویان دکترا | تورج اتابکی[3] |
رشته اصلی | قاجاریان، کودتای ۲۸ مرداد، انقلاب ۱۳۵۷، جمهوری اسلامی |
آثار برجسته | تاریخ ایران مدرن (۲۰۰۸) خمینیسم (۱۹۹۳) ایران بین دو انقلاب (۱۹۸۲) |
یرواند آبراهامیان تا کلاس سوم در ایران تحصیل کرد. سپس پدر و مادرش او را در سال ۱۳۲۹ برای ادامه تحصیل در مدرسهای شبانهروزی به بریتانیا فرستادند[6] و به سال ۱۳۴۲ کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته تاریخ اروپا از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد. آبراهامیان پس از مهاجرت به آمریکا موفق به گرفتن دکترا در سال ۱۳۴۸ از دانشگاه کلمبیا شد.[6][7]
در دهه هفتاد میلادی، آبراهامیان از فعالان و اعضای کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی بود که با حکومت محمدرضا پهلوی مخالف بودند.[5] در نیویورک و در سال ۱۳۵۴ (۱۹۷۶) او نایب رئیس «کمیته برای آزادی هنر و اندیشه در ایران (CAIFI)» به عنوان بخشی از «حزب کارگران سوسیالیست»، حزبی تحت تأثیر از تروتسکیسم بود. کمیته مربوط که از سال ۱۳۵۱ ریاست رضا براهنی و کی بویل را داشت، توانسته بود در خارج از ایران مجموعهای از بیانیههای نهادهای حقوق بشری را برای فشار به حکومت پهلوی صادر کند.[4][8] آنچه بیش از هر موضوع دیگری نگرش تاریخنگاری یرواند آبراهامیان را از دیگر پژوهندگان تاریخ معاصر ایران متمایز میسازد، تحریف خاص اوست بر مبانی اجتماعی تحولات سیاسی ادوار مورد بحث. توجهی که در درجه اول خود را به صورت احتراز از تأکید بر نقش تحولات خارجی بر دگرگونیهای داخلی کشور نشان میدهد و آن گاه در بررسی تأثیر تنشهای اجتماعی بر چگونگی شکلگیری حرکتهای سیاسی.[9] علایق آکادمیک آبراهامیان عموماً تحت تأثیر نگاه و فعالیتهای سیاسی او بوده است.[5] وی در دانشگاههای پرینستون و آکسفورد به تدریس «تاریخ ایران» پرداخت[6] و در کالج باروک دانشگاه نیویورک (CUNY) به تدریس تاریخ جهان و خاورمیانه مشغول است.[7] به شکل عمومی او دیدگاهی همدلانه نسبت به حزب توده دارد.[10]
آبراهامیان خودش را در زمینه سیاسی یک سوسیال دموکرات میداند و در آثارش نیز به دنبال یک تفسیر نئومارکسیستی و طبقاتی از ایران است.[11]
آبراهامیان یکی از مورخان ایران مدرن شناخته میشد؛[12][13][14][15][16] برخی از او بهعنوان «مورخ برجستهٔ ایران مدرن» یاد کردهاند.[17][18][19] او بهعنوان «یکی از تاریخنگاران ایرانی برجستهٔ نسل خود» نیز توصیف شده است. کتاب «جستارهایی درباره تئوری توطئه در ایران» شامل گفتارهایی از یرواند آبراهامیان، احمد اشرف و محمدعلی همایون کاتوزیان با ترجمه و گردآوری محمدابراهیم فتاحی توسط نشر نی به چاپ بیستم رسید.[20]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.