From Wikipedia, the free encyclopedia
همدوسی (به انگلیسی: Coherence) یکی از ویژگیهای فیزیکی امواج است. در فیزیک دو منبع موج کاملاً همدوس است اگر اختلاف فاز آنها ثابت باشد . این یک ویژگی ایدئال از امواج است که باعث تداخل ایستاده (موج ایستاده تولید میشود) میشود.
این مقاله نیازمند ویکیسازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوهنامه، محتوای آن را بهبود بخشید. |
![]() | این مقاله نیازمند تمیزکاری است. لطفاً تا جای امکان آنرا از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید، سپس این برچسب را بردارید. محتویات این مقاله ممکن است غیر قابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشد یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کرده باشد. |
در این ویژگی توان موجها برای تداخل در همدیگر اندازهگیری میشود. اگر نوری را که از یک چشمه خارج میشود، بطریقی به دو قسمت تقسیم کنیم و با هر یک از آنها یک چشمه جدید ایجاد کنیم، به اصطلاح دو چشمه ثانویه از یک چشمه اولیه ساخته میشود. هر نوع تغییر کاتورهای (تصادفی) در فاز که در یکی از آنها ایجاد شود، در دیگری نیز عیناً تکرار میشود، از اینرو فاز چشمههای ثانویه ثابت میمانند. دو چشمه را که به این ترتیب از یک چشمه اولیه مشتق شدهاند و رابطه فاز ثابتی دارند، همدوس و امواج نوری حاصل از آنها را امواج همدوس میگویند.
همدوسی میتواند به عنوان یک ابزار مناسب برای یافتن ارتباط ممکن بین دو منبع تولید سیگنال استفاده شود. به همین منظور این ویژگی کاربرد وسیعی در پردازش سیگنال پیدا کردهاست.[1] یکی از مهمترین کاربردهای همدوسی در پردازش سیگنالهای ثبت شده از مغز است که میتواند در مورد چگونگی اتصالات کارکردی مغز توضیح دهد.[2][3]
یکی از بارزترین نمونههای امواج همدوس لیزر است. باریکه نور خارج شده از لیزر میتواند دارای خاصیت تقریباً همدوس کامل باشند. اما منابع نوری معمولی مانند لوله فلورسانس، لامپ الکتریکی تنگستن، خورشید همدوس نیستند. البته میتوان از این منابع نیز نور همدوس ایجاد کرد. ولی شدت نور حاصل به اندازهای ضعیف خواهد بود که زیاد مفید نخواهد بود. برای مقاصد علمی فقط نور لیزر است که میتواند باریکه نور همدوس و پرقدرتی ایجاد کند. این خواص که قبل از کشف لیزر قابل حصول بودند، لیزر را در رده کشفیات بسیار مهم فیزیک نوین قرار میدهد.
برای همدوس بودن موج باید دو شرط زیر برقرار باشند:
انواع همدوسی
با توجه به شرایط همدوسی دو نوع همدوسی قابل تصور است.
در شرایط همدوسی، اولین شرط همدوسی را تکبسامد بودن موج بیان کردیم. اگر این شرط برقرار باشد، در این صورت همدوسی را همدوسی زمانی میگویند. منظور از همدوسی زمانی این است که باید فازهای نسبی بین دو نقطه زمانی در فاصله مکانی نسبتاً طویلی ثابت باشند. به این ترتیب با همدوسی زمانی امکان پیشبینی فاز و دامنه پس از فاصله زمانی معلوم بین مشاهدات اولیه و نهایی ممکن است. اگر این فرایند پیشبینی بتواند مدتی بعد تکرار شود، در این صورت گفته میشود که همدوسی زمانی به بزرگی مساوی و با فواصل پیشبینیها موجود است.
به عنوان دومین شرط از شرایط همدوسی گفتیم که باید شکل جبهه موج نسبت به زمان تغییر نکند. اگر این شرط برقرار باشد، در این صورت نور حاصل را همدوسی فضایی میگویند. به بیان دیگر یک موج زمانی همدوس فضایی خوانده میشود که اختلاف فاز ثابتی بین هر دو نقطه انتخابی در روی جبهه موج وجود داشته باشند. عبارت ثابت، متضمن مدت زمان کافی برای انجام عملیاتی در روی جبهه موج از قبیل مشاهده با چشم یا عکسبرداری است.
به بیان دیگر همدوسی فضایی مستلزم ثابت ماندن فازهای نسبی بین دو نقطه فضایی در فاصله زمانی نسبتاً طولانی است. در هر یک از این موارد هر چه فاصله زمانی طولانیتر باشد، همدوسی بزرگتر است. برای اینکه یک منبع نوری همدوس کامل باشد، باید علاوه بر همدوس زمانی دارای همدوس فضایی نیز باشد.
فعل دوسیدن در فارسی به معنی چسبیدن است و همدوس از دیدگاه واژگانی به معنای همچسب است.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.