واژه، گروه یا بندی که برای تکمیل معنای یک عبارت معین بدان نیاز است From Wikipedia, the free encyclopedia
متمم یا مکمل (به انگلیسی: Complement) در دستور زبان یک واژه، گروه یا بند است که برای تکمیل معنای یک عبارت معین بدان نیاز است.[1] متممها همواره بخشی از گزاره هستند و در هر دو نوع جمله گذرا و ناگذر میآیند. در فارسی معمولاً همراه با یک حرف اضافه میآیند.
متممها به سه دسته فعلی، اسمی و قیدی تقسیم میشوند که تنها متمم فعل جزو اجزای اصلی جمله بهشمار میرود. متمم به معنای تمام کننده فعل نیز می باشد مانند :(با اتوبوس آمدم). با، حرف اضافه است و کلمه ی "اتوبوس" متمم است
متممهای اجباری فعلی، متمم فعلهایی هستند که حرف اضافهٔ اختصاصی دارند و در جمله جزء اصلی جمله بهشمار میآیند. بدون این متممها هممعنی فعل ناقص است و هم جمله نارسا و بیمعنا است. متمم این فعلها با یکی از پنج حرف اضافه به، از، با، در و بر میآید.
راه تشخیص این متممها تشخیص نوع فعل (ساده و مرکب) و نیاز یا عدم نیاز آن به حروف اضافه اختصاصی است. متمم فعل جزء عناصر اصلی جمله است و آن را نمیتوان بدون قرینه از جمله حذف کرد. این نوع متمم تنها متممی است که جزو عناصر اصلی بهشمار میرود.
محمدرضا رسولی | از امتحان | میترسد. |
نهاد | متمم | فعل |
بعضی فعلها به جای مفعول میتوانند متمم بگیرند:
ماه را | بنگر. |
به ماه | بنگر. |
این متممها برای گروه همراه خود اجباری و الزامی هستند و نمیتوان آنها را از جمله حذف کرد (مگر این که گروه همراه آنها نیز حذف شوند و این هم همیشه ممکن نیست). این متممها جزو عناصر اصلی جمله محسوب نمیشوند و به شش دسته اسم، صفت، مسند، صوت، قید و متمم متمم تقسیم میشوند.
بعضی اسمها -در هر نقشی که باشند- به متمم نیاز دارند.
من | ملاقات را | با او | ترتیب میدهم. |
نهاد | مفعول | متمم اسم | فعل |
همهٔ صفتهای تفضیلی و بعضی از صفتهای پسین به متمم احتیاج دارند.
مسند -که خود از اجزای اصلی جمله است- گاهی به متمم نیاز دارد. متممهای مسند گاهی پیش و گاهی پس از مسند در ساختار جمله قرار میگیرند.
کاسه | پر | از آب | است. |
نهاد | مسند | متمم مسند | فعل |
برخی از صوتها همراه با متمم هستند.
آه | از زندگی |
صوت | متمم صوت |
همهٔ قیدهای تفضیلی و برخی قیدهای دیگر به متمم احتیاج دارند.
علی | آهستهتر | از ما | میآید. |
نهاد | قید | متمم قید | فعل |
متممهای متمم از وابستههای وابسته بهشمار میروند.
افتخار | به دوستی | با شما | افتخار واقعی است. |
نهاد | متمم اسم | متمم متمم | فعل |
متممهای قیدی معنای جمله را کاملتر میکنند و حذف آنها ساختار جمله را برهم نمیزند و به همین دلیل به آنها متمم اختیاری نیز میگویند. بر خلاف متمّمهای اجباری فعل، چند متمم قیدی میتواند در یک جمله بیاید.
بچه | با سرعت | در خیابان | میدوید. |
نهاد | متمم قیدی | متمم قیدی | فعل |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.