یکی از اقوام ترکتبار ساکن شمال آسیای میانه From Wikipedia, the free encyclopedia
قزاقها (به قزاقی:Қазақтар، به روسی: Казахи)، یکی از اقوام ترک ساکن شمال آسیای میانه هستند که به زبان قزاقی صحبت میکنند و بیشتر آنها در جمهوری قزاقستان ساکن هستند.
![]() بیگهای قزاق | |
کل جمعیت | |
---|---|
ح. ۱۸ میلیون[1] | |
مناطق با جمعیت چشمگیر | |
![]() | |
![]() | ۱٬۸۰۰٬۰۰۰[3] |
![]() | ۸۰۰٬۰۰۰[4] |
![]() | ۶۴۷٬۷۳۲[5] |
![]() | ۲۰۱٬۵۲۶[6] |
![]() | ۳۳٬۲۰۰[7] |
![]() | ۲۴٬۶۳۶[8] |
![]() | ۱۰٬۰۰۰[9] |
![]() | ۹٬۶۰۰[10] |
![]() | ۳٬۰۰۰–۵٬۰۰۰[11][12] |
![]() | ۵٬۶۳۹[13] |
![]() | ۵٬۵۲۶[14] |
![]() | ۵٬۰۰۰[15] |
![]() | ۱٬۶۸۵[16] |
![]() | ۱٬۳۵۵[17] |
![]() | ۱٬۰۰۰[18] |
![]() | ۹۰۰[18] |
زبانها | |
قزاقی، روسی | |
دین | |
اسلام سنی،[19][5][20][21][22] مسیحیت[23] | |
قومیتهای وابسته | |
مردم قرهقالپاق، نوقاییها، قرقیزها، نایمان، مغول و دیگر مردمان ترک |
بیشتر قزاقها مسلمان و اهل سنت (حنفی مذهب) هستند. اسلام در حدود قرن هشتم میلادی میان قزاقها انتشار یافت. قزاقها علاوه بر قزاقستان در روسیه، ازبکستان، چین، قرقیزستان، ترکمنستان، ترکیه، ایران، فرانسه، آلمان، هلند، کانادا، آمریکا و افغانستان نیز زندگی میکنند.
جمعیت قزاقهای ایران بیش از ۵٬۰۰۰ نفر است که در شهرهای گرگان، بندر ترکمن و گنبد کاووس زندگی میکنند. بیشتر آنها در اوایل قرن بیستم از قزاقستان شوروی به ایران مهاجرت کردند.[24]
در زبان روسی قزاقها را کازاخ میگویند که از لحاظ ریشه لغوی هیچ ارتباطی به کازاک/کُساکهای اوکراینی (که نام خود به قوای قزاق دادند) ندارد.[25]
یکی از مطالعات ژنتیکی بر روی میتوکندری دیانای قزاقها که نسب مادری را نشان میدهد، از شیوع هاپلوگروپهای رایج در اروپای غربی (۵۵٪) و اروپای شرقی (۴۱٪) در این مردم حکایت داشته و همچنین تنوع ژنتیکی بالایی در بین این مردم مشاهده شدهاست. بر اساس یک تحقیق دیگر بر روی میتوکندری دیانای بیش از ۶۴ درصد قزاقهای به هاپلوگروپهای شایع در آسیا و ۳۵ درصد به هاپلوگروپهای شایع در اروپای غربی تعلق دارند. نسب U7 که در ایران و مدیترانه شرقی معمول است و نسبهای آسیای شرقی هم در تعداد قابل توجهی از قزاقها دیده شدهاست. تحقیق بر روی کروموزوم ایگرگ که نسب پدری مردان را نشان میدهد هم شیوع هاپلوگروپهایی را نشان داده که در میان مغولها هم شیوع دارند. این تنوع نشان میدهد که گروههای قومی مختلف از جمله قبایل مغولی، مردمان ترکزبان سیبری و آلتایی، اقوام هندوایرانی خاورمیانه و اسلاوهای اروپای شرقی در سطوح مختلف در تشکیل قزاقهای امروزین مشارکت داشتهاند.[26]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.